Zabytki w powiecie iławski
934 obiektów objętych ochroną — 0,3% zestawienia krajowego. 279 z nich jest wpisanych do rejestru zabytków, co zmienia tryb pozwolenia na budowę.
Rejestr czy ewidencja — powiat iławski
Z 934 obiektów 279 jest wpisanych do rejestru zabytków (29,9%), a 655 figuruje wyłącznie w ewidencji. Różnica nie jest formalna — decyduje o tym, jak wygląda pozwolenie na budowę.
- Rejestr : roboty budowlane wymagają przed pozwoleniem na budowę osobnego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków (art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego).
- Ewidencja : pozwolenie wydaje organ architektoniczno-budowlany w uzgodnieniu z konserwatorem, który zajmuje stanowisko w ciągu 30 dni — a brak stanowiska w tym terminie uznaje się za brak zastrzeżeń (art. 39 ust. 3).
Jakie to obiekty
| Rodzaj obiektu | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| budynek mieszkalny | 158 | 16,9% |
| cmentarz protestancki | 135 | 14,5% |
| chałupa | 66 | 7,1% |
| kościół | 57 | 6,1% |
| dwór | 53 | 5,7% |
| cmentarz rzymskokatolicki | 29 | 3,1% |
| kamienica | 27 | 2,9% |
| stodoła | 23 | 2,5% |
| budynek gospodarczy | 22 | 2,4% |
| ogród | 22 | 2,4% |
| park | 20 | 2,1% |
| pałac | 20 | 2,1% |
| Otoczenie zabytku | 13 | 1,4% |
| folwark | 13 | 1,4% |
Z czego są zbudowane
W powiecie iławski jest 104 obiektów drewnianych — 11,1%. To materiał najbardziej narażony: pożar, wilgoć i brak użytkowania niszczą go szybciej niż mur.
| Materiał | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| ceglane | 476 | 51,0% |
| drewniane | 104 | 11,1% |
| kamienne | 15 | 1,6% |
| mur pruski | 7 | 0,7% |
| szachulcowe | 2 | 0,2% |
| betonowe | 2 | 0,2% |
| glinobitka | 2 | 0,2% |
| metalowe | 1 | 0,1% |
Kiedy powstały
Wiek nie jest podany w źródle w postaci liczby — w rubryce „czas powstania” stoi zapis słowny w rodzaju „2. poł. XIX w.” albo „przełom XVIII/XIX w.”. Wyliczyliśmy z niego wiek dla 96,7% obiektów w kraju; to kolumna, której w źródle nie ma.
| Wiek | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| XIX w. | 490 | 52,5% |
| XX w. | 156 | 16,7% |
| XVIII w. | 130 | 13,9% |
| XIV w. | 49 | 5,2% |
| XVII w. | 15 | 1,6% |
| XVI w. | 12 | 1,3% |
| XV w. | 9 | 1,0% |
| XIII w. | 4 | 0,4% |
Najstarsze w tym zestawieniu — powiat iławski
- Stare Miasto Lubawa — 1270 r.
- cmentarz przykościelny Prątnica — 1300 r.
- kościół parafialny pw. św. Katarzyny Prątnica — 1300 r.
- mury obronne Lubawa — od 1300 r.
- baszta Zalewo — XIV w.
- baszta (ob. dom) Lubawa — XIV - XVI w.
- baszta, ob. dom Lubawa — XIV - XVI w.
- cmentarz ewangelicki, ob. rzymskokatolicki przykościelny Bałoszyce — XIV w.
W których gminach
| Gmina | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| Lubawa | 184 | 19,7% |
| Susz - obszar wiejski | 149 | 16,0% |
| Iława | 126 | 13,5% |
| Zalewo - obszar wiejski | 125 | 13,4% |
| Lubawa (gm. miejska) | 88 | 9,4% |
| Iława (gm. miejska) | 74 | 7,9% |
| Susz - miasto | 71 | 7,6% |
| Kisielice - obszar wiejski | 63 | 6,7% |
| Zalewo - miasto | 30 | 3,2% |
| Kisielice - miasto | 24 | 2,6% |
Gminy nie mają tu własnych stron: strona gminy byłaby podzbiorem strony powiatu i opisywałaby te same obiekty drugi raz. Każdy obiekt można wyszukać po nazwie miejscowości.
Remont albo zakup obiektu — powiecie iławski
W powiecie iławski jest 934 obiektów objętych ochroną, w tym 279 w rejestrze zabytków. Ten serwis mówi, co jest w rejestrze — nie projektuje, nie remontuje i nie wydaje zaświadczeń. Napisz, czego potrzebujesz, a przekażemy zapytanie architektom i firmom pracującym przy zabytkach.
Nikogo nie polecamy i nie jesteśmy niczyim przedstawicielem. Dziś nie mamy umowy z żadną firmą — zbieramy te zapytania po to, żeby takie firmy znaleźć. Co z tym robimy.
Obiekty w powiecie iławski
| Nazwa | Miejscowość | Rodzaj | Czas powstania | Ochrona |
|---|---|---|---|---|
| brama parkowa | Bałoszyce | brama | koniec XIX w. | rejestr |
| brama wjazdowa I | Bałoszyce | brama | koniec XIX w. | rejestr |
| brama wjazdowa II | Bałoszyce | brama | koniec XIX w. | rejestr |
| budynek gospodarczy I | Bałoszyce | budynek gospodarczy | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| budynek gospodarczy II | Bałoszyce | budynek gospodarczy | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| budynek gospodarczy III | Bałoszyce | budynek gospodarczy | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| budynek gospodarczy IV | Bałoszyce | budynek gospodarczy | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| cmentarz przykościelny | Bałoszyce | cmentarz rzymskokatolicki | XIV w. | rejestr |
| dom odźwiernego | Bałoszyce | budynek mieszkalny | XIX w. | rejestr |
| kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki parafialny pw. Świętej Rodziny | Bałoszyce | kościół | XIV w. | rejestr |
| park | Bałoszyce | park | poł. XIX w. | rejestr |
| pałac | Bałoszyce | pałac | 1. poł. XVII w. | rejestr |
| pozostałości amfiteatru | Bałoszyce | amfiteatr | koniec XIX w. | rejestr |
| rządcówka | Bałoszyce | rządcówka | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| stajnia cugowa z wozownią | Bałoszyce | stajnia | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| zespół rezydencjonalny | Bałoszyce | zespół - pałac | 1. ćw. XVI w. | rejestr |
| most kolejowy (nad rz. Drwęcą) | Biała Góra | most | 1870 r. | rejestr |
| Szkoła Czerwona | Boreczno | szkoła | 1908 r. | rejestr |
| cmentarz przykościelny | Boreczno | cmentarz rzymskokatolicki | data nieznana | rejestr |
| kościół parafialny pw. Podwyższenia Świętego Krzyża | Boreczno | kościół | 1. poł. XIV w. | rejestr |
| otoczenie | Boreczno | Otoczenie zabytku | rejestr | |
| pastorówka | Boreczno | plebania | 1860 r. | rejestr |
| cmentarz | Byszwałd | cmentarz | rejestr | |
| cmentarz przykościelny | Byszwałd | cmentarz rzymskokatolicki | pocz. XIV w. | rejestr |
| dzwonnica | Byszwałd | dzwonnica | XVIII w. | rejestr |
| kaplica cmentarna | Byszwałd | kaplica | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| kościół filialny pw. św. Andrzeja | Byszwałd | kościół | pocz. XIV w. | rejestr |
| dwór | Bądki | dwór | 1869 r. | rejestr |
| park podworski, krajobrazowy | Bądki | park | XIX w. | rejestr |
| zespół dworsko-parkowy | Bądki | zespół - dwór | XIX w. | rejestr |
| cmentarz przykościelny | Dobrzyki | cmentarz rzymskokatolicki | data nieznana | rejestr |
| kościół filialny pw. św.św. Piotra i Pawła | Dobrzyki | kościół | 1320 r. | rejestr |
| park krajobrazowy | Fijewo | park | 1904 - 1905 | rejestr |
| dwór | Franciszkowo | dwór | XIX w. | rejestr |
| cmentarz przykościelny | Frednowy | cmentarz protestancki | 1768 r. | rejestr |
| kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki parafialny pw. Trójcy Przenajświętrzej | Frednowy | kościół | 1768 r. | rejestr |
| dawny park dworski | Gardzień | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. św. Wojciecha | Gałdowo | kościół | XVI w. | rejestr |
| dwór | Girgajny | dwór | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| otoczenie | Girgajny | Otoczenie zabytku | rejestr | |
| park podworski | Girgajny | park | XIX w. | rejestr |
| rozplanowanie przestrzenne d. folwarku | Girgajny | zespół - folwark | 1860 r. | rejestr |
| spichlerz | Girgajny | spichlerz (folwarczny/chłopski) | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| cmentarz przykościelny | Grabowo | cmentarz rzymskokatolicki | 1815 r. | rejestr |
| dzwonnica | Grabowo | dzwonnica | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny | Grabowo | kościół | 1815 r. | rejestr |
| ogrodzenie z 4 kapliczkami, bramami i furtkami | Grabowo | mur/ogrodzenie | koniec XIX w. | rejestr |
| plebania | Grabowo | plebania | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| dwór, ob. dom | Gubławki | dwór | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| otoczenie | Gubławki | Otoczenie zabytku | rejestr | |
| budynek administracyjny rzeźni | Iława | budynek administracyjny | 1905 r. | rejestr |
| budynek administracyjny stacji uzdatniania wody | Iława | budynek administracyjny | 1903 r. | rejestr |
| budynek mieszkalno-gospodarczy | Iława | budynek mieszkalny | 1912 r. | rejestr |
| dom | Iława | kamienica | 4. ćw. XIX w. | rejestr |
| dom | Iława | kamienica | 3. ćw. XIX w. | rejestr |
| dom | Iława | kamienica | 1910 r. | rejestr |
| dworzec kolejowy | Iława | dworzec | 1905 r. | rejestr |
| gazownia | Iława | gazownia | 1899 r. | rejestr |
| hala miejska, ob. kino | Iława | hala targowa | koniec XIX w. | rejestr |
| kamienica | Iława | kamienica | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| kamienica z oficynami | Iława | kamienica | 1900 r. | rejestr |
| kamienica z oficyną | Iława | kamienica | pocz. XX w. | rejestr |
| kościół parafialny pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny | Iława | kościół | 1933 r. | rejestr |
| kościół parafialny pw. Przemienienia Pańskiego | Iława | kościół | 1. poł. XIV w. | rejestr |
| magazyn prowiantowy | Iława | magazyn | 1880 r. | rejestr |
| młyn wodny | Iława | młyn | 1912 r. | rejestr |
| młyn, ob. budynek magazynowo-usługowy | Iława | młyn | koniec XIX w. | rejestr |
| ogrodzenie tzw. trejaż | Iława | mur/ogrodzenie | 1933 r. | rejestr |
| otoczenie | Iława | Otoczenie zabytku | rejestr | |
| otoczenie | Iława | Otoczenie zabytku | rejestr | |
| otoczenie | Iława | Otoczenie zabytku | rejestr | |
| otoczenie | Iława | Otoczenie zabytku | rejestr | |
| otoczenie | Iława | Otoczenie zabytku | rejestr | |
| plebania | Iława | plebania | 1902 - 1903 | rejestr |
| pozostałości murów obronnych | Iława | mur miejski | 1. poł. XV w. | rejestr |
| przedogródek | Iława | zieleń towarzysząca | rejestr | |
| ratusz | Iława | ratusz | koniec XIX w. | rejestr |
| stajnia-wozownia | Iława | budynek przemysłowy, produkcyjny lub magazynowy | koniec XIX w. | rejestr |
| stare miasto | Iława | miasto | 1305 r. | rejestr |
| szkoła | Iława | szkoła | 1899 r. | rejestr |
| tunel międzyperonowy | Iława | tunel | 1905 r. | rejestr |
| wieża ciśnień | Iława | wieża ciśnień | 1915 r. | rejestr |
| wieża ciśnień | Iława | wieża ciśnień | 1942 r. | rejestr |
| willa | Iława | willa | 4. ćw. XIX w. | rejestr |
| willa | Iława | willa | 1920 - 1928 | rejestr |
| willa | Iława | willa | koniec XIX w. | rejestr |
| willa | Iława | willa | 1920 - 1928 | rejestr |
| wodociągowa wieża ciśnień | Iława | wieża ciśnień | 1905 r. | rejestr |
| zadaszenie peronów | Iława | wiata | 1905 r. | rejestr |
| zespół młyna wodnego | Iława | zespół - młyn | 1912 r. | rejestr |
| zespół peronów z wiatami i tunelami | Iława | zespół - wiata peronowa | 1905 r. | rejestr |
| kuźnia, ob. kaplica | Januszewo | kuźnia | poł. XIX w. | rejestr |
| park | Januszewo | park | 1. poł. XVIII w. | rejestr |
| pałac | Januszewo | pałac | 1717 r. | rejestr |
| dom | Jaśkowo | budynek mieszkalny | XVIII w. | rejestr |
| kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny | Jaśkowo | kościół | 1769 - 1770 | rejestr |
| oficyna | Jaśkowo | oficyna mieszkalna | XVIII w. | rejestr |
| park krajobrazowy | Jaśkowo | park | XVIII w. | rejestr |
| pałac | Jaśkowo | pałac | 1721 - 1776 | rejestr |
| zajazd | Jaśkowo | zajazd | XVIII w. | rejestr |
| zespół dworski | Jaśkowo | zespół - folwark | 1721 - 1776 | rejestr |
| brama wjazdowa boczna I | Kamieniec | brama | data nieznana | rejestr |
| brama wjazdowa boczna II | Kamieniec | brama | data nieznana | rejestr |
| brama wjazdowa boczna III | Kamieniec | brama | data nieznana | rejestr |
| cmentarz przykościelny | Kamieniec | cmentarz protestancki | data nieznana | rejestr |
| czworak | Kamieniec | czworak | XVIII w. | rejestr |
| dom | Kamieniec | budynek mieszkalny | XVIII w. | rejestr |
| dom | Kamieniec | budynek mieszkalny | XVIII w. | rejestr |
| główna brama wjazdowa | Kamieniec | brama | 1720 r. | rejestr |
| kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki parafialny pw. Matki Boskiej Królowej Świata | Kamieniec | kościół | 1622 r. | rejestr |
Według rodzaju — powiat iławski
Powiaty o podobnej liczbie obiektów
- mrągowski 963
- kutnowski 961
- działdowski 959
- cieszyński 956
- Białystok 947
- świebodziński 936
- oleśnicki 935
- myśliborski 933
- goleniowski 930
- lubelski 928
- Olsztyn 907
- łobeski 904
- pyrzycki 899
Sąsiedztwo liczone wielkością zestawienia, nie rankingiem: lista przesuwa się wraz z powiatem, więc każdy z 309 powiatów jest osiągalny z pozostałych. Wszystkie.