Czy ten budynek jest zabytkiem — i co z tego wynika?
Wpisz miejscowość, gminę albo nazwę obiektu. 277 852 chronionych obiektów w całej Polsce, a odpowiedź zaczyna się od tego, co naprawdę ma znaczenie: rejestr czy ewidencja.
Sprawdzasz całą listę działek? Dostęp Pro rozwiązuje ją hurtowo, a zbiory danych mają jawny cennik — od 300 CHF miesięcznie za strumień zmian.
Dwa tryby, dwie zupełnie różne procedury
To jest cała rzecz. Wpis do rejestru zabytków znaczy, że roboty budowlane wymagają przed pozwoleniem na budowę osobnego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków — art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego. Sam wpis do ewidencji znaczy co innego: pozwolenie wydaje organ architektoniczno-budowlany w uzgodnieniu z konserwatorem, który ma 30 dni na stanowisko, a jego milczenie uznaje się za brak zastrzeżeń (art. 39 ust. 3).
81 187 obiektów jest w rejestrze, 196 665 w krajowej ewidencji. Po samym budynku tego nie widać. Pełne porównanie obu trybów.
Gdzie one są
| Województwo | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| wielkopolskie | 33 650 | 12,1% |
| dolnośląskie | 26 444 | 9,5% |
| mazowieckie | 24 563 | 8,8% |
| małopolskie | 23 331 | 8,4% |
| warmińsko-mazurskie | 19 869 | 7,2% |
| zachodniopomorskie | 17 625 | 6,3% |
| kujawsko-pomorskie | 17 296 | 6,2% |
| podkarpackie | 16 860 | 6,1% |
| lubelskie | 16 460 | 5,9% |
| lubuskie | 15 808 | 5,7% |
| pomorskie | 15 345 | 5,5% |
| śląskie | 13 558 | 4,9% |
| łódzkie | 10 859 | 3,9% |
| podlaskie | 9 896 | 3,6% |
| opolskie | 9 831 | 3,5% |
| świętokrzyskie | 6 457 | 2,3% |
Najstarsze w zestawieniu
Wiek nie jest podany w źródle jako liczba — wyliczyliśmy go z zapisu słownego dla 96,7% obiektów. Poniżej te, które wypadają najwcześniej.
- ogród Franciszkanów Kraków, pow. Kraków — V - XV w.
- Kopiec Krakusa Kraków, pow. Kraków — VII
- układ ruralistyczny wsi Gostchorze, pow. krośnieński — VII w.
- układ urbanistyczny starego miasta Wolin, pow. kamieński — przełom VII/VIII w.
- układ ruralistyczny wsi Kędzie, pow. trzebnicki — VIII w.
- relikty średniowiecznej zabudowy Kraków, pow. Kraków — IX - XIII w.
Drewno jest tu osobnym problemem
41 502 chronionych obiektów jest drewnianych — 14,9%. To materiał, który znika najszybciej: pożar, wilgoć i brak użytkowania niszczą go prędzej niż mur, a rozbiórka bywa tańsza niż remont. Gdzie ich najwięcej.
Czego to zestawienie nie mówi
Nie mówi, czy budynek jest w gminnej ewidencji zabytków. Tę prowadzi gmina i bywa ona szersza niż zestawienie krajowe, które tu publikujemy. Brak obiektu w naszej wyszukiwarce nie jest dowodem, że nie jest zabytkiem — pewność daje wypis z gminy albo zapytanie do wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków.
Jakie to obiekty
| Rodzaj obiektu | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| budynek mieszkalny | 46 477 | 16,7% |
| kamienica | 21 326 | 7,7% |
| kościół | 16 850 | 6,1% |
| chałupa | 16 233 | 5,8% |
| cmentarz protestancki | 11 319 | 4,1% |
| dwór | 10 658 | 3,8% |
| cmentarz rzymskokatolicki | 10 158 | 3,7% |
| ogród | 9 753 | 3,5% |
| stodoła | 6 435 | 2,3% |
| pałac | 6 062 | 2,2% |
| park | 5 938 | 2,1% |
| kapliczka | 4 873 | 1,8% |
| willa | 4 460 | 1,6% |
| budynek gospodarczy | 4 403 | 1,6% |
| spichlerz (folwarczny/chłopski) | 4 375 | 1,6% |
| obora | 3 875 | 1,4% |
Wszystkie 309 powiatów · Rejestr czy ewidencja · Rodzaje obiektów · Materiały · Wieki · Jak zbudowany jest ten serwis