Chałupa
16 233 z 277 852 chronionych obiektów w Polsce — 5,8%.
Co to za obiekt
wiejski dom drewniany, najczęściej XIX-wieczny.
Rejestr czy ewidencja — chałupa
Z 16 233 obiektów 617 jest wpisanych do rejestru zabytków (3,8%), a 15 616 figuruje wyłącznie w ewidencji. Różnica nie jest formalna — decyduje o tym, jak wygląda pozwolenie na budowę.
- Rejestr : roboty budowlane wymagają przed pozwoleniem na budowę osobnego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków (art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego).
- Ewidencja : pozwolenie wydaje organ architektoniczno-budowlany w uzgodnieniu z konserwatorem, który zajmuje stanowisko w ciągu 30 dni — a brak stanowiska w tym terminie uznaje się za brak zastrzeżeń (art. 39 ust. 3).
Z czego są zbudowane
| Materiał | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| drewniane | 14 044 | 86,5% |
| szachulcowe | 1 075 | 6,6% |
| ceglane | 629 | 3,9% |
| glinobitka | 237 | 1,5% |
| kamienne | 205 | 1,3% |
| nieznana | 23 | 0,1% |
| inna | 11 | 0,1% |
| mur pruski | 7 | 0,0% |
Kiedy powstały
Wiek nie jest podany w źródle w postaci liczby — w rubryce „czas powstania” stoi zapis słowny w rodzaju „2. poł. XIX w.” albo „przełom XVIII/XIX w.”. Wyliczyliśmy z niego wiek dla 96,7% obiektów w kraju; to kolumna, której w źródle nie ma.
Najstarsze w tym zestawieniu — chałupa
- dom (chałupa) Orzełek — 1470 r.
- dom nr 206 Wójtowa — 1600 - 1800
- budynek gospodarczy Grabice — XVII w.
- chata Brenna — XVII w.
- dom Szczuka — przełom XVII/XVIII w.
- dom Kazimierz Dolny — XVII w.
- dom (chałupa) Przeworsk — 1658 r.
- dom (chałupa) Tychy — 1654 r.
Gdzie ich najwięcej
| Powiat | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| nowotarski | 595 | 3,7% |
| chełmski | 556 | 3,4% |
| szczycieński | 443 | 2,7% |
| krakowski | 366 | 2,3% |
| krasnostawski | 350 | 2,2% |
| brzeski | 317 | 2,0% |
| opolski | 313 | 1,9% |
| siemiatycki | 304 | 1,9% |
| łowicki | 285 | 1,8% |
| włodawski | 259 | 1,6% |
| bocheński | 255 | 1,6% |
| garwoliński | 247 | 1,5% |
| rzeszowski | 234 | 1,4% |
| kraśnicki | 227 | 1,4% |
| wadowicki | 207 | 1,3% |
| siedlecki | 180 | 1,1% |
| miechowski | 177 | 1,1% |
| wielicki | 168 | 1,0% |
| świecki | 164 | 1,0% |
| ostrołęcki | 161 | 1,0% |
| olsztyński | 157 | 1,0% |
| mrągowski | 156 | 1,0% |
| czarnkowsko-trzcianecki | 156 | 1,0% |
| gorlicki | 151 | 0,9% |
| łosicki | 151 | 0,9% |
| leżajski | 149 | 0,9% |
| staszowski | 146 | 0,9% |
| zawierciański | 145 | 0,9% |
| elbląski | 144 | 0,9% |
| puławski | 142 | 0,9% |
Remont albo zakup obiektu — Polsce
W Polsce jest 16 233 obiektów objętych ochroną, w tym 617 w rejestrze zabytków. Ten serwis mówi, co jest w rejestrze — nie projektuje, nie remontuje i nie wydaje zaświadczeń. Napisz, czego potrzebujesz, a przekażemy zapytanie architektom i firmom pracującym przy zabytkach.
Nikogo nie polecamy i nie jesteśmy niczyim przedstawicielem. Dziś nie mamy umowy z żadną firmą — zbieramy te zapytania po to, żeby takie firmy znaleźć. Co z tym robimy.
Obiekty tego rodzaju
Wybór z całej Polski, uszeregowany alfabetycznie po miejscowości — najpierw wpisy do rejestru.
| Nazwa | Miejscowość | Rodzaj | Czas powstania | Ochrona |
|---|---|---|---|---|
| chałupa | Arentowo | chałupa | 2. ćw. XIX w. | rejestr |
| chałupa | Babięta | chałupa | koniec XIX w. | rejestr |
| dom | Babięta | chałupa | pocz. XX w. | rejestr |
| chałupa | Bartne | chałupa | 1927 r. | rejestr |
| chałupa | Bartne | chałupa | 1880 - 1890 | rejestr |
| dom mieszkalno-gospodarczy | Bartne | chałupa | 1870 r. | rejestr |
| dom I | Białowieża | chałupa | 1880 r. | rejestr |
| dom II | Białowieża | chałupa | 1900 r. | rejestr |
| dom | Białystok | chałupa | 1896 r. | rejestr |
| chałupa | Bierkowo | chałupa | 1857 r. | rejestr |
| chałupa | Bogucice | chałupa | poł. XIX w. | rejestr |
| chałupa | Borek | chałupa | 1890 r. | rejestr |
| chałupa | Borowe | chałupa | XIX w. | rejestr |
| chata | Boruja | chałupa | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| chata | Boruja | chałupa | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| dom | Boruja | chałupa | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| dom | Boruja | chałupa | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| dom | Boruja | chałupa | 1846 r. | rejestr |
| dom | Boruja | chałupa | 1870 r. | rejestr |
| chałupa olęderska | Boruja Kościelna | chałupa | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| chata | Boruja Nowa | chałupa | 1822 r. | rejestr |
| chata | Boruja Nowa | chałupa | 1842 r. | rejestr |
| dom podcieniowy | Borzynowo | chałupa | XVIII w. | rejestr |
| dom podcieniowy | Borzynowo | chałupa | 1830 r. | rejestr |
| dom podcieniowy | Borzynowo | chałupa | XVIII w. | rejestr |
| chałupa olęderska | Bratwin | chałupa | 1859 r. | rejestr |
| dom | Bredynki | chałupa | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| chata | Brenna | chałupa | XVII w. | rejestr |
| dom | Bronowice | chałupa | XVIII w. | rejestr |
| chałupa | Bronów | chałupa | pocz. XIX w. | rejestr |
| chałupa | Brzezówka | chałupa | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| chałupa | Brzezówka | chałupa | 1869 r. | rejestr |
| chałupa z Budziwoju | Brzezówka | chałupa | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| chałupa z Lipnicy | Brzezówka | chałupa | 3. ćw. XIX w. | rejestr |
| chałupa z Markowej | Brzezówka | chałupa | 1877 r. | rejestr |
| chałupa z Woli Zarczyckiej | Brzezówka | chałupa | 1914 r. | rejestr |
| chałupa z Żołyni Dolnej | Brzezówka | chałupa | poł. XIX w. | rejestr |
| chałupa podcieniowa | Brzeźno | chałupa | 1800 r. | rejestr |
| dom | Brzozowiec | chałupa | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| dom | Brzozowiec | chałupa | XIX w. | rejestr |
| dom | Brzozowiec | chałupa | XIX w. | rejestr |
| dom | Brzozowiec | chałupa | XIX w. | rejestr |
| dom | Brzozowiec | chałupa | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| dom | Brąswałd | chałupa | XVIII w. | rejestr |
| chata | Bucze | chałupa | 1860 r. | rejestr |
| dom | Buda Zawidugierska | chałupa | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| budynek mieszkalno-gospodarczy | Bujak | chałupa | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| chałupa tzw. Chałupa Czarnoksiężnika | Bukowina Tatrzańska | chałupa | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| dom | Burdąg | chałupa | pocz. XX w. | rejestr |
| chata | Bure | chałupa | poł. XIX w. | rejestr |
| dom | Byczyna | chałupa | poł. XIX w. | rejestr |
| chata | Chmielno | chałupa | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 1866 r. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 1931 r. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 1886 r. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 1863 r. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 1890 r. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 1866 r. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 1879 r. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 1906 r. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 1938 - 1961 | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 1906 r. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 1911 r. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 1899 r. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 1920 r. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 1927 r. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 1864 r. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 1923 r. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 1869 r. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 1925 r. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 1886 r. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | XIX w. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | XIX w. | rejestr |
| dom | Chochołów | chałupa | 1862 r. | rejestr |
| chałupa | Chojnik | chałupa | XIX w. | rejestr |
| chałupa | Chojnik | chałupa | XIX w. | rejestr |
| chałupa | Chojnik | chałupa | XIX w. | rejestr |
| dom | Choszczewo | chałupa | XIX w. | rejestr |
| dom | Chrystkowo | chałupa | 1770 r. | rejestr |
| chałupa | Chęciny | chałupa | 1795 r. | rejestr |
| chałupa | Chęciny | chałupa | koniec XIX w. | rejestr |
| chałupa | Ciche | chałupa | 1858 r. | rejestr |
| dom | Ciemna Dąbrowa | chałupa | koniec XIX w. | rejestr |
| dom | Ciemna Dąbrowa | chałupa | koniec XIX w. | rejestr |
| dom | Ciemna Dąbrowa | chałupa | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| dom | Ciemna Dąbrowa | chałupa | koniec XIX w. | rejestr |
| chata podcieniowa | Cierznie | chałupa | XVIII w. | rejestr |
| dom | Cisowa | chałupa | koniec XVIII w. | rejestr |
| chałupa | Czarna | chałupa | 1793 r. | rejestr |
| chata | Czołowo | chałupa | 1875 - 1880 | rejestr |
| chata | Czołowo | chałupa | 2. ćw. XIX w. | rejestr |
| chałupa | Czysta | chałupa | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| dom | Daleszyce | chałupa | XIX w. | rejestr |
| dom | Daleszyce | chałupa | XIX w. | rejestr |
| dom | Daleszyce | chałupa | XIX w. | rejestr |
| dom | Daleszyce | chałupa | XIX w. | rejestr |
| dom | Daleszyce | chałupa | XIX w. | rejestr |
| dom podcieniowy | Dobry | chałupa | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| chałupa | Domaradzka Kuźnia | chałupa | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| dom | Dorotowo | chałupa | pocz. XX w. | rejestr |
| dom | Dorsze | chałupa | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| chata | Dragacz | chałupa | 1740 r. | rejestr |
| dom | Drewnowo-Ziemaki | chałupa | 1862 r. | rejestr |
| chałupa | Dubasiewskie Kolonie | chałupa | 1813 r. | rejestr |
| dom | Dzierzążnia | chałupa | 1871 r. | rejestr |
Inne rodzaje obiektów
- budynek mieszkalny 46 477
- kamienica 21 326
- kościół 16 850
- cmentarz protestancki 11 319
- dwór 10 658
- cmentarz rzymskokatolicki 10 158
- ogród 9 753
- stodoła 6 435
- pałac 6 062
- park 5 938
- kapliczka 4 873
- willa 4 460
- budynek gospodarczy 4 403
- spichlerz (folwarczny/chłopski) 4 375
- obora 3 875
- kaplica 3 712
- mur/ogrodzenie 3 044
- dzwonnica 2 853
- oficyna mieszkalna 2 693
- stajnia 2 666
- plebania 2 560
- szkoła 2 551
- folwark 2 437
- budynek administracyjny 1 902
- młyn 1 759
- cmentarz I wojna światowa 1 758
- czworak 1 757
- wiatrak 1 709
- magazyn 1 550
- zespół - dwór 1 357
- aleja 1 326
- brama 1 321
- cmentarz żydowski 1 298
- budynek przemysłowy, produkcyjny lub magazynowy 1 283
- cerkiew 1 230
- Otoczenie zabytku 1 203