Zabytki w powiecie sztumski
798 obiektów objętych ochroną — 0,3% zestawienia krajowego. 149 z nich jest wpisanych do rejestru zabytków, co zmienia tryb pozwolenia na budowę.
Rejestr czy ewidencja — powiat sztumski
Z 798 obiektów 149 jest wpisanych do rejestru zabytków (18,7%), a 649 figuruje wyłącznie w ewidencji. Różnica nie jest formalna — decyduje o tym, jak wygląda pozwolenie na budowę.
- Rejestr : roboty budowlane wymagają przed pozwoleniem na budowę osobnego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków (art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego).
- Ewidencja : pozwolenie wydaje organ architektoniczno-budowlany w uzgodnieniu z konserwatorem, który zajmuje stanowisko w ciągu 30 dni — a brak stanowiska w tym terminie uznaje się za brak zastrzeżeń (art. 39 ust. 3).
Jakie to obiekty
| Rodzaj obiektu | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| budynek mieszkalny | 154 | 19,3% |
| dwór | 91 | 11,4% |
| kościół | 48 | 6,0% |
| cmentarz rzymskokatolicki | 43 | 5,4% |
| ogród | 42 | 5,3% |
| cmentarz protestancki | 39 | 4,9% |
| spichlerz (folwarczny/chłopski) | 32 | 4,0% |
| park | 27 | 3,4% |
| chałupa | 23 | 2,9% |
| cmentarz | 21 | 2,6% |
| kamienica | 21 | 2,6% |
| obora | 21 | 2,6% |
| budynek gospodarczy | 16 | 2,0% |
| stajnia | 15 | 1,9% |
Z czego są zbudowane
W powiecie sztumski jest 28 obiektów drewnianych — 3,5%. To materiał najbardziej narażony: pożar, wilgoć i brak użytkowania niszczą go szybciej niż mur.
| Materiał | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| ceglane | 478 | 59,9% |
| drewniane | 28 | 3,5% |
| szachulcowe | 17 | 2,1% |
| kamienne | 14 | 1,8% |
| betonowe | 7 | 0,9% |
| glinobitka | 5 | 0,6% |
| nieznana | 4 | 0,5% |
| metalowe | 3 | 0,4% |
Kiedy powstały
Wiek nie jest podany w źródle w postaci liczby — w rubryce „czas powstania” stoi zapis słowny w rodzaju „2. poł. XIX w.” albo „przełom XVIII/XIX w.”. Wyliczyliśmy z niego wiek dla 96,7% obiektów w kraju; to kolumna, której w źródle nie ma.
| Wiek | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| XIX w. | 420 | 52,6% |
| XX w. | 202 | 25,3% |
| XIV w. | 65 | 8,1% |
| XVIII w. | 59 | 7,4% |
| XVII w. | 17 | 2,1% |
| XV w. | 16 | 2,0% |
| XIII w. | 2 | 0,3% |
Najstarsze w tym zestawieniu — powiat sztumski
- cmentarz wyznaniowy, ob. rzymskokatolicki przykościelny Stary Dzierzgoń — XIII - XIV w.
- kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela Żuławka Sztumska — poł. XIII w.
- baszta Przezmark — XIV w.
- budynek bramny z mostem Sztum — 1. poł. XIV w.
- cmentarz katolicki przykościelny Postolin — poł. XIV w.
- cmentarz przykościelny Lubochowo — poł. XIV w.
- cmentarz przykościelny Nowy Targ — 1340 r.
- cmentarz przykościelny z drzewostanem Pietrzwałd — poł. XIV w.
W których gminach
| Gmina | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| Sztum - obszar wiejski | 195 | 24,4% |
| Stary Targ | 167 | 20,9% |
| Stary Dzierzgoń | 136 | 17,0% |
| Sztum - miasto | 81 | 10,2% |
| Dzierzgoń - miasto | 77 | 9,6% |
| Dzierzgoń - obszar wiejski | 75 | 9,4% |
| Mikołajki Pomorskie | 67 | 8,4% |
Gminy nie mają tu własnych stron: strona gminy byłaby podzbiorem strony powiatu i opisywałaby te same obiekty drugi raz. Każdy obiekt można wyszukać po nazwie miejscowości.
Remont albo zakup obiektu — powiecie sztumski
W powiecie sztumski jest 798 obiektów objętych ochroną, w tym 149 w rejestrze zabytków. Ten serwis mówi, co jest w rejestrze — nie projektuje, nie remontuje i nie wydaje zaświadczeń. Napisz, czego potrzebujesz, a przekażemy zapytanie architektom i firmom pracującym przy zabytkach.
Nikogo nie polecamy i nie jesteśmy niczyim przedstawicielem. Dziś nie mamy umowy z żadną firmą — zbieramy te zapytania po to, żeby takie firmy znaleźć. Co z tym robimy.
Obiekty w powiecie sztumski
| Nazwa | Miejscowość | Rodzaj | Czas powstania | Ochrona |
|---|---|---|---|---|
| park dworski | Balewo | ogród | poł. XIX w. | rejestr |
| dwór | Barlewice | dwór | 1880 r. | rejestr |
| zespół śluz na Nogacie | Biała Góra | zespół - śluzy | 1852 r. | rejestr |
| śluza | Biała Góra | śluza | 1914 r. | rejestr |
| śluza | Biała Góra | śluza | 1852 r. | rejestr |
| dwór | Bruk | dwór | poł. XIX w. | rejestr |
| park | Bruk | park | poł. XIX w. | rejestr |
| cmentarz ewangelicki | Bągart | cmentarz protestancki | pocz. XIX w. | rejestr |
| dom | Bągart | budynek mieszkalny | 3. ćw. XIX w. | rejestr |
| kościół pw. św.św. Jana Chrzciciela i Michała | Bągart | kościół | XV w. | rejestr |
| dwór | Cierpięta | dwór | 1900 r. | rejestr |
| park | Cieszymowo | park | 4. ćw. XIX w. | rejestr |
| park dworski II | Cieszymowo | park | poł. XIX w. | rejestr |
| pałac | Cieszymowo | dwór | pocz. XIX w. | rejestr |
| spichlerz, ob. kaplica | Cieszymowo | spichlerz (folwarczny/chłopski) | 1728 r. | rejestr |
| park dworski | Cygusy | park | pocz. XIX w. | rejestr |
| dwór | Czernin | dwór | koniec XVII w. | rejestr |
| park | Czernin | park | poł. XVIII w. | rejestr |
| park dworski | Dworek | park | data nieznana | rejestr |
| cmentarz | Dzierzgoń | cmentarz rzymskokatolicki | koniec XVIII w. | rejestr |
| cmentarz luterański | Dzierzgoń | cmentarz protestancki | koniec XVIII w. | rejestr |
| dom | Dzierzgoń | budynek mieszkalny | pocz. XX w. | rejestr |
| dom | Dzierzgoń | budynek mieszkalny | 1901 r. | rejestr |
| dom | Dzierzgoń | budynek mieszkalny | pocz. XX w. | rejestr |
| kaplica pw. św. Anny | Dzierzgoń | kaplica | XIV w. | rejestr |
| klasztor | Dzierzgoń | klasztor | koniec XVII w. | rejestr |
| kościół parafialny pw. św. Katarzyny | Dzierzgoń | kościół | 1. poł. XIV w. | rejestr |
| kościół, ob. filialny pw. Świetego Ducha | Dzierzgoń | kościół | XIV w. | rejestr |
| spichlerz | Dzierzgoń | spichlerz (komercyjny/miejski) | pocz. XX w. | rejestr |
| kościół parafialny pw. św. Mikołaja | Dąbrówka Malborska | kościół | 1802 r. | rejestr |
| spichlerz | Folwark | spichlerz (folwarczny/chłopski) | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| dwór | Gisiel | dwór | poł. XVIII w. | rejestr |
| park | Gisiel | park | koniec XVIII w. | rejestr |
| dwór | Goraj | dwór | 1880 r. | rejestr |
| park | Goraj | park | data nieznana | rejestr |
| stajnia, ob. magazyn | Goraj | stajnia | 1900 - 1910 | rejestr |
| zespół dworsko-parkowy | Goraj | zespół - dwór | poł. XIX w. | rejestr |
| kościół parafialny pw. św. Józefa | Gościszewo | kościół | 1928 r. | rejestr |
| dwór | Grzymała | dwór | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| park | Grzymała | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| kościół filialny pw. Świętej Trójcy | Jasna | kościół | XV w. | rejestr |
| cmentarz rodowy | Jeziorno | cmentarz rodowy | koniec XIX w. | rejestr |
| dwór | Jeziorno | dwór | 1800 r. | rejestr |
| park | Jeziorno | park | XIX w. | rejestr |
| zespół dworsko-parkowy | Jeziorno | zespół - dwór | XIX w. | rejestr |
| kościół parafialny pw. św. Marii Magdaleny | Kalwa | kościół | XIV - XV | rejestr |
| park dworski I | Klecewo | park | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| dwór | Koniecwałd | dwór | koniec XIX w. | rejestr |
| jaz | Koniecwałd | jaz piętrzący | XIX w. | rejestr |
| kanał młyński | Koniecwałd | kanał | XIV w. | rejestr |
| most | Koniecwałd | most | pocz. XX w. | rejestr |
| młyn wodny | Koniecwałd | młyn | pocz. XIX w. | rejestr |
| oficyna | Koniecwałd | oficyna mieszkalna | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| park | Koniecwałd | park | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| spichlerz | Koniecwałd | spichlerz (folwarczny/chłopski) | pocz. XX w. | rejestr |
| tama piętrząca | Koniecwałd | jaz piętrzący | XIV w. | rejestr |
| zespół dworsko-parkowy | Koniecwałd | zespół - dwór | koniec XIX w. | rejestr |
| zespół młyna wodnego | Koniecwałd | zespół - młyn | XIV - XX | rejestr |
| park dworski | Kościelec | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| cmentarz | Krasna Łąka | cmentarz | rejestr | |
| kościół parafialny pw. św. Anny | Krasna Łąka | kościół | poł. XIV w. | rejestr |
| chata | Lubochowo | chałupa | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| cmentarz przykościelny | Lubochowo | cmentarz rzymskokatolicki | poł. XIV w. | rejestr |
| kościół filialny pw. św. Antoniego | Lubochowo | kościół | poł. XIV w. | rejestr |
| kapliczka | Mikołajki Pomorskie | kapliczka | 1896 r. | rejestr |
| kościół parafialny pw. św. Antoniego | Mikołajki Pomorskie | kościół | 1896 r. | rejestr |
| zieleń towarzysząca | Mikołajki Pomorskie | zieleń towarzysząca | data nieznana | rejestr |
| park dworski | Mleczewo | ogród | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| kaplica grobowa | Monasterzysko Wielkie | mauzoleum | poł. XIX w. | rejestr |
| cmentarz przykościelny ze starodrzewem | Myślice | cmentarz rzymskokatolicki | 1316 - 1345 | rejestr |
| kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny | Myślice | kościół | 1316 - 1345 | rejestr |
| ogrodzenie | Myślice | mur/ogrodzenie | data nieznana | rejestr |
| park dworski | Nowe Minięta | park | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| park | Nowiny | park | poł. XIX w. | rejestr |
| pałac | Nowiny | pałac | koniec XVIII w. | rejestr |
| cmentarz przykościelny | Nowy Targ | cmentarz rzymskokatolicki | 1340 r. | rejestr |
| kościół filialny pw. św. Rocha | Nowy Targ | kościół | 1340 r. | rejestr |
| park | Piaski Sztumskie | ogród | koniec XIX w. | rejestr |
| cmentarz przykościelny z drzewostanem | Pietrzwałd | cmentarz rzymskokatolicki | poł. XIV w. | rejestr |
| kościół filialny pw. Trzech Króli | Pietrzwałd | kościół | poł. XIV w. | rejestr |
| cmentarz przykościelny ze starodrzewem | Postolin | cmentarz rzymskokatolicki | koniec XVIII w. | rejestr |
| kościół parafialny pw. Matki Boskiej Szkaplerznej, ob. pw. św. Michała Archanioła | Postolin | kościół | poł. XIV w. | rejestr |
| mur cmentarny z bramami | Postolin | mur/ogrodzenie | data nieznana | rejestr |
| park dworski I | Pozolia | park | poł. XIX w. | rejestr |
| park dworski II | Pozolia | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| kuźnia, ob. sklep | Prakwice | kuźnia | 1. ćw. XIX w. | rejestr |
| park | Prakwice | ogród | 1878 r. | rejestr |
| park | Prakwice | ogród | poł. XIX w. | rejestr |
| pałac | Prakwice | pałac | poł. XVIII w. | rejestr |
| piwnica-lodownia duża | Prakwice | lodownia | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| piwnica-lodownia mała I | Prakwice | lodownia | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| piwnica-lodownia mała II | Prakwice | lodownia | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| szkoła, ob. dom mieszkalny | Prakwice | szkoła | 1. ćw. XIX w. | rejestr |
| baszta | Przezmark | baszta | XIV w. | rejestr |
| cmentarz przykościelny | Przezmark | cmentarz protestancki | 1821 r. | rejestr |
| kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki parafialny pw. Matki Boskiej Królowej Świata | Przezmark | kościół | 1821 r. | rejestr |
| ruiny zamku | Przezmark | zamek | 1316 - 1331 | rejestr |
| park dworski | Pudłowiec | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| dwór | Ramzy Małe | dwór | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| park | Ramzy Małe | park | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| zespół dworsko-parkowy | Ramzy Małe | zespół - dwór | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| park dworski | Sporowo | park | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| cmentarz żydowski | Stanowo | cmentarz żydowski | 1800 r. | rejestr |
| park dworski | Stanowo | park | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| cmentarz przykościelny ze starodrzewem | Stare Miasto | cmentarz protestancki | data nieznana | rejestr |
| kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki pw. św.św. Piotra i Pawła | Stare Miasto | kościół | XV w. | rejestr |
| dwór | Stary Dwór | dwór | 3. ćw. XIX w. | rejestr |
| park | Stary Dwór | park | poł. XIX w. | rejestr |
| kościół parafialny pw. Wniebowstąpienia Pańskiego | Stary Dzierzgoń | kościół | XIV w. | rejestr |
| kościół parafialny pw. św. Apostołów Szymona i Judy | Stary Targ | kościół | 1325 r. | rejestr |
Według rodzaju — powiat sztumski
Powiaty o podobnej liczbie obiektów
- gorzowski 814
- tczewski 813
- Bielsko-Biała 810
- płocki 809
- giżycki 802
- lidzbarski 800
- górowski 799
- legnicki 795
- leżajski 789
- płoński 789
- garwoliński 787
- ciechanowski 784
- trzebnicki 783
Sąsiedztwo liczone wielkością zestawienia, nie rankingiem: lista przesuwa się wraz z powiatem, więc każdy z 309 powiatów jest osiągalny z pozostałych. Wszystkie.