Zabytki w powiecie wałecki
677 obiektów objętych ochroną — 0,2% zestawienia krajowego. 233 z nich jest wpisanych do rejestru zabytków, co zmienia tryb pozwolenia na budowę.
Rejestr czy ewidencja — powiat wałecki
Z 677 obiektów 233 jest wpisanych do rejestru zabytków (34,4%), a 444 figuruje wyłącznie w ewidencji. Różnica nie jest formalna — decyduje o tym, jak wygląda pozwolenie na budowę.
- Rejestr : roboty budowlane wymagają przed pozwoleniem na budowę osobnego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków (art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego).
- Ewidencja : pozwolenie wydaje organ architektoniczno-budowlany w uzgodnieniu z konserwatorem, który zajmuje stanowisko w ciągu 30 dni — a brak stanowiska w tym terminie uznaje się za brak zastrzeżeń (art. 39 ust. 3).
Jakie to obiekty
| Rodzaj obiektu | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| cmentarz protestancki | 106 | 15,7% |
| kościół | 85 | 12,6% |
| ogród | 62 | 9,2% |
| cmentarz rzymskokatolicki | 52 | 7,7% |
| dwór | 38 | 5,6% |
| park | 30 | 4,4% |
| budynek mieszkalny | 27 | 4,0% |
| pałac | 22 | 3,2% |
| Otoczenie zabytku | 15 | 2,2% |
| spichlerz (folwarczny/chłopski) | 14 | 2,1% |
| czworak | 13 | 1,9% |
| stodoła | 12 | 1,8% |
| młyn | 10 | 1,5% |
| folwark | 10 | 1,5% |
Z czego są zbudowane
W powiecie wałecki jest 20 obiektów drewnianych — 3,0%. To materiał najbardziej narażony: pożar, wilgoć i brak użytkowania niszczą go szybciej niż mur.
| Materiał | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| ceglane | 237 | 35,0% |
| kamienne | 23 | 3,4% |
| szachulcowe | 22 | 3,2% |
| drewniane | 20 | 3,0% |
| mur pruski | 7 | 1,0% |
| betonowe | 4 | 0,6% |
| nieznana | 3 | 0,4% |
| glinobitka | 3 | 0,4% |
Kiedy powstały
Wiek nie jest podany w źródle w postaci liczby — w rubryce „czas powstania” stoi zapis słowny w rodzaju „2. poł. XIX w.” albo „przełom XVIII/XIX w.”. Wyliczyliśmy z niego wiek dla 96,7% obiektów w kraju; to kolumna, której w źródle nie ma.
| Wiek | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| XIX w. | 454 | 67,1% |
| XX w. | 107 | 15,8% |
| XVIII w. | 44 | 6,5% |
| XVII w. | 25 | 3,7% |
| XVI w. | 8 | 1,2% |
| XIV w. | 5 | 0,7% |
| XV w. | 2 | 0,3% |
| XIII w. | 1 | 0,1% |
Najstarsze w tym zestawieniu — powiat wałecki
- park pałacowy Mirosławiec — koniec XIII w.
- Stare Miasto Mirosławiec — 1314 r.
- kościół fil. pw. św. Michała Archanioła, ob. św. Jana Chrzciciela Lubiesz — poł. XIV w.
- relikty zamku Mirosławiec — 1375 r.
- układ urbanistyczny Mirosławiec — do 1314 r.
- zamek Tuczno — od 1338 r.
- kościół par. pw. Wniebowzięcia NMP Tuczno — 1. poł. XV w.
- zamek Tuczno — XV - XVI
W których gminach
| Gmina | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| Wałcz | 229 | 33,8% |
| Tuczno - obszar wiejski | 118 | 17,4% |
| Człopa - obszar wiejski | 111 | 16,4% |
| Wałcz (gm. miejska) | 91 | 13,4% |
| Mirosławiec - obszar wiejski | 70 | 10,3% |
| Mirosławiec - miasto | 24 | 3,5% |
| Tuczno - miasto | 21 | 3,1% |
| Człopa - miasto | 13 | 1,9% |
Gminy nie mają tu własnych stron: strona gminy byłaby podzbiorem strony powiatu i opisywałaby te same obiekty drugi raz. Każdy obiekt można wyszukać po nazwie miejscowości.
Remont albo zakup obiektu — powiecie wałecki
W powiecie wałecki jest 677 obiektów objętych ochroną, w tym 233 w rejestrze zabytków. Ten serwis mówi, co jest w rejestrze — nie projektuje, nie remontuje i nie wydaje zaświadczeń. Napisz, czego potrzebujesz, a przekażemy zapytanie architektom i firmom pracującym przy zabytkach.
Nikogo nie polecamy i nie jesteśmy niczyim przedstawicielem. Dziś nie mamy umowy z żadną firmą — zbieramy te zapytania po to, żeby takie firmy znaleźć. Co z tym robimy.
Obiekty w powiecie wałecki
| Nazwa | Miejscowość | Rodzaj | Czas powstania | Ochrona |
|---|---|---|---|---|
| cmentarz katolicki | Bronikowo | cmentarz rzymskokatolicki | poł. XIX w. | rejestr |
| cmentarz katolicki przykościelny | Bronikowo | cmentarz rzymskokatolicki | 1775 r. | rejestr |
| kościół filialny pw. św. Jakuba Apostoła | Bronikowo | kościół | XVIII w. | rejestr |
| kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki pw. św. Stanisława Biskupa Męczennika | Bukowo | kościół | 1891 r. | rejestr |
| dwór | Chude | dwór | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| magazyn zbożowy | Chude | spichlerz (folwarczny/chłopski) | 3. ćw. XIX w. | rejestr |
| park | Chude | park | koniec XIX w. | rejestr |
| założenie dworsko-parkowe | Chude | zespół - dwór | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| park | Chwiram | ogród | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| pałac | Chwiram | pałac | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| założenie pałacowo-parkowe | Chwiram | zespół - pałac | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| budynek mieszkalno-administracyjny | Czaplice | budynek mieszkalny | koniec XIX w. | rejestr |
| dom | Czaplice | budynek mieszkalny | koniec XIX w. | rejestr |
| magazyn części | Czaplice | magazyn | koniec XIX w. | rejestr |
| magazyn pasz I | Czaplice | magazyn | koniec XIX w. | rejestr |
| magazyn pasz II | Czaplice | magazyn | pocz. XX w. | rejestr |
| obora | Czaplice | obora | koniec XIX w. | rejestr |
| park | Czaplice | park | pocz. XIX w. | rejestr |
| pałac | Czaplice | pałac | koniec XIX w. | rejestr |
| warsztat | Czaplice | warsztat | koniec XIX w. | rejestr |
| zabudowa folwarczna | Czaplice | zespół - folwark | data nieznana | rejestr |
| cmentarz żydowski | Człopa | cmentarz żydowski | XVII w. | rejestr |
| kładka dla pieszych | Człopa | kładka | pocz. XX w. | rejestr |
| most kolejowy nad rzeką Cieszynką | Człopa | most | 1904 r. | rejestr |
| wiadukt drogowy | Człopa | wiadukt | pocz. XX w. | rejestr |
| zespół obiektów mostowych zlikwidowanej linii kolejowej Człopa - Wałcz | Człopa | zespół - linia kolejowa | pocz. XX w. | rejestr |
| cmentarz ewangelicki | Dobino | cmentarz protestancki | 1880 r. | rejestr |
| kościół filialny pw. św.św. Piotra i Pawła | Dobino | kościół | 1836 r. | rejestr |
| otoczenie | Dobino | Otoczenie zabytku | rejestr | |
| dwór | Dzikowo | dwór | pocz. XIX w. | rejestr |
| park | Dzikowo | park | poł. XIX w. | rejestr |
| zespół dworsko-parkowy | Dzikowo | zespół - dwór | pocz. XIX w. | rejestr |
| kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. św. Rocha | Dębołęka | kościół | 1848 - 1849 | rejestr |
| otoczenie | Dębołęka | Otoczenie zabytku | rejestr | |
| park | Dłusko | park | poł. XIX w. | rejestr |
| pałac | Dłusko | pałac | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki pw. św. Antoniego Padewskiego | Golce | kościół | 2. poł. XVII w. | rejestr |
| cmentarz ewangelicki | Golin | cmentarz protestancki | poł. XIX w. | rejestr |
| kościół pw. św. Jana Chrzciciela | Gostomia | kościół | 1818 - 1820 | rejestr |
| park pałacowy | Gostomia | park | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki pw. Matki Boskiej Królowej Polski | Górnica | kościół | XVII w. | rejestr |
| park dworski | Górnica | park | koniec XIX w. | rejestr |
| zieleń | Górnica | zieleń towarzysząca | rejestr | |
| cmentarz ewangelicki | Głowaczewo | cmentarz protestancki | poł. XIX w. | rejestr |
| kościół filialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny | Głowaczewo | kościół | 1865 r. | rejestr |
| cmentarz ewangelicki | Hanki | cmentarz protestancki | poł. XIX w. | rejestr |
| park pałacowy | Jabłonkowo | ogród | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. św. Jadwigi | Jabłonowo | kościół | 1874 r. | rejestr |
| cmentarz ewangelicki | Jaglice | cmentarz protestancki | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| cmentarz rzymskokatolicki | Jamienko | cmentarz rzymskokatolicki | poł. XIX w. | rejestr |
| kościół filialny pw. Podwyższenia Krzyża | Jeziorki | kościół | 1760 r. | rejestr |
| zieleń | Jeziorki | zieleń towarzysząca | rejestr | |
| kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny | Karsibór | kościół | XVIII w. | rejestr |
| park dworski | Karsibór | park | koniec XIX w. | rejestr |
| cmentarz przykościelny | Kolno | cmentarz protestancki | data nieznana | rejestr |
| kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. św. Józefa Oblubieńca | Kolno | kościół | 1929 r. | rejestr |
| park dworski | Krąpiel | park | poł. XIX w. | rejestr |
| cmentarz ewangelicki | Kłębowiec | cmentarz protestancki | poł. XIX w. | rejestr |
| park | Kłębowiec | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| ruina dworu | Kłębowiec | dwór | XVII w. | rejestr |
| spichlerz, ob. magazyn | Kłębowiec | spichlerz (folwarczny/chłopski) | data nieznana | rejestr |
| stajnia z wozownią, ob. stodoła i chlewnia | Kłębowiec | budynek gospodarczy | data nieznana | rejestr |
| kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. Matki Boskiej Szkaplerznej | Laski Wałeckie | kościół | XVII - XVIII | rejestr |
| cmentarz rzymskokatolicki | Lubiesz | cmentarz rzymskokatolicki | poł. XIX w. | rejestr |
| kościół filialny pw. św. Katarzyny, ob. pw. Jana Chrzciciela | Lubiesz | kościół | XVII w. | rejestr |
| przykościelny cmentarz rzymskokatolicki | Lubiesz | cmentarz rzymskokatolicki | XVIII w. | rejestr |
| kościół ewangelicki ob. rzymskokatolicki parafialny pw. Chrystusa Króla | Lubno | kościół | 1875 r. | rejestr |
| park pałacowy | Lubno | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| cmentarz ewangelicki | Marcinkowice | cmentarz protestancki | poł. XIX w. | rejestr |
| figura św. Jana Nepomucena | Marcinkowice | figura | 1875 r. | rejestr |
| kapliczka wotywna | Marcinkowice | kapliczka | 1871 r. | rejestr |
| kościół parafialny pw. św. Katarzyny | Marcinkowice | kościół | przełom XVI/XVII w. | rejestr |
| park pałacowy | Marcinkowice | park | pocz. XIX w. | rejestr |
| przykościelny cmentarz rzymskokatolicki | Marcinkowice | cmentarz rzymskokatolicki | 1627 - 1628 | rejestr |
| kościół filialny pw. Wszystkich Świętych | Martew | kościół | 1680 r. | rejestr |
| przykościelny cmentarz rzymskokatolicki | Martew | cmentarz rzymskokatolicki | 1680 r. | rejestr |
| Stare Miasto | Mirosławiec | miasto | 1314 r. | rejestr |
| aleja | Mirosławiec | aleja | poł. XIX w. | rejestr |
| cmentarz ewangelicki rodowy | Mirosławiec | cmentarz protestancki | poł. XIX w. | rejestr |
| cmentarz żydowski | Mirosławiec | cmentarz żydowski | pocz. XVIII w. | rejestr |
| dom | Mirosławiec | budynek mieszkalny | XVII w. | rejestr |
| dom | Mirosławiec | budynek mieszkalny | 1. ćw. XIX w. | rejestr |
| kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki parafialny pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny | Mirosławiec | kościół | XVIII w. | rejestr |
| otoczenie | Mirosławiec | Otoczenie zabytku | rejestr | |
| otoczenie | Mirosławiec | Otoczenie zabytku | rejestr | |
| relikty zamku | Mirosławiec | zamek | 1375 r. | rejestr |
| relikty zespołu pałacowo-parkowego | Mirosławiec | zespół - pałac | 1731 - 1738 | rejestr |
| spichlerz | Mirosławiec | spichlerz (komercyjny/miejski) | 1913 - 1914 | rejestr |
| założenie ogrodowo-parkowe | Mirosławiec | ogród | ok. 1731 r. | rejestr |
| cmentarz komunalny | Miłogoszcz | cmentarz rzymskokatolicki | 1880 r. | rejestr |
| cmentarz rzymskokatolicki przykościelny | Miłogoszcz | cmentarz rzymskokatolicki | 1830 r. | rejestr |
| dzwonnica | Miłogoszcz | dzwonnica | 1830 r. | rejestr |
| kościół pw. Trójcy Świętej | Miłogoszcz | kościół | 1830 r. | rejestr |
| park dworski | Nagórze | park | 1850 - 1860 | rejestr |
| chałupa podcieniowa | Nakielno | chałupa | 1748 r. | rejestr |
| d. cmentarz przykościelny | Nakielno | cmentarz | rejestr | |
| gorzelnia | Nakielno | gorzelnia | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| kościół filialny pw. św. Wawrzyńca | Nakielno | kościół | 1880 r. | rejestr |
| park pałacowy | Nakielno | park | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| spichlerz | Nakielno | spichlerz (folwarczny/chłopski) | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| zespół budynków folwarcznych | Nakielno | zespół - gorzelnia | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki pw. Podwyższenia Krzyża | Piecnik | kościół | koniec XVIII w. | rejestr |
| park pałacowy | Piecnik | park | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| cmentarz ewangelicki | Pieczyska | cmentarz protestancki | 1880 r. | rejestr |
| kościół filialny pw. św. Wawrzyńca | Prusinowo Wałeckie | kościół | 1865 r. | rejestr |
| otoczenie | Prusinowo Wałeckie | Otoczenie zabytku | rejestr | |
| park pałacowy | Prusinowo Wałeckie | park | poł. XIX w. | rejestr |
| dziedziniec | Próchnowo | dziedziniec | rejestr | |
| kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa | Próchnowo | kościół | poł. XIX w. | rejestr |
| park | Próchnowo | park | pocz. XIX w. | rejestr |
Według rodzaju — powiat wałecki
Powiaty o podobnej liczbie obiektów
- żyrardowski 700
- sokólski 698
- mławski 692
- wielicki 692
- Suwałki 689
- bytowski 687
- grójecki 683
- piski 675
- golubsko-dobrzyński 669
- kępiński 665
- siedlecki 664
- Opole 663
- tarnogórski 663
Sąsiedztwo liczone wielkością zestawienia, nie rankingiem: lista przesuwa się wraz z powiatem, więc każdy z 309 powiatów jest osiągalny z pozostałych. Wszystkie.