Zabytki w powiecie tomaszowski
1 114 obiektów objętych ochroną — 0,4% zestawienia krajowego. 323 z nich jest wpisanych do rejestru zabytków, co zmienia tryb pozwolenia na budowę.
Rejestr czy ewidencja — powiat tomaszowski
Z 1 114 obiektów 323 jest wpisanych do rejestru zabytków (29,0%), a 791 figuruje wyłącznie w ewidencji. Różnica nie jest formalna — decyduje o tym, jak wygląda pozwolenie na budowę.
- Rejestr : roboty budowlane wymagają przed pozwoleniem na budowę osobnego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków (art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego).
- Ewidencja : pozwolenie wydaje organ architektoniczno-budowlany w uzgodnieniu z konserwatorem, który zajmuje stanowisko w ciągu 30 dni — a brak stanowiska w tym terminie uznaje się za brak zastrzeżeń (art. 39 ust. 3).
Jakie to obiekty
| Rodzaj obiektu | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| budynek mieszkalny | 112 | 10,1% |
| ogród | 84 | 7,5% |
| kościół | 76 | 6,8% |
| cmentarz rzymskokatolicki | 68 | 6,1% |
| cmentarz greckokatolicki | 57 | 5,1% |
| dzwonnica | 56 | 5,0% |
| dwór | 50 | 4,5% |
| cerkiew | 37 | 3,3% |
| park | 36 | 3,2% |
| cmentarz prawosławny | 36 | 3,2% |
| kapliczka | 29 | 2,6% |
| mur/ogrodzenie | 21 | 1,9% |
| schron | 20 | 1,8% |
| cmentarz I wojna światowa | 19 | 1,7% |
Z czego są zbudowane
W powiecie tomaszowski jest 196 obiektów drewnianych — 17,6%. To materiał najbardziej narażony: pożar, wilgoć i brak użytkowania niszczą go szybciej niż mur.
| Materiał | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| ceglane | 428 | 38,4% |
| drewniane | 196 | 17,6% |
| kamienne | 26 | 2,3% |
| nieznana | 24 | 2,2% |
| żelbetonowe | 18 | 1,6% |
| betonowe | 4 | 0,4% |
| ziemne | 1 | 0,1% |
| metalowe | 1 | 0,1% |
Kiedy powstały
Wiek nie jest podany w źródle w postaci liczby — w rubryce „czas powstania” stoi zapis słowny w rodzaju „2. poł. XIX w.” albo „przełom XVIII/XIX w.”. Wyliczyliśmy z niego wiek dla 96,7% obiektów w kraju; to kolumna, której w źródle nie ma.
| Wiek | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| XIX w. | 537 | 48,2% |
| XX w. | 274 | 24,6% |
| XVIII w. | 158 | 14,2% |
| XVII w. | 45 | 4,0% |
| XVI w. | 35 | 3,1% |
| XV w. | 11 | 1,0% |
| XI w. | 3 | 0,3% |
| XIV w. | 3 | 0,3% |
Najstarsze w tym zestawieniu — powiat tomaszowski
- cmentarz rzymskokatolicki, przykościelny Inowłódz — przełom XI/XII w.
- kościół par., ob. fil. pw. św. Idziego Inowłódz — 1086 - 1102
- kościół parafialny, ob. filialny pw. św. Idziego Inowłódz — koniec XI w.
- arsenał "sala rycerska", nast. synagoga Łaszczów — poł. XIV w.
- ruina zamku królewskiego Inowłódz — 1352 - 1370
- ruiny zamku Inowłódz — 2. poł. XIV w.
- cmentarz prawosławny, ob. greckokatolicki przycerkiewny Korczmin — 1. poł. XV w.
- cmentarz rzymskokatolicki przykościelny Chodywańce — pocz. XV w.
W których gminach
| Gmina | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| Tomaszów Mazowiecki (gm. miejska) | 160 | 14,4% |
| Rachanie | 83 | 7,5% |
| Łaszczów - obszar wiejski | 62 | 5,6% |
| Telatyn | 60 | 5,4% |
| Tomaszów Mazowiecki | 57 | 5,1% |
| Lubycza Królewska - obszar wiejski | 56 | 5,0% |
| Ulhówek | 56 | 5,0% |
| Inowłódz - obszar wiejski | 50 | 4,5% |
| Krynice | 47 | 4,2% |
| Tomaszów Lubelski (gm. miejska) | 46 | 4,1% |
| Tarnawatka | 41 | 3,7% |
| Czerniewice | 40 | 3,6% |
| Łaszczów - miasto | 35 | 3,1% |
| Susiec | 35 | 3,1% |
| Jarczów | 30 | 2,7% |
| Rzeczyca | 29 | 2,6% |
| Tyszowce - obszar wiejski | 27 | 2,4% |
| Rokiciny | 27 | 2,4% |
| Będków | 24 | 2,2% |
| Ujazd - miasto | 23 | 2,1% |
| Budziszewice | 20 | 1,8% |
| Bełżec | 18 | 1,6% |
| Tomaszów Lubelski | 18 | 1,6% |
| Tyszowce - miasto | 18 | 1,6% |
Gminy nie mają tu własnych stron: strona gminy byłaby podzbiorem strony powiatu i opisywałaby te same obiekty drugi raz. Każdy obiekt można wyszukać po nazwie miejscowości.
Remont albo zakup obiektu — powiecie tomaszowski
W powiecie tomaszowski jest 1 114 obiektów objętych ochroną, w tym 323 w rejestrze zabytków. Ten serwis mówi, co jest w rejestrze — nie projektuje, nie remontuje i nie wydaje zaświadczeń. Napisz, czego potrzebujesz, a przekażemy zapytanie architektom i firmom pracującym przy zabytkach.
Nikogo nie polecamy i nie jesteśmy niczyim przedstawicielem. Dziś nie mamy umowy z żadną firmą — zbieramy te zapytania po to, żeby takie firmy znaleźć. Co z tym robimy.
Obiekty w powiecie tomaszowski
| Nazwa | Miejscowość | Rodzaj | Czas powstania | Ochrona |
|---|---|---|---|---|
| park podworski | Bartoszówka | ogród | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| cerkiew greckokatolicka | Bełżec | cerkiew | 1756 r. | rejestr |
| cmentarz przykościelny | Bełżec | cmentarz | rejestr | |
| cmentarz przykościelny | Bełżec | cmentarz | rejestr | |
| cmentarz wojenny z I wojny światowej | Bełżec | cmentarz I wojna światowa | 1914 - 1918 | rejestr |
| cmentarz wojenny z I wojny światowej | Bełżec | cmentarz I wojna światowa | 1914 - 1918 | rejestr |
| kościół parafialny pw. Matki Boskiej Królowej Polski | Bełżec | kościół | 1912 r. | rejestr |
| obóz zagłady | Bełżec | obóz koncentracyjny | 1942 - 1943 | rejestr |
| cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Najświętszej Marii Panny | Budynin | cerkiew | 1887 r. | rejestr |
| dzwonnica | Budynin | dzwonnica | 1887 r. | rejestr |
| cmentarz przykościelny | Budziszewice | cmentarz rzymskokatolicki | XIX w. | rejestr |
| kościół parafialny pw. Przemienienia Pańskiego | Budziszewice | kościół | 1907 - 1909 | rejestr |
| ogrodzenie | Budziszewice | mur/ogrodzenie | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| park podworski, krajobrazowy | Buków | park | XIX w. | rejestr |
| cmentarz | Będków | cmentarz rzymskokatolicki | poł. XVI w. | rejestr |
| dzwonnica | Będków | dzwonnica | 2. poł. XVIII w. | rejestr |
| kościół parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny | Będków | kościół | XV w. | rejestr |
| ogrodzenie z bramą główną, 4 furtami i 4 obeliskami | Będków | mur/ogrodzenie | 1783 - 1906 | rejestr |
| park podworski, krajobrazowy | Chociw | ogród | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| park dworski | Chociwek | ogród | pocz. XVI w. | rejestr |
| kordegarda pałacowa | Chodywańce | wartownia | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Przemienienia Pańskiego | Czartowiec | kościół | 1848 r. | rejestr |
| cmentarz przykościelny z drzewostanem | Czartowiec | cmentarz greckokatolicki | 1848 r. | rejestr |
| zespół d. cerkwi greckokatolickiej | Czartowiec | zespół - kościół | 1844 - 1848 | rejestr |
| cmentarz przykościelny | Czerniewice | cmentarz rzymskokatolicki | data nieznana | rejestr |
| dzwonnica | Czerniewice | dzwonnica | 2. poł. XVIII w. | rejestr |
| kościół parafialny pw. św. Małgorzaty | Czerniewice | kościół | 2. poł. XVIII w. | rejestr |
| ogrodzenie | Czerniewice | mur/ogrodzenie | 1880 - 1882 | rejestr |
| park dworski | Czerniewice | park | XIX w. | rejestr |
| dwór | Dobużek-Kolonia | dwór | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| kuźnia | Dobużek-Kolonia | kuźnia | pocz. XX w. | rejestr |
| oficyna | Dobużek-Kolonia | oficyna mieszkalna | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| park | Dobużek-Kolonia | park | poł. XIX w. | rejestr |
| wozownia | Dobużek-Kolonia | wozownia | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| zespół dworski | Dobużek-Kolonia | zespół - dwór | poł. XIX w. | rejestr |
| park podworski | Drzazgowa Wola | park | poł. XIX w. | rejestr |
| drzewostan | Dzierążnia | zieleń towarzysząca | data nieznana | rejestr |
| dzwonnica | Dzierążnia | dzwonnica | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Mikołaja | Dzierążnia | kościół | 1769 - 1774 | rejestr |
| oficyna | Dzierążnia | oficyna mieszkalna | koniec XVIII w. | rejestr |
| park | Dzierążnia | ogród | koniec XVIII w. | rejestr |
| pałac | Dzierążnia | pałac | 1880 r. | rejestr |
| plebania | Dzierążnia | plebania | 1939 r. | rejestr |
| zespół dworski | Dzierążnia | zespół - dwór | 1880 r. | rejestr |
| dróżniczówka | Dąbrowa | budynek mieszkalny | pocz. XX w. | rejestr |
| cmentarz wojenny z I wojny światowej i 1939 r. | Dąbrowa Tarnawacka | cmentarz I wojna światowa | 1914 - 1918 | rejestr |
| dwór | Glina | dwór | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| park podworski | Glina | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Matki Boskiej Królowej Świata | Grodysławice | cerkiew | 1909 r. | rejestr |
| drzewostan | Grodysławice | zieleń towarzysząca | data nieznana | rejestr |
| dwór | Grotowice | dwór | koniec XVIII w. | rejestr |
| park podworski, krajobrazowy | Grotowice | park | XVIII w. | rejestr |
| cmentarz kościelny | Gródek | cmentarz rzymskokatolicki | 1840 - 1846 | rejestr |
| dzwonnica | Gródek | dzwonnica | 1840 - 1846 | rejestr |
| kościół parafialny pw. św. Anny | Gródek | kościół | 1840 r. | rejestr |
| brama | Hrebenne | brama | data nieznana | rejestr |
| cerkiew greckokatolicka pw. św. Mikołaja | Hrebenne | cerkiew | 1697 - 1700 | rejestr |
| d. zespół cerkiewno-krajobrazowy | Hrebenne | zespół - cerkiew | XVII w. | rejestr |
| dzwonnica | Hrebenne | dzwonnica | 1829 r. | rejestr |
| ogrodzenie cmentarza kościelnego | Hrebenne | mur/ogrodzenie | data nieznana | rejestr |
| wzgórze z drzewostanem | Hrebenne | wzgórze | data nieznana | rejestr |
| kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła | Inowłódz | kościół | 1520 r. | rejestr |
| kościół parafialny, ob. filialny pw. św. Idziego | Inowłódz | kościół | koniec XI w. | rejestr |
| ruiny zamku | Inowłódz | zamek | 2. poł. XIV w. | rejestr |
| synagoga, ob. biblioteka | Inowłódz | synagoga | poł. XIX w. | rejestr |
| cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki pw. św. Stanisława | Jarczów | cerkiew | XVII w. | rejestr |
| cmentarz greckokatolicki i rzymskokatolicki, tzw. Nowy | Kniazie | cmentarz greckokatolicki | poł. XIX w. | rejestr |
| schron chłodni pary technicznej | Konewka | schron | 1940 - 1941 | rejestr |
| schron hydroforni | Konewka | schron | 1940 - 1941 | rejestr |
| schron kolejowy | Konewka | schron | 1940 - 1941 | rejestr |
| schron studni głębinowej | Konewka | schron | 1940 - 1941 | rejestr |
| schrony zabezpieczenia energetycznego | Konewka | schron | 1940 - 1941 | rejestr |
| ruina cerkwi greckokatolickiej | Korczmin | cerkiew | 1658 r. | rejestr |
| dwór | Korhynie | dwór | 1900 r. | rejestr |
| pozostałości założenia ogrodowego | Korhynie | park | 1900 r. | rejestr |
| zespół dworski | Korhynie | zespół - dwór | 1900 r. | rejestr |
| drzewostan | Kornie | zieleń towarzysząca | data nieznana | rejestr |
| dzwonnica cerkiewna | Kornie | dzwonnica | XVIII w. | rejestr |
| kościół rzymskokatolicki pw. św. Stanisława Biskupa | Krynice | kościół | 1918 - 1920 | rejestr |
| park | Krynice | park | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| ruiny dworu | Krynice | dwór | poł. XIX w. | rejestr |
| zespół dworski | Krynice | zespół - dwór | poł. XIX w. | rejestr |
| kościół parafialny pw. św. Jakuba Apostoła | Krzemienica | kościół | 1598 r. | rejestr |
| dwór | Kwiatkówka | dwór | poł. XIX w. | rejestr |
| park krajobrazowy | Kwiatkówka | park | poł. XIX w. | rejestr |
| park dworski | Lipie | park | XIX w. | rejestr |
| zakrystia i skarbczyk | Lubochnia | budynek | przełom XVI/XVII w. | rejestr |
| cmentarz greckokatolicki, tzw. Stary | Lubycza Królewska | cmentarz greckokatolicki | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| dzwonnica z Teniatysk | Lubycza Królewska | dzwonnica | 1754 r. | rejestr |
| kaplica pw. św. Jacka | Majdan Górny | kaplica | 1910 - 1913 | rejestr |
| otoczenie | Majdan Górny | Otoczenie zabytku | rejestr | |
| cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki pw. św. Tomasza Apostoła | Majdan Sopocki Pierwszy | cerkiew | 1835 r. | rejestr |
| cmentarz przykościelny z drzewostanem | Majdan Sopocki Pierwszy | cmentarz greckokatolicki | 1835 r. | rejestr |
| dzwonnica | Majdan Sopocki Pierwszy | dzwonnica | poł. XX w. | rejestr |
| kaplica I | Majdan Sopocki Pierwszy | kaplica | poł. XX w. | rejestr |
| kaplica II | Majdan Sopocki Pierwszy | kaplica | poł. XX w. | rejestr |
| dwór | Małecz | dwór | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| park | Małecz | park | XVIII w. | rejestr |
| cmentarz przykościelny z drzewostanem | Nabróż-Kolonia | cmentarz rzymskokatolicki | 1684 r. | rejestr |
| cmentarz rzymskokatolicki | Nabróż-Kolonia | cmentarz rzymskokatolicki | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| dzwonnica | Nabróż-Kolonia | dzwonnica | 1900 r. | rejestr |
| kaplica cmentarna | Nabróż-Kolonia | kaplica | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| kaplica grobowa rodziny Rakowskich | Nabróż-Kolonia | mauzoleum | poł. XIX w. | rejestr |
| kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny | Nabróż-Kolonia | kościół | 1684 r. | rejestr |
| dwór | Nadolce | dwór | 1. ćw. XIX w. | rejestr |
| empirowa kolumna z pomnikiem mjr. Franciszka Łukowskiego | Nadolce | obelisk/kolumna | 1828 r. | rejestr |
| pozostałości parku | Nadolce | park | 1. ćw. XIX w. | rejestr |
| zespół dworski | Nadolce | zespół - dwór | data nieznana | rejestr |
| dwór | Niemirówek | dwór | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| pozostałości parku | Niemirówek | park | przełom XIX/XX w. | rejestr |
Według rodzaju — powiat tomaszowski
Powiaty o podobnej liczbie obiektów
- Zielona Góra 1 145
- szczycieński 1 143
- choszczeński 1 140
- Szczecin 1 136
- bocheński 1 136
- czarnkowsko-trzcianecki 1 134
- ząbkowicki 1 115
- bartoszycki 1 109
- zgorzelecki 1 097
- leszczyński 1 078
- Katowice 1 061
- bielski 1 056
- siemiatycki 1 051
Sąsiedztwo liczone wielkością zestawienia, nie rankingiem: lista przesuwa się wraz z powiatem, więc każdy z 309 powiatów jest osiągalny z pozostałych. Wszystkie.