Zabytki w powiecie średzki
1 654 obiektów objętych ochroną — 0,6% zestawienia krajowego. 460 z nich jest wpisanych do rejestru zabytków, co zmienia tryb pozwolenia na budowę.
Rejestr czy ewidencja — powiat średzki
Z 1 654 obiektów 460 jest wpisanych do rejestru zabytków (27,8%), a 1 194 figuruje wyłącznie w ewidencji. Różnica nie jest formalna — decyduje o tym, jak wygląda pozwolenie na budowę.
- Rejestr : roboty budowlane wymagają przed pozwoleniem na budowę osobnego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków (art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego).
- Ewidencja : pozwolenie wydaje organ architektoniczno-budowlany w uzgodnieniu z konserwatorem, który zajmuje stanowisko w ciągu 30 dni — a brak stanowiska w tym terminie uznaje się za brak zastrzeżeń (art. 39 ust. 3).
Jakie to obiekty
| Rodzaj obiektu | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| kościół | 154 | 9,3% |
| budynek mieszkalny | 134 | 8,1% |
| ogród | 119 | 7,2% |
| pałac | 116 | 7,0% |
| cmentarz rzymskokatolicki | 107 | 6,5% |
| dwór | 90 | 5,4% |
| kamienica | 83 | 5,0% |
| obora | 80 | 4,8% |
| park | 76 | 4,6% |
| wieś | 73 | 4,4% |
| cmentarz protestancki | 66 | 4,0% |
| folwark | 61 | 3,7% |
| stajnia | 48 | 2,9% |
| oficyna mieszkalna | 44 | 2,7% |
Z czego są zbudowane
W powiecie średzki jest 41 obiektów drewnianych — 2,5%. To materiał najbardziej narażony: pożar, wilgoć i brak użytkowania niszczą go szybciej niż mur.
| Materiał | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| ceglane | 888 | 53,7% |
| kamienne | 50 | 3,0% |
| drewniane | 41 | 2,5% |
| nieznana | 13 | 0,8% |
| szachulcowe | 8 | 0,5% |
| betonowe | 8 | 0,5% |
| żelbetonowe | 1 | 0,1% |
| mur pruski | 1 | 0,1% |
Kiedy powstały
Wiek nie jest podany w źródle w postaci liczby — w rubryce „czas powstania” stoi zapis słowny w rodzaju „2. poł. XIX w.” albo „przełom XVIII/XIX w.”. Wyliczyliśmy z niego wiek dla 96,7% obiektów w kraju; to kolumna, której w źródle nie ma.
| Wiek | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| XIX w. | 957 | 57,9% |
| XX w. | 194 | 11,7% |
| XVIII w. | 158 | 9,6% |
| XIV w. | 80 | 4,8% |
| XIII w. | 60 | 3,6% |
| XV w. | 42 | 2,5% |
| XVII w. | 39 | 2,4% |
| XVI w. | 35 | 2,1% |
| XII w. | 11 | 0,7% |
| XI w. | 1 | 0,1% |
Najstarsze w tym zestawieniu — powiat średzki
- fundamenty palatium i kaplicy Giecz — XI w.
- cmentarz rzymskokatolicki przykościelny Giecz — XII w.
- kościół fil. pw. Najśw. Marii Panny i św, Mikołaja Giecz — 2. poł. XII w.
- kościół filialny pw. Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej Giecz — XII - XIII
- układ ruralistyczny wsi Rusko — XII w.
- układ ruralistyczny wsi Chomiąża — XII w.
- układ ruralistyczny wsi Wilkszyn — XII w.
- układ ruralistyczny wsi Pielaszkowice — XII w.
W których gminach
| Gmina | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| Miękinia - obszar wiejski | 239 | 14,4% |
| Środa Śląska - obszar wiejski | 205 | 12,4% |
| Kostomłoty | 184 | 11,1% |
| Udanin | 165 | 10,0% |
| Środa Śląska - miasto | 132 | 8,0% |
| Środa Wielkopolska - miasto | 130 | 7,9% |
| Środa Wielkopolska - obszar wiejski | 130 | 7,9% |
| Nowe Miasto nad Wartą | 121 | 7,3% |
| Malczyce | 113 | 6,8% |
| Zaniemyśl - obszar wiejski | 84 | 5,1% |
| Dominowo | 67 | 4,1% |
| Krzykosy | 45 | 2,7% |
| Miękinia - miasto | 21 | 1,3% |
| Zaniemyśl - miasto | 18 | 1,1% |
Gminy nie mają tu własnych stron: strona gminy byłaby podzbiorem strony powiatu i opisywałaby te same obiekty drugi raz. Każdy obiekt można wyszukać po nazwie miejscowości.
Remont albo zakup obiektu — powiecie średzki
W powiecie średzki jest 1 654 obiektów objętych ochroną, w tym 460 w rejestrze zabytków. Ten serwis mówi, co jest w rejestrze — nie projektuje, nie remontuje i nie wydaje zaświadczeń. Napisz, czego potrzebujesz, a przekażemy zapytanie architektom i firmom pracującym przy zabytkach.
Nikogo nie polecamy i nie jesteśmy niczyim przedstawicielem. Dziś nie mamy umowy z żadną firmą — zbieramy te zapytania po to, żeby takie firmy znaleźć. Co z tym robimy.
Obiekty w powiecie średzki
| Nazwa | Miejscowość | Rodzaj | Czas powstania | Ochrona |
|---|---|---|---|---|
| park dworski | Babin | park | poł. XIX w. | rejestr |
| dwór | Bagrowo | dwór | pocz. XX w. | rejestr |
| kościół parafialny pw. św. Katarzyny | Bagrowo | kościół | 1751 r. | rejestr |
| park | Bagrowo | park | pocz. XX w. | rejestr |
| zespół dworsko-parkowy | Bagrowo | zespół - dwór | pocz. XX w. | rejestr |
| kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski | Białków | kościół | 1859 r. | rejestr |
| park | Białków | ogród | XVII w. | rejestr |
| pałac | Białków | pałac | XVII w. | rejestr |
| dwór | Biskupice | dwór | koniec XVIII w. | rejestr |
| kościół filialny pw. Matki Boskiej Anielskiej | Bogdanów | kościół | 1867 r. | rejestr |
| brama wjazdowa | Boguszyn | brama | 1840 r. | rejestr |
| dwór | Boguszyn | dwór | lata 30. XIX w. | rejestr |
| park | Boguszyn | park | XIX w. | rejestr |
| park | Brodowo | park | 1880 - 1890 | rejestr |
| aneks mieszkalny | Brzezina | budynek mieszkalny | koniec XIX w. | rejestr |
| dawne ogrody gospodarcze | Brzezina | ogród | data nieznana | rejestr |
| dwór obronny, ob. dom ogrodnika | Brzezina | dwór | data nieznana | rejestr |
| fragmenty muru z bramą | Brzezina | mur/ogrodzenie | data nieznana | rejestr |
| kościół filialny pw. Matki Boskiej Różańcowej | Brzezina | kościół | XV w. | rejestr |
| oficyna mieszkalna-spichlerz | Brzezina | oficyna mieszkalna | pocz. XIX w. | rejestr |
| park | Brzezina | ogród | XVIII w. | rejestr |
| pałac | Brzezina | pałac | 1905 r. | rejestr |
| taras | Brzezina | taras | 1905 r. | rejestr |
| zespół pałacowo-parkowy z folwarkiem | Brzezina | zespół - pałac | 2. poł. XVIII w. | rejestr |
| kościół parafialny pw. Matki Boskiej Królowej Polski | Brzezinka Średzka | kościół | 1863 r. | rejestr |
| park dworski | Brzezinka Średzka | park | XIX w. | rejestr |
| dom mieszkalny | Budziszów | budynek mieszkalny | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| dom zarządcy | Budziszów | dwór | XVIII w. | rejestr |
| obora | Budziszów | obora | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| ogród użykowy | Budziszów | ogród | data nieznana | rejestr |
| spichlerz | Budziszów | spichlerz (folwarczny/chłopski) | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| stodoła I | Budziszów | stodoła | pocz. XX w. | rejestr |
| stodoła II | Budziszów | stodoła | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| zespół folwarczny | Budziszów | zespół - folwark | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| kościół ewangelicki pw. Świętej Trójcy | Bukówek | kościół | 1871 r. | rejestr |
| kościół pw. św. Jerzego | Bukówek | kościół | XV w. | rejestr |
| przykościelny cmentarz ewangelicki | Bukówek | cmentarz protestancki | 1871 r. | rejestr |
| cmentarz przykościelny | Cesarzowice | cmentarz rzymskokatolicki | data nieznana | rejestr |
| kościół filialny pw. św. Marcina | Cesarzowice | kościół | 3. ćw. XIII w. | rejestr |
| mur obronny | Cesarzowice | mur/ogrodzenie | 1. poł. XVII w. | rejestr |
| obora | Chełm | obora | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| oficyna | Chełm | oficyna mieszkalna | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| park | Chełm | park | data nieznana | rejestr |
| pałac | Chełm | pałac | 1820 - 1822 | rejestr |
| kościół parafialny pw. św. Marcina | Chmielów | kościół | 1500 r. | rejestr |
| pałac | Chmielów | pałac | koniec XVIII w. | rejestr |
| park dworski | Chocicza | ogród | XVIII w. | rejestr |
| pałac | Chocicza | pałac | 1900 r. | rejestr |
| kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła | Chomiąża | kościół | XIV w. | rejestr |
| park | Chudzice | park | XIX w. | rejestr |
| dom zarządcy | Chwalimierz | rządcówka | pocz. XX w. | rejestr |
| kuźnia | Chwalimierz | kuźnia | 1890 - 1900 | rejestr |
| obora I | Chwalimierz | obora | 1890 - 1900 | rejestr |
| obora II | Chwalimierz | obora | 1890 - 1900 | rejestr |
| obora III | Chwalimierz | obora | 1890 - 1900 | rejestr |
| ogród | Chwalimierz | ogród | 1890 - 1900 | rejestr |
| park | Chwalimierz | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| relikty fosy | Chwalimierz | fosa | data nieznana | rejestr |
| relikty muru | Chwalimierz | mur/ogrodzenie | 1890 - 1900 | rejestr |
| ruina pałacu | Chwalimierz | pałac | 1884 - 1885 | rejestr |
| spichlerz | Chwalimierz | spichlerz (folwarczny/chłopski) | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| stajnia | Chwalimierz | stajnia | 1880 - 1890 | rejestr |
| stajnia | Chwalimierz | stajnia | 1884 - 1885 | rejestr |
| stodoła | Chwalimierz | stodoła | 4. ćw. XIX w. | rejestr |
| stodoła I | Chwalimierz | stodoła | 4. ćw. XIX w. | rejestr |
| stodoła II | Chwalimierz | stodoła | 1890 - 1900 | rejestr |
| zespół folwarczny | Chwalimierz | zespół - folwark | 1890 - 1900 | rejestr |
| park | Chwałkowo | park | koniec XIX w. | rejestr |
| park | Chłapowo | park | XIX w. | rejestr |
| pałac | Chłapowo | pałac | 1865 - 1866 | rejestr |
| kościół filialny pw. Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych | Ciechów | kościół | XIV w. | rejestr |
| pałac | Ciechów | pałac | 1840 r. | rejestr |
| dwór | Czarnotki | dwór | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| oficyna | Czarnotki | oficyna mieszkalna | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| park dworski | Czarnotki | ogród | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| cmentarz parafialny | Damianowo | cmentarz rzymskokatolicki | 1888 r. | rejestr |
| cmentarz przykościelny | Damianowo | cmentarz rzymskokatolicki | XIII w. | rejestr |
| kościół pw. św. Michała Archanioła | Damianowo | kościół | XV w. | rejestr |
| owczarnia, ob. obora | Damianowo | owczarnia | 1823 r. | rejestr |
| park podworski | Damianowo | park | pocz. XIX w. | rejestr |
| ruina dworu | Damianowo | dwór | XVIII w. | rejestr |
| zadrzewienie dębowe | Damianowo | zieleń towarzysząca | 2. poł. XVIII w. | rejestr |
| kościół filialny pw. św. Jerzego | Drogomiłowice | kościół | XV w. | rejestr |
| park | Drogomiłowice | park | poł. XIX w. | rejestr |
| pałac | Drogomiłowice | pałac | 1840 - 1850 | rejestr |
| park | Dzierżnica | park | XIX w. | rejestr |
| pałac | Dzierżnica | pałac | 1889 r. | rejestr |
| kościół filialny pw. św. Jadwigi | Dębice | kościół | XV w. | rejestr |
| kuźnia | Dębice | kuźnia | 1906 - 1910 | rejestr |
| obora I | Dębice | obora | 1910 r. | rejestr |
| obora II | Dębice | obora | 1910 r. | rejestr |
| oficyna | Dębice | oficyna mieszkalna | 1906 - 1910 | rejestr |
| ogrodzenie z bramą wjazdową | Dębice | mur/ogrodzenie | 1906 - 1910 | rejestr |
| park | Dębice | park | data nieznana | rejestr |
| pałac | Dębice | pałac | 1906 - 1907 | rejestr |
| rządcówka | Dębice | rządcówka | 1906 - 1910 | rejestr |
| spichlerz I | Dębice | spichlerz (folwarczny/chłopski) | 1795 r. | rejestr |
| spichlerz II | Dębice | spichlerz (folwarczny/chłopski) | XIX w. | rejestr |
| spichlerz III | Dębice | spichlerz (folwarczny/chłopski) | XX w. | rejestr |
| stodoła i wozownia | Dębice | stodoła | 1906 - 1910 | rejestr |
| stolarnia | Dębice | stolarnia | 1906 - 1910 | rejestr |
| wozownia | Dębice | wozownia | 1910 r. | rejestr |
| zespół pałacowo-parkowo-folwarczny | Dębice | zespół - pałac | 1906 - 1907 | rejestr |
| pałac | Dębicz | pałac | poł. XIX w. | rejestr |
| dzwonnica | Dębno | dzwonnica | 1829 r. | rejestr |
| kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny | Dębno | kościół | 1447 r. | rejestr |
| mauzoleum Cohnów | Dębno | mauzoleum | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| park pałacowy | Dębno | ogród | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| pałac | Dębno | pałac | 1877 r. | rejestr |
| park | Garby | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
Według rodzaju — powiat średzki
- budynek mieszkalny — powiat średzki 134
- cmentarz rzymskokatolicki — powiat średzki 107
- kościół — powiat średzki 154
- ogród — powiat średzki 119
- pałac — powiat średzki 116
Powiaty o podobnej liczbie obiektów
- gryfiński 1 742
- opolski 1 721
- świdnicki 1 680
- nyski 1 663
- rzeszowski 1 661
- nowosądecki 1 657
- Łódź 1 654
- żarski 1 653
- gnieźnieński 1 616
- ostródzki 1 601
- kętrzyński 1 585
- elbląski 1 569
- wągrowiecki 1 509
Sąsiedztwo liczone wielkością zestawienia, nie rankingiem: lista przesuwa się wraz z powiatem, więc każdy z 309 powiatów jest osiągalny z pozostałych. Wszystkie.