Zabytki w powiecie chełmiński
1 438 obiektów objętych ochroną — 0,5% zestawienia krajowego. 169 z nich jest wpisanych do rejestru zabytków, co zmienia tryb pozwolenia na budowę.
Rejestr czy ewidencja — powiat chełmiński
Z 1 438 obiektów 169 jest wpisanych do rejestru zabytków (11,8%), a 1 269 figuruje wyłącznie w ewidencji. Różnica nie jest formalna — decyduje o tym, jak wygląda pozwolenie na budowę.
- Rejestr : roboty budowlane wymagają przed pozwoleniem na budowę osobnego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków (art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego).
- Ewidencja : pozwolenie wydaje organ architektoniczno-budowlany w uzgodnieniu z konserwatorem, który zajmuje stanowisko w ciągu 30 dni — a brak stanowiska w tym terminie uznaje się za brak zastrzeżeń (art. 39 ust. 3).
Jakie to obiekty
| Rodzaj obiektu | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| budynek mieszkalny | 400 | 27,8% |
| kamienica | 240 | 16,7% |
| budynek gospodarczy | 63 | 4,4% |
| ogród | 52 | 3,6% |
| dwór | 50 | 3,5% |
| cmentarz protestancki | 48 | 3,3% |
| szkoła | 41 | 2,9% |
| schron | 40 | 2,8% |
| kościół | 38 | 2,6% |
| park | 29 | 2,0% |
| pałac | 25 | 1,7% |
| spichlerz (folwarczny/chłopski) | 24 | 1,7% |
| mur/ogrodzenie | 21 | 1,5% |
| cmentarz rzymskokatolicki | 19 | 1,3% |
Z czego są zbudowane
W powiecie chełmiński jest 28 obiektów drewnianych — 1,9%. To materiał najbardziej narażony: pożar, wilgoć i brak użytkowania niszczą go szybciej niż mur.
| Materiał | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| ceglane | 1 075 | 74,8% |
| betonowe | 52 | 3,6% |
| drewniane | 28 | 1,9% |
| kamienne | 21 | 1,5% |
| mur pruski | 11 | 0,8% |
| glinobitka | 10 | 0,7% |
| metalowe | 9 | 0,6% |
| szachulcowe | 2 | 0,1% |
Kiedy powstały
Wiek nie jest podany w źródle w postaci liczby — w rubryce „czas powstania” stoi zapis słowny w rodzaju „2. poł. XIX w.” albo „przełom XVIII/XIX w.”. Wyliczyliśmy z niego wiek dla 96,7% obiektów w kraju; to kolumna, której w źródle nie ma.
| Wiek | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| XIX w. | 793 | 55,1% |
| XX w. | 443 | 30,8% |
| XVIII w. | 102 | 7,1% |
| XIII w. | 63 | 4,4% |
| XIV w. | 12 | 0,8% |
| XVI w. | 6 | 0,4% |
| XVII w. | 6 | 0,4% |
| XV w. | 5 | 0,3% |
| XXI w. | 1 | 0,1% |
Najstarsze w tym zestawieniu — powiat chełmiński
- Brama Grudziądzka Chełmno — XIII - XIV
- Brama Grudziądzka Chełmno — 4. ćw. XIII w.
- Góra Zamkowa z ruinami starych murów Starogród — XIII - XVII
- cmentarz rzymskokatolicki przykościelny Chełmno — przełom XIII/XIV w.
- d. zespół klasztorny Benedyktynek Chełmno — 1250 - 2000
- dom (kamienica) Chełmno — przełom XIII/XIV w.
- dom (kamienica) Chełmno — przełom XIII/XIV w.
- dom (kamienica) Chełmno — przełom XIII/XIV w.
W których gminach
| Gmina | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| Chełmno (gm. miejska) | 637 | 44,3% |
| Chełmno | 202 | 14,0% |
| Stolno | 184 | 12,8% |
| Kijewo Królewskie | 153 | 10,6% |
| Lisewo | 149 | 10,4% |
| Papowo Biskupie | 75 | 5,2% |
| Unisław | 38 | 2,6% |
Gminy nie mają tu własnych stron: strona gminy byłaby podzbiorem strony powiatu i opisywałaby te same obiekty drugi raz. Każdy obiekt można wyszukać po nazwie miejscowości.
Remont albo zakup obiektu — powiecie chełmiński
W powiecie chełmiński jest 1 438 obiektów objętych ochroną, w tym 169 w rejestrze zabytków. Ten serwis mówi, co jest w rejestrze — nie projektuje, nie remontuje i nie wydaje zaświadczeń. Napisz, czego potrzebujesz, a przekażemy zapytanie architektom i firmom pracującym przy zabytkach.
Nikogo nie polecamy i nie jesteśmy niczyim przedstawicielem. Dziś nie mamy umowy z żadną firmą — zbieramy te zapytania po to, żeby takie firmy znaleźć. Co z tym robimy.
Obiekty w powiecie chełmiński
| Nazwa | Miejscowość | Rodzaj | Czas powstania | Ochrona |
|---|---|---|---|---|
| park | Bajerze | park | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| pałac | Bajerze | pałac | koniec XIX w. | rejestr |
| park dworski | Bartlewo | park | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| schron amunicyjny M3 Brzozowo | Brzozowo | schron | 1915 r. | rejestr |
| schron amunicyjny M4 Brzozowo | Brzozowo | schron | 1915 r. | rejestr |
| schron amunicyjny M5 Małe Czyste | Brzozowo | schron | 1915 r. | rejestr |
| Brama Grudziądzka | Chełmno | brama miejska | XIII - XIV | rejestr |
| brama z furtkami | Chełmno | brama | 1890 r. | rejestr |
| budynek gospodarczy z piekarnią, ob, mieszkalny | Chełmno | budynek gospodarczy | 1872 r. | rejestr |
| budynek oddziału chirurgicznego szpitala tzw. dom św. Wincentego, ob. dom pomocy społecznej | Chełmno | pawilon szpitalny | 1905 r. | rejestr |
| budynek oddziału zakaźnego szpitala tzw. dom ogrodowy, ob. dom pomocy społecznej | Chełmno | pawilon szpitalny | 1914 r. | rejestr |
| budynek toalet szkolnych | Chełmno | sanitariaty | 1907 - 1909 | rejestr |
| cmentarz parafialny rzymskokatolicki | Chełmno | cmentarz rzymskokatolicki | 1914 r. | rejestr |
| d. Akademia Chełmińska | Chełmno | szkoła | 1692 r. | rejestr |
| d. kaplica św. Marcina, ob. kościół filialny | Chełmno | kaplica | poł. XIV w. | rejestr |
| d. koszary Fryderykowskie, ob. budynek mieszkalny | Chełmno | koszary | XVIII w. | rejestr |
| d. zespół klasztorny Benedyktynek | Chełmno | zespół - klasztor | 1250 - 2000 | rejestr |
| dom | Chełmno | kamienica | 3. ćw. XVIII w. | rejestr |
| dom dyrektora | Chełmno | budynek mieszkalny | 1907 - 1909 | rejestr |
| dom ogrodowy z cieplarnią | Chełmno | budynek gospodarczy | 1897 r. | rejestr |
| dom z oficyną | Chełmno | kamienica | 1902 r. | rejestr |
| dom z oficyną | Chełmno | kamienica | 1902 r. | rejestr |
| dom z oficyną | Chełmno | kamienica | 1756 r. | rejestr |
| dom, tzw. kamienica Cywińskich | Chełmno | kamienica | 1570 r. | rejestr |
| dzielnica Starego Miasta | Chełmno | miasto | 1232 - 1233 | rejestr |
| elewacja frontowa kuźni | Chełmno | fasada | 1906 r. | rejestr |
| elewacje frontowe d. konwiktu | Chełmno | fasada | 1865 - 1869 | rejestr |
| fortyfikacje Twierdzy Chełmno | Chełmno | zespół - twierdza | 1903 - 1918 | rejestr |
| hotel, tzw. Dwór Chełmiński | Chełmno | hotel | 1915 r. | rejestr |
| kamienica | Chełmno | kamienica | 1909 r. | rejestr |
| kamienica | Chełmno | kamienica | 1900 r. | rejestr |
| kamienica | Chełmno | kamienica | XV - XVII | rejestr |
| kamienica z oficyną | Chełmno | kamienica | XV w. | rejestr |
| klasztor | Chełmno | klasztor | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| kostnica | Chełmno | kostnica | 1927 r. | rejestr |
| kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki garnizonowy pw. Matki Boskiej Częstochowskiej | Chełmno | kościół | 1874 - 1875 | rejestr |
| kościół farny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny | Chełmno | kościół | 1290 - 1331 | rejestr |
| kościół filialny pw. św. Ducha | Chełmno | kościół | pocz. XIV w. | rejestr |
| kościół klasztorny dominikanów, ob. filialny pw. św.św. Piotra i Pawła | Chełmno | kościół | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| kościół klasztorny franciszkanów, ob. filialny pw. św.św. Jakuba i Mikołaja | Chełmno | kościół | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| kościół pw. św.św. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty | Chełmno | kościół | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| kuźnia i warsztat kowalski | Chełmno | kuźnia | 1883 r. | rejestr |
| mury miejskie | Chełmno | mur miejski | XIII - XIV | rejestr |
| mykwa | Chełmno | mykwa | 1865 r. | rejestr |
| ogrodzenie | Chełmno | mur/ogrodzenie | 1907 - 1909 | rejestr |
| ogrodzenie | Chełmno | mur/ogrodzenie | 1865 - 1866 | rejestr |
| ogrodzenie zewnętrzne | Chełmno | mur/ogrodzenie | 1898 r. | rejestr |
| pastorówka | Chełmno | plebania | 1900 r. | rejestr |
| piwnice budynku d. konwiktu | Chełmno | piwnica | 1400 - 1501 | rejestr |
| pralnia | Chełmno | pralnia | 1910 r. | rejestr |
| prochownia | Chełmno | arsenał | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| ratusz, ob. Muzeum Ziemi Chełmińskiej | Chełmno | ratusz | 1567 - 1597 | rejestr |
| sala gimnastyczna | Chełmno | sala gimnastyczna | 1865 - 1866 | rejestr |
| sala ćwiczeń Korpusu Kadetów, tzw. arsenał | Chełmno | arsenał | 1811 r. | rejestr |
| seminarium misjonarzy, ob. Sąd Powiatowy | Chełmno | seminarium duchowne | 2. poł. XVI w. | rejestr |
| skrzydło klasztoru tzw. dom św. Józefa | Chełmno | klasztor | 1897 - 1898 | rejestr |
| spichlerz | Chełmno | spichlerz (komercyjny/miejski) | pocz. XIX w. | rejestr |
| symultanna szkoła dla chłopców, ob. Zespół Szkół nr 2 | Chełmno | szkoła | 1890 r. | rejestr |
| szkoła | Chełmno | szkoła | 1862 - 1866 | rejestr |
| szkoła realna, ob. gimnazjum | Chełmno | szkoła | 1907 - 1909 | rejestr |
| wieża | Chełmno | wieża obronna | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| wieża | Chełmno | baszta | 1276 - 1325 | rejestr |
| wieża | Chełmno | baszta | 1276 - 1325 | rejestr |
| wieża okrągła | Chełmno | baszta | 1276 - 1325 | rejestr |
| zespół d. Królewskiego Katolickiego Gimnazjum | Chełmno | zespół - szkoła | 1862 - 1865 | rejestr |
| zespół d. Państwowej Szkoły Realnej | Chełmno | zespół - szkoła | 1907 - 1909 | rejestr |
| łącznik | Chełmno | łącznik | 1910 r. | rejestr |
| cmentarz ewangelicki | Dolne Wymiary | cmentarz protestancki | koniec XIX w. | rejestr |
| fort I w zespole Twierdzy Chełmno | Dorposz Szlachecki | zespół - fort | 1903 - 1914 | rejestr |
| fort II w zespole Twierdzy Chełmno | Dorposz Szlachecki | zespół - fort | 1903 - 1914 | rejestr |
| cmentarz ewangelicki | Dołki | cmentarz protestancki | 1900 r. | rejestr |
| park dworski | Falęcin | park | koniec XVIII w. | rejestr |
| park dworski | Gorzuchowo | park | poł. XIX w. | rejestr |
| park | Grubno | park | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| pałac | Grubno | pałac | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| zespół pałacowo-parkowy | Grubno | zespół - pałac | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła | Grzybno | kościół | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| park | Jeleniec | park | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| pałac | Jeleniec | pałac | 3. ćw. XIX w. | rejestr |
| park dworski | Kamlarki | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| schron piechoty IR-1 Kiełp | Kiełp | schron | 1914 r. | rejestr |
| schron piechoty IR-2 Kiełp | Kiełp | schron | 1914 r. | rejestr |
| kościół parafialny pw. św. Wawrzyńca | Kijewo Królewskie | kościół | XIV w. | rejestr |
| młyn | Kijewo Szlacheckie | młyn | pocz. XX w. | rejestr |
| park | Kijewo Szlacheckie | park | pocz. XX w. | rejestr |
| pałac | Kijewo Szlacheckie | pałac | 1908 r. | rejestr |
| zespół pałacowo-parkowy | Kijewo Szlacheckie | zespół - pałac | pocz. XX w. | rejestr |
| cmentarz ewangelicki tzw. nowy | Klamry | cmentarz protestancki | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| cmentarz ewangelicki tzw. stary | Klamry | cmentarz protestancki | XIX w. | rejestr |
| cmentarz ofiar hitleryzmu z II wojny światowej | Klamry | cmentarz II wojna światowa | 1939 r. | rejestr |
| park dworski | Klęczkowo | park | poł. XIX w. | rejestr |
| park dworski | Kobyły | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| cmentarz ewangelicki | Kokocko | cmentarz protestancki | XIX w. | rejestr |
| zbór ewangelicki, ob. kościół filialny pw. Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny | Kokocko | kościół | 1829 r. | rejestr |
| cmentarz ewangelicki | Kolno | cmentarz protestancki | XIX w. | rejestr |
| park dworski | Kornatowo | park | pocz. XX w. | rejestr |
| park dworski | Kosowizna | park | koniec XIX w. | rejestr |
| park dworski | Linowiec | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| ruiny zamku | Lipienek | zamek | pocz. XIV w. | rejestr |
| kościół parafialny pw. Podwyższenia Krzyża | Lisewo | kościół | koniec XIII w. | rejestr |
| bateria altyleryjska B1 Małe Czyste | Małe Czyste | działobitnia | 1908 - 1909 | rejestr |
| fort III w zespole Twierdzy Chełmno | Małe Czyste | zespół - fort | 1903 - 1914 | rejestr |
| fort IV w zespole Twierdzy Chełmno | Małe Czyste | zespół - fort | 1901 - 1902 | rejestr |
| fort V w zespole Twierdzy Chełmno | Małe Czyste | zespół - fort | 1901 - 1902 | rejestr |
| schron amunicyjny M6 Małe Czyste | Małe Czyste | schron | 1914 r. | rejestr |
| schron amunicyjny M7 Małe Czyste | Małe Czyste | schron | 1909 r. | rejestr |
| schron amunicyjny M8 Małe Czyste | Małe Czyste | schron | 1914 r. | rejestr |
| schron piechoty IR-3 Małe Czyste | Małe Czyste | schron | 1914 r. | rejestr |
| schron piechoty IR-4 Małe Czyste | Małe Czyste | schron | 1913 r. | rejestr |
| schron piechoty UR-2 Małe Czyste | Małe Czyste | schron | 1904 r. | rejestr |
Według rodzaju — powiat chełmiński
Powiaty o podobnej liczbie obiektów
- elbląski 1 569
- wągrowiecki 1 509
- rawicki 1 490
- grodziski 1 474
- międzyrzecki 1 472
- chełmski 1 466
- Przemyśl 1 443
- stargardzki 1 427
- gostyński 1 408
- tarnowski 1 405
- ostrowski 1 367
- jarosławski 1 354
- puławski 1 339
Sąsiedztwo liczone wielkością zestawienia, nie rankingiem: lista przesuwa się wraz z powiatem, więc każdy z 309 powiatów jest osiągalny z pozostałych. Wszystkie.