# Zabytki z XIII wieku — 2 572 obiektów w Polsce

> 2 572 chronionych obiektów powstałych w XIII wieku. Wiek wyliczony z zapisu słownego w karcie ewidencyjnej.

## Zabytki z XIII wieku

**2 572** obiektów — 0,9% zestawienia krajowego.

### Skąd ta liczba

Źródło nie podaje wieku jako liczby. W rubryce „czas powstania”
stoi zapis słowny — „2. poł. XIII w.”, „koniec XIII
w.”, „przełom XIII/… w.”. Wyliczyliśmy z niego wiek dla
**96,7%** obiektów w kraju; przy zapisach obejmujących dwa
stulecia bierzemy **wcześniejsze**, bo to ono mówi, kiedy obiekt
powstał. Tej kolumny w źródle nie ma.

### Rejestr czy ewidencja — XIII wiek

Z 2 572 obiektów **941** jest wpisanych do
**rejestru zabytków** (36,6%), a
**1 631** figuruje wyłącznie w **ewidencji**.
Różnica nie jest formalna — decyduje o tym, jak wygląda pozwolenie na
budowę.

- **Rejestr** : roboty budowlane wymagają
*przed* pozwoleniem na budowę osobnego **pozwolenia
wojewódzkiego konserwatora zabytków** (art. 39 ust. 1 Prawa
budowlanego).
- **Ewidencja** : pozwolenie wydaje organ
architektoniczno-budowlany **w uzgodnieniu** z konserwatorem,
który zajmuje stanowisko w ciągu **30 dni** — a brak
stanowiska w tym terminie uznaje się za brak zastrzeżeń (art. 39 ust. 3).

[Pełne porównanie obu trybów](/rejestr.md).

### Jakie to obiekty

| Rodzaj | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [kościół](/funkcja/kosciol.md) | 839 | 32,6% |
| wieś | 370 | 14,4% |
| [cmentarz rzymskokatolicki](/funkcja/cmentarz-rzymskokatolicki.md) | 307 | 11,9% |
| miasto | 218 | 8,5% |
| zamek | 127 | 4,9% |
| [cmentarz protestancki](/funkcja/cmentarz-protestancki.md) | 125 | 4,9% |
| [kamienica](/funkcja/kamienica.md) | 71 | 2,8% |
| klasztor | 69 | 2,7% |
| mur miejski | 48 | 1,9% |
| mur obronny | 37 | 1,4% |
| dzielnica | 32 | 1,2% |
| baszta | 29 | 1,1% |
| [mur/ogrodzenie](/funkcja/mur-ogrodzenie.md) | 25 | 1,0% |
| [budynek mieszkalny](/funkcja/budynek-mieszkalny.md) | 19 | 0,7% |

### Materiał

| Materiał | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [ceglane](/material/ceglane.md) | 746 | 29,0% |
| [kamienne](/material/kamienne.md) | 547 | 21,3% |
| inna | 18 | 0,7% |
| [nieznana](/material/nieznana.md) | 14 | 0,5% |
| [drewniane](/material/drewniane.md) | 5 | 0,2% |
| ziemne | 1 | 0,0% |
| nie dotyczy | 1 | 0,0% |

### Gdzie

| Powiat | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [gryfiński](/powiat/gryfinski.md) | 265 | 10,3% |
| [trzebnicki](/powiat/trzebnicki.md) | 102 | 4,0% |
| [Wrocław](/powiat/wroclaw.md) | 72 | 2,8% |
| [złotoryjski](/powiat/zlotoryjski.md) | 68 | 2,6% |
| [chełmiński](/powiat/chelminski.md) | 63 | 2,4% |
| [Kraków](/powiat/krakow.md) | 62 | 2,4% |
| [średzki](/powiat/sredzki.md) | 60 | 2,3% |
| [żagański](/powiat/zaganski.md) | 58 | 2,3% |
| [Toruń](/powiat/torun.md) | 57 | 2,2% |
| [jaworski](/powiat/jaworski.md) | 54 | 2,1% |
| [policki](/powiat/policki.md) | 49 | 1,9% |
| [myśliborski](/powiat/mysliborski.md) | 46 | 1,8% |
| [świdnicki](/powiat/swidnicki.md) | 43 | 1,7% |
| [pyrzycki](/powiat/pyrzycki.md) | 42 | 1,6% |
| [żarski](/powiat/zarski.md) | 41 | 1,6% |
| [nowosolski](/powiat/nowosolski.md) | 37 | 1,4% |
| [stargardzki](/powiat/stargardzki.md) | 37 | 1,4% |
| [sandomierski](/powiat/sandomierski.md) | 36 | 1,4% |
| [nyski](/powiat/nyski.md) | 34 | 1,3% |
| [wrocławski](/powiat/wroclawski.md) | 33 | 1,3% |
| [toruński](/powiat/torunski.md) | 32 | 1,2% |
| [ząbkowicki](/powiat/zabkowicki.md) | 31 | 1,2% |
| [krośnieński](/powiat/krosnienski.md) | 30 | 1,2% |
| [tczewski](/powiat/tczewski.md) | 29 | 1,1% |

### Remont albo zakup obiektu — Polsce

W Polsce jest 2 572 obiektów objętych ochroną, w tym 941 w rejestrze zabytków. Ten serwis mówi, co jest w rejestrze — nie projektuje, nie remontuje i nie wydaje zaświadczeń. Napisz, czego potrzebujesz, a przekażemy zapytanie architektom i firmom pracującym przy zabytkach.

Nikogo nie polecamy i nie jesteśmy niczyim przedstawicielem. Dziś nie mamy umowy z żadną firmą — zbieramy te zapytania po to, żeby takie firmy znaleźć. [Co z tym robimy](/prywatnosc.md).

### Obiekty z XIII wieku

*Obiekty z XIII wieku — adresu nie publikujemy na stronach; jest on widoczny dopiero na karcie obiektu*

| Nazwa | Miejscowość | Rodzaj | Czas powstania | Ochrona |
|---|---|---|---|---|
| [miasto](/szukaj.md) | Babimost | miasto | poł. XIII w. | rejestr |
| [kościół filialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny](/szukaj.md) | Babin | kościół | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) | Banie | cmentarz rzymskokatolicki | XIII w. | rejestr |
| [dawne miasto](/szukaj.md) | Banie | miasto | 1234 r. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych](/szukaj.md) | Banie | kościół | poł. XIII w. | rejestr |
| [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) | Baniewice | cmentarz rzymskokatolicki | 2. poł. XIII w. | rejestr |
| [kościół filialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa](/szukaj.md) | Baniewice | kościół | 2. poł. XIII w. | rejestr |
| [miasto](/szukaj.md) | Baranów | miasto | poł. XIII w. | rejestr |
| [teren starego miasta](/szukaj.md) | Barlinek | miasto | XIII w. | rejestr |
| [ogrodzenie z furtą i bramką](/szukaj.md) | Barnisław | mur/ogrodzenie | poł. XIII w. | rejestr |
| [przykościelny cmentarz rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Barnisław | cmentarz rzymskokatolicki | poł. XIII w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Wszystkich Świętych](/szukaj.md) | Bełchatów | kościół | XIII w. | rejestr |
| [śródmieście (stare miasto)](/szukaj.md) | Białogard | miasto | 1299 r. | rejestr |
| [kościół pw. Najświętszej Marii Panny](/szukaj.md) | Biały Kościół | kościół | XIII w. | rejestr |
| [kościół filialny pw. św. Andrzeja Apostoła](/szukaj.md) | Białęgi | kościół | 3. ćw. XIII w. | rejestr |
| [dzielnica Starego Miasta](/szukaj.md) | Biecz | miasto | 1257 r. | rejestr |
| [kościół filialny pw. Najświętszego Serca Jezusa](/szukaj.md) | Biedrzychowice Dolne | kościół | XIII w. | rejestr |
| [ośrodek historyczny miasta](/szukaj.md) | Bielawa | miasto | XIII w. | rejestr |
| [układ urbanistyczny miasta Bielska](/szukaj.md) | Bielsko-Biała | miasto | koniec XIII w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny](/szukaj.md) | Bieniów | kościół | 2. poł. XIII w. | rejestr |
| [układ ruralistyczny](/szukaj.md) | Biesiadki | wieś | 1269 r. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Wojciecha](/szukaj.md) | Bobowo | kościół | koniec XIII w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Jakuba Apostoła](/szukaj.md) | Bobrowo | kościół | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [Kopalnia Soli Bochnia](/szukaj.md) | Bochnia | zespół - kopalnia | XIII - XVIII | rejestr |
| [Zamek Żupny](/szukaj.md) | Bochnia | zamek | poł. XIII w. | rejestr |
| [miasto](/szukaj.md) | Bochnia | miasto | 1253 r. | rejestr |
| [ośrodek historyczny miasta](/szukaj.md) | Bolesławiec | miasto | 2. poł. XIII w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Jadwigi](/szukaj.md) | Bolków | kościół | 1248 - 1252 | rejestr |
| [mury miejskie](/szukaj.md) | Bolków | mur miejski | XIII w. | rejestr |
| [ośrodek historyczny miasta](/szukaj.md) | Bolków | miasto | poł. XIII w. | rejestr |
| [zamek](/szukaj.md) | Bolków | zamek | koniec XIII w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św.św. Wawrzyńca i Antoniego](/szukaj.md) | Borek Strzeliński | kościół | XIII w. | rejestr |
| [ruina kościoła](/szukaj.md) | Borowina | kościół | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [kościół filialny pw. św. Barbary](/szukaj.md) | Borzygniew | kościół | koniec XIII w. | rejestr |
| [fosa](/szukaj.md) | Borów | fosa | XIII - XIV w. | rejestr |
| [relikty zamku](/szukaj.md) | Borów | zamek | XIII - XIV w. | rejestr |
| [założenie urbanistyczne starego miasta](/szukaj.md) | Braniewo | miasto | 1273 r. | rejestr |
| [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) | Brennik | cmentarz rzymskokatolicki | koniec XIII w. | rejestr |
| [dzielnica Starego Miasta](/szukaj.md) | Brodnica | miasto | XIII w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Katarzyny](/szukaj.md) | Brodnica | kościół | 1285 - 1400 | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Antoniego](/szukaj.md) | Brwice | kościół | 4. ćw. XIII w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Brzeg | kamienica | poł. XIII w. | rejestr |
| [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) | Brzeg Głogowski | cmentarz rzymskokatolicki | XIII w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Bożego Ciała](/szukaj.md) | Brzeg Głogowski | kościół | 1. poł. XIII w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny](/szukaj.md) | Brzesko | kościół | XIII w. | rejestr |
| [dzielnica Starego Miasta](/szukaj.md) | Brześć Kujawski | dzielnica | XIII w. | rejestr |
| [kościół klasztorny dominikanów pw. św. Michała Archanioła](/szukaj.md) | Brześć Kujawski | kościół | 2. poł. XIII w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Stanisława](/szukaj.md) | Brześć Kujawski | kościół | poł. XIII w. | rejestr |
| [kaplica pw. św. Jana, ob. kościół filialny pw. św. Jana Chrzciciela](/szukaj.md) | Budzistowo | kaplica | XIII w. | rejestr |
| [kościół filialny pw. Dobrego Pasterza](/szukaj.md) | Budziszów Wielki | kościół | poł. XIII w. | rejestr |
| [przykościelny cmentarz rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Budziszów Wielki | cmentarz rzymskokatolicki | XIII w. | rejestr |
| [kościół filialny pw. św. Antoniego](/szukaj.md) | Buk | kościół | 2. poł. XIII w. | rejestr |
| [przykościelny cmentarz ewangelicki](/szukaj.md) | Buk | cmentarz protestancki | 2. poł. XIII w. | rejestr |
| [założenie dworsko-parkowe](/szukaj.md) | Buk | zespół - dwór | XIII w. | rejestr |
| [założenie urbanistyczne](/szukaj.md) | Buk | miasto | pocz. XIII w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Stanisława](/szukaj.md) | Buków | kościół | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [układ urbanistyczny miasta](/szukaj.md) | Busko-Zdrój | miasto | XIII - XIX | rejestr |
| [stare miasto](/szukaj.md) | Byczyna | miasto | XIII w. | rejestr |
| [dzielnica Starego Miasta](/szukaj.md) | Bydgoszcz | miasto | 1238 r. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła](/szukaj.md) | Bystrzyca Kłodzka | kościół | koniec XIII w. | rejestr |
| [ośrodek historyczny miasta](/szukaj.md) | Bystrzyca Kłodzka | miasto | poł. XIII w. | rejestr |
| [fragment średniowiecznych murów miejskich](/szukaj.md) | Bytom | mur miejski | 1281 r. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny](/szukaj.md) | Bytom | kościół | 2. poł. XIII w. | rejestr |
| [miasto w granicach średniowiecznego założenia](/szukaj.md) | Bytom | miasto | 1254 r. | rejestr |
| [miasto](/szukaj.md) | Bytom Odrzański | miasto | poł. XIII w. | rejestr |
| [kościół pw. NMP Wspomożycielki Wiernych](/szukaj.md) | Będargowo | kościół | XIII w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Świętej Trójcy](/szukaj.md) | Błonie | kościół | XIII w. | rejestr |
| [klasztor cystersek](/szukaj.md) | Cedynia | klasztor | 1278 r. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny](/szukaj.md) | Cedynia | kościół | 3. ćw. XIII w. | rejestr |
| [kwartał zabudowy](/szukaj.md) | Cedynia | osada | XIII w. | rejestr |
| [kościół filialny pw. św. Marcina](/szukaj.md) | Cesarzowice | kościół | 3. ćw. XIII w. | rejestr |
| [Stare Miasto](/szukaj.md) | Chełm | dzielnica | XIII - XIX | rejestr |
| [studnia](/szukaj.md) | Chełm | ujęcie wody | XIII w. | rejestr |
| [wieża obronna](/szukaj.md) | Chełm | wieża obronna | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [kościół filialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa](/szukaj.md) | Chełm Dolny | kościół | 2. poł. XIII w. | rejestr |
| [przykościelny cmentarz rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Chełm Dolny | cmentarz rzymskokatolicki | 2. poł. XIII w. | rejestr |
| [Brama Grudziądzka](/szukaj.md) | Chełmno | brama miejska | XIII - XIV | rejestr |
| [d. zespół klasztorny Benedyktynek](/szukaj.md) | Chełmno | zespół - klasztor | 1250 - 2000 | rejestr |
| [dzielnica Starego Miasta](/szukaj.md) | Chełmno | miasto | 1232 - 1233 | rejestr |
| [klasztor](/szukaj.md) | Chełmno | klasztor | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [kościół farny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny](/szukaj.md) | Chełmno | kościół | 1290 - 1331 | rejestr |
| [kościół klasztorny dominikanów, ob. filialny pw. św.św. Piotra i Pawła](/szukaj.md) | Chełmno | kościół | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [kościół klasztorny franciszkanów, ob. filialny pw. św.św. Jakuba i Mikołaja](/szukaj.md) | Chełmno | kościół | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [kościół pw. św.św. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty](/szukaj.md) | Chełmno | kościół | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [mury miejskie](/szukaj.md) | Chełmno | mur miejski | XIII - XIV | rejestr |
| [prochownia](/szukaj.md) | Chełmno | arsenał | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [wieża](/szukaj.md) | Chełmno | wieża obronna | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [wieża](/szukaj.md) | Chełmno | baszta | 1276 - 1325 | rejestr |
| [wieża](/szukaj.md) | Chełmno | baszta | 1276 - 1325 | rejestr |
| [wieża okrągła](/szukaj.md) | Chełmno | baszta | 1276 - 1325 | rejestr |
| [miasto](/szukaj.md) | Chełmsko Śląskie | miasto | 1292 r. | rejestr |
| [kościół katedralny pw. Świętej Trójcy](/szukaj.md) | Chełmża | kościół | 2. poł. XIII w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Mikołaja](/szukaj.md) | Chełmża | kościół | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [układ dawnego miasta](/szukaj.md) | Chocz | miasto | 1294 r. | rejestr |
| [teren starego miasta](/szukaj.md) | Chojna | miasto | 1255 r. | rejestr |
| [dzielnica Starego Miasta](/szukaj.md) | Chojnice | miasto | XIII w. | rejestr |
| [ośrodek historyczny miasta](/szukaj.md) | Chojnów | miasto | 1. poł. XIII w. | rejestr |
| [teren starego miasta](/szukaj.md) | Choszczno | miasto | XIII w. | rejestr |
| [kościół filialny pw. Świętej Rodziny](/szukaj.md) | Chrapowo | kościół | koniec XIII w. | rejestr |
| [kościół filialny pw. św. Augustyna](/szukaj.md) | Chrobrów | kościół | 1300 r. | rejestr |
| [kościół filialny pw. św. Antoniego](/szukaj.md) | Chwalibożyce | kościół | XIII w. | rejestr |
| [cmentarz przykościelny z drzewostanem](/szukaj.md) | Chwarstnica | cmentarz rzymskokatolicki | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [ogrodzenie](/szukaj.md) | Chwarstnica | mur/ogrodzenie | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [d. cmentarz zakonny](/szukaj.md) | Chwarszczany | cmentarz rzymskokatolicki | XIII w. | rejestr |
| [kaplica templariuszy, ob. kościół filialny pw. św. Stanisława Kostki](/szukaj.md) | Chwarszczany | kaplica | 2. poł. XIII w. | rejestr |
| [ruiny zamku](/szukaj.md) | Chęciny | zamek | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [układ dawnego miasta](/szukaj.md) | Cieszków | osada | 1280 r. | rejestr |
| [kamienica](/szukaj.md) | Cieszyn | kamienica | XIII w. | rejestr |
| [d. cmentarz przykościelny ze starodrzewem](/szukaj.md) | Cychry | cmentarz protestancki | XIII w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Stanisława Biskupa](/szukaj.md) | Cychry | kościół | XIII w. | rejestr |

### Inne stulecia

- [XII w.](/wiek/xii.md) 323
- [XIV w.](/wiek/xiv.md) 4 813
- [XV w.](/wiek/xv.md) 4 553
- [XVI w.](/wiek/xvi.md) 5 693
- [XVII w.](/wiek/xvii.md) 9 081
- [XVIII w.](/wiek/xviii.md) 31 206
- [XIX w.](/wiek/xix.md) 138 597
- [XX w.](/wiek/xx.md) 71 769

---

Página: https://zabytki.pages.dev/wiek/xiii/
Fonte: Rejestr zabytków nieruchomych + Ewidencja zabytków nieruchomych — Narodowy Instytut Dziedzictwa
Recolha: 2026-08-21