# Zabytki w powiecie żyrardowski — rejestr i ewidencja, 700 obiektów

> 700 obiektów objętych ochroną w powiecie żyrardowski (mazowieckie): 290 w rejestrze zabytków. Sprawdź, czy budynek jest zabytkiem i co z tego wynika przy pozwoleniu na budowę.

## Zabytki w powiecie żyrardowski

**700** obiektów objętych ochroną — 0,3% zestawienia krajowego. **290** z nich jest wpisanych do rejestru zabytków, co zmienia tryb pozwolenia na budowę.

### Rejestr czy ewidencja — powiat żyrardowski

Z 700 obiektów **290** jest wpisanych do
**rejestru zabytków** (41,4%), a
**410** figuruje wyłącznie w **ewidencji**.
Różnica nie jest formalna — decyduje o tym, jak wygląda pozwolenie na
budowę.

- **Rejestr** : roboty budowlane wymagają
*przed* pozwoleniem na budowę osobnego **pozwolenia
wojewódzkiego konserwatora zabytków** (art. 39 ust. 1 Prawa
budowlanego).
- **Ewidencja** : pozwolenie wydaje organ
architektoniczno-budowlany **w uzgodnieniu** z konserwatorem,
który zajmuje stanowisko w ciągu **30 dni** — a brak
stanowiska w tym terminie uznaje się za brak zastrzeżeń (art. 39 ust. 3).

[Pełne porównanie obu trybów](/rejestr.md).

### Jakie to obiekty

| Rodzaj obiektu | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [budynek mieszkalny](/funkcja/budynek-mieszkalny.md) | 262 | 37,4% |
| [budynek gospodarczy](/funkcja/budynek-gospodarczy.md) | 35 | 5,0% |
| [cmentarz rzymskokatolicki](/funkcja/cmentarz-rzymskokatolicki.md) | 33 | 4,7% |
| [kościół](/funkcja/kosciol.md) | 25 | 3,6% |
| [willa](/funkcja/willa.md) | 20 | 2,9% |
| [dwór](/funkcja/dwor.md) | 19 | 2,7% |
| [kamienica](/funkcja/kamienica.md) | 19 | 2,7% |
| [ogród](/funkcja/ogrod.md) | 19 | 2,7% |
| [park](/funkcja/park.md) | 16 | 2,3% |
| [budynek przemysłowy, produkcyjny lub magazynowy](/funkcja/budynek-przemyslowy-produkcyjny-lub-magazynowy.md) | 16 | 2,3% |
| tkalnia | 13 | 1,9% |
| [cmentarz I wojna światowa](/funkcja/cmentarz-i-wojna-swiatowa.md) | 12 | 1,7% |
| [pałac](/funkcja/palac.md) | 11 | 1,6% |
| [szkoła](/funkcja/szkola.md) | 11 | 1,6% |

### Z czego są zbudowane

W powiecie żyrardowski jest **77** obiektów drewnianych — 11,0%. To materiał najbardziej narażony: pożar, wilgoć i brak użytkowania niszczą go szybciej niż mur.

| Materiał | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [ceglane](/material/ceglane.md) | 496 | 70,9% |
| [drewniane](/material/drewniane.md) | 77 | 11,0% |
| [kamienne](/material/kamienne.md) | 2 | 0,3% |
| żelbetonowe | 1 | 0,1% |

### Kiedy powstały

Wiek nie jest podany w źródle w postaci liczby — w rubryce
„czas powstania” stoi zapis słowny w rodzaju „2. poł. XIX
w.” albo „przełom XVIII/XIX w.”. Wyliczyliśmy z niego wiek
dla 96,7% obiektów w kraju; to kolumna, której w źródle nie ma.

| Wiek | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [XIX w.](/wiek/xix.md) | 488 | 69,7% |
| [XX w.](/wiek/xx.md) | 136 | 19,4% |
| [XVIII w.](/wiek/xviii.md) | 36 | 5,1% |
| [XVII w.](/wiek/xvii.md) | 12 | 1,7% |
| [XVI w.](/wiek/xvi.md) | 3 | 0,4% |
| [XIII w.](/wiek/xiii.md) | 1 | 0,1% |
| [XV w.](/wiek/xv.md) | 1 | 0,1% |
| [XIV w.](/wiek/xiv.md) | 1 | 0,1% |

#### Najstarsze w tym zestawieniu — powiat żyrardowski

- [cmentarz rzymskokatolicki przykościelny](/szukaj.md) Mszczonów — XIII w.
- [cmentarz rzymskokatolicki przykościelny](/szukaj.md) Wiskitki — poł. XIV w.
- [zameczek z łącznikiem](/szukaj.md) Radziejowice — 1491 - 1519
- [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) Wiskitki — XVI w.
- [kościół par. pw. Wszystkich Świętych](/szukaj.md) Wiskitki — 1543 - 1585
- [kościół parafialny pw. Wszystkich Świętych](/szukaj.md) Wiskitki — XVI w.
- [cmentarz](/szukaj.md) Miedniewice — 1681 r.
- [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) Puszcza Mariańska — 1673 r.

### W których gminach

| Gmina | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| Żyrardów | 455 | 65,0% |
| Mszczonów - obszar wiejski | 59 | 8,4% |
| Radziejowice | 55 | 7,9% |
| Wiskitki - obszar wiejski | 50 | 7,1% |
| Puszcza Mariańska | 48 | 6,9% |
| Mszczonów - miasto | 18 | 2,6% |
| Wiskitki - miasto | 15 | 2,1% |

Gminy nie mają tu własnych stron: strona gminy byłaby podzbiorem strony powiatu i opisywałaby te same obiekty drugi raz. Każdy obiekt można wyszukać po nazwie miejscowości.

### Remont albo zakup obiektu — powiecie żyrardowski

W powiecie żyrardowski jest 700 obiektów objętych ochroną, w tym 290 w rejestrze zabytków. Ten serwis mówi, co jest w rejestrze — nie projektuje, nie remontuje i nie wydaje zaświadczeń. Napisz, czego potrzebujesz, a przekażemy zapytanie architektom i firmom pracującym przy zabytkach.

Nikogo nie polecamy i nie jesteśmy niczyim przedstawicielem. Dziś nie mamy umowy z żadną firmą — zbieramy te zapytania po to, żeby takie firmy znaleźć. [Co z tym robimy](/prywatnosc.md).

### Obiekty w powiecie żyrardowski

*Powiat żyrardowski — adresu nie publikujemy na stronach; jest on widoczny dopiero na karcie obiektu*

| Nazwa | Miejscowość | Rodzaj | Czas powstania | Ochrona |
|---|---|---|---|---|
| [mogiła zbiorowa z okresu II wojny światowej](/szukaj.md) | Adamów-Wieś | cmentarz II wojna światowa | 1939 - 1945 | rejestr |
| [park dworski](/szukaj.md) | Badowo-Dańki | park | XIX w. | rejestr |
| [dwór](/szukaj.md) | Badowo-Mściska | dwór | pocz. XIX w. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Badowo-Mściska | park | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [dwór](/szukaj.md) | Badów Górny | dwór | 1. ćw. XX w. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Badów Górny | park | 1. ćw. XX w. | rejestr |
| [cmentarz](/szukaj.md) | Bartniki | cmentarz rzymskokatolicki | 1909 r. | rejestr |
| [kościół pw. św. Antoniego](/szukaj.md) | Bartniki | kościół | 1905 - 1907 | rejestr |
| [park dworski](/szukaj.md) | Ciemno-Gnojna | park | XIX w. | rejestr |
| [cmentarz wojenny z I wojny światowej](/szukaj.md) | Guzów | cmentarz I wojna światowa | 1915 r. | rejestr |
| [cmentarz wojenny z I wojny światowej](/szukaj.md) | Guzów | cmentarz I wojna światowa | 1915 r. | rejestr |
| [główna brama wjazdowa](/szukaj.md) | Guzów | brama | 1860 - 1880 | rejestr |
| [kordegarda](/szukaj.md) | Guzów | wartownia | 1860 - 1880 | rejestr |
| [oficyna](/szukaj.md) | Guzów | oficyna mieszkalna | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [otoczenie](/szukaj.md) | Guzów | Otoczenie zabytku |   | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Guzów | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Guzów | pałac | XIX w. | rejestr |
| [układ ruralistyczny](/szukaj.md) | Guzów | osada folwarczna | 1920 - 1930 | rejestr |
| [otoczenie](/szukaj.md) | Kamion | Otoczenie zabytku |   | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Kamion | park | XIX w. | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Kamion | pałac | pocz. XX w. | rejestr |
| [dwór](/szukaj.md) | Korabiewice | dwór | 1890 r. | rejestr |
| [młyn wodny](/szukaj.md) | Korytów A | młyn | 4. ćw. XIX w. | rejestr |
| [otoczenie](/szukaj.md) | Korytów A | Otoczenie zabytku |   | rejestr |
| [dwór Józefa Chełmońskiego](/szukaj.md) | Kuklówka Zarzeczna | dwór | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Kuklówka Zarzeczna | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) | Lutkówka | cmentarz rzymskokatolicki | poł. XVIII w. | rejestr |
| [dzwonnica](/szukaj.md) | Lutkówka | dzwonnica | poł. XVIII w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Świętej Trójcy](/szukaj.md) | Lutkówka | kościół | 1744 r. | rejestr |
| [cmentarz](/szukaj.md) | Miedniewice | cmentarz rzymskokatolicki | 1681 r. | rejestr |
| [d. zespół klasztorny Franciszkanów Reformatów](/szukaj.md) | Miedniewice | zespół - kościół | XVIII w. | rejestr |
| [klasztor](/szukaj.md) | Miedniewice | klasztor | XVII - XVIII | rejestr |
| [kościół pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny i św. Józefa](/szukaj.md) | Miedniewice | kościół | 1735 - 1755 | rejestr |
| [krużganki odpustowe](/szukaj.md) | Miedniewice | krużganek | XVIII w. | rejestr |
| [cmentarz rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Mszczonów | cmentarz rzymskokatolicki | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [cmentarz rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Mszczonów | cmentarz rzymskokatolicki | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [cmentarz żydowski](/szukaj.md) | Mszczonów | cmentarz żydowski | XVIII w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela](/szukaj.md) | Mszczonów | kościół | 1862 - 1865 | rejestr |
| [teren przykościelny](/szukaj.md) | Mszczonów | cmentarz |   | rejestr |
| [willa](/szukaj.md) | Mszczonów | willa | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [park willowy](/szukaj.md) | Olszanka | park | koniec XIX w. | rejestr |
| [aleja lipowo-jesionowa](/szukaj.md) | Osuchów | aleja | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [aleja lipowo-jesionowa](/szukaj.md) | Osuchów | aleja | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) | Osuchów | cmentarz rzymskokatolicki | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [cmentarz rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Osuchów | cmentarz rzymskokatolicki | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [dzwonnica](/szukaj.md) | Osuchów | dzwonnica | XVIII w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Stanisława](/szukaj.md) | Osuchów | kościół | 1881 - 1894 | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Osuchów | park | pocz. XIX w. | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Osuchów | pałac | poł. XIX w. | rejestr |
| [szpaler lipowy](/szukaj.md) | Osuchów | aleja | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [zespół pałacowy](/szukaj.md) | Osuchów | zespół - pałac | XIX w. | rejestr |
| [dwór](/szukaj.md) | Piekary | dwór | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Piekary | park | 2. poł. XVIII w. | rejestr |
| [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) | Puszcza Mariańska | cmentarz rzymskokatolicki | 1673 r. | rejestr |
| [kościół, ob. parafialny pw. Za Dusze Zmarłych](/szukaj.md) | Puszcza Mariańska | kościół | XVII w. | rejestr |
| [szkoła marianów, ob. Urząd Gminy](/szukaj.md) | Puszcza Mariańska | szkoła | 1782 r. | rejestr |
| [aleje](/szukaj.md) | Radziejowice | aleja | data nieznana | rejestr |
| [cmentarz rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Radziejowice | cmentarz rzymskokatolicki | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Radziejowice | budynek mieszkalny | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [dwór](/szukaj.md) | Radziejowice | dwór | XVIII w. | rejestr |
| [dzwonnica](/szukaj.md) | Radziejowice | dzwonnica | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Kazimierza](/szukaj.md) | Radziejowice | kościół | 1820 - 1822 | rejestr |
| [młyn wodny](/szukaj.md) | Radziejowice | młyn | poł. XIX w. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Radziejowice | park | 1817 r. | rejestr |
| [park pałacowy](/szukaj.md) | Radziejowice | park | data nieznana | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Radziejowice | pałac | przełom XVII/XVIII w. | rejestr |
| [stajnia](/szukaj.md) | Radziejowice | stajnia | data nieznana | rejestr |
| [zameczek](/szukaj.md) | Radziejowice | budynek mieszkalny | data nieznana | rejestr |
| [zespół pałacowo-parkowy](/szukaj.md) | Radziejowice | zespół - dwór | przełom XVII/XVIII w. | rejestr |
| [dworzec kolejowy Radziwiłłów Mazowiecki](/szukaj.md) | Radziwiłłów | dworzec | 1919 - 1923 | rejestr |
| [dwór](/szukaj.md) | Sokule | dwór | 1. poł. XVIII w. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Sokule | park | XVIII w. | rejestr |
| [park dworski](/szukaj.md) | Stary Drzewicz | park | 1930 - 1940 | rejestr |
| [mogiła zbiorowa z II wojny światowej](/szukaj.md) | Studzieniec | cmentarz II wojna światowa | 1939 - 1945 | rejestr |
| [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) | Wiskitki | cmentarz rzymskokatolicki | XVI w. | rejestr |
| [cmentarz rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Wiskitki | cmentarz rzymskokatolicki | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [cmentarz wojenny żołnierzy radzieckich z I wojny światowej](/szukaj.md) | Wiskitki | cmentarz I wojna światowa | 1914 - 1918 | rejestr |
| [cmentarz żydowski](/szukaj.md) | Wiskitki | cmentarz żydowski | XIX w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Wszystkich Świętych](/szukaj.md) | Wiskitki | kościół | XVI w. | rejestr |
| [zespół rynku i kościoła](/szukaj.md) | Wiskitki | plac | data nieznana | rejestr |
| [park dworski](/szukaj.md) | Wycześniak | park | 1930 - 1940 | rejestr |
| [Pałacyk Tyrolski](/szukaj.md) | Żyrardów | pałac | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [Stara Przędzalnia](/szukaj.md) | Żyrardów | przędzalnia | 1844 r. | rejestr |
| [bank](/szukaj.md) | Żyrardów | bank | 1915 r. | rejestr |
| [bielnik przędzy z magazynem](/szukaj.md) | Żyrardów | budynek przemysłowy, produkcyjny lub magazynowy | 1909 - 1910 | rejestr |
| [brama wjazdowa](/szukaj.md) | Żyrardów | brama | 1951 - 1952 | rejestr |
| [brama wjazdowa](/szukaj.md) | Żyrardów | brama | 1951 r. | rejestr |
| [budynek Oddziału Wykonawstwa Inwestycyjnego](/szukaj.md) | Żyrardów | budynek administracyjny | 1885 r. | rejestr |
| [budynek czesalni](/szukaj.md) | Żyrardów | budynek przemysłowy, produkcyjny lub magazynowy | 1918 r. | rejestr |
| [budynek drukarni](/szukaj.md) | Żyrardów | drukarnia | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [budynek działu sprzedaży](/szukaj.md) | Żyrardów | budynek administracyjny | 1886 r. | rejestr |
| [budynek ekspedycji](/szukaj.md) | Żyrardów | magazyn | 1895 r. | rejestr |
| [budynek ekspedycji](/szukaj.md) | Żyrardów | magazyn | 1908 r. | rejestr |
| [budynek magazynowy](/szukaj.md) | Żyrardów | magazyn | data nieznana | rejestr |
| [budynek mieszkalny tzw. Gołębnik](/szukaj.md) | Żyrardów | budynek mieszkalny | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [budynek pionu technicznego](/szukaj.md) | Żyrardów | budynek administracyjny | 1908 r. | rejestr |
| [budynek pończoszarni](/szukaj.md) | Żyrardów | budynek przemysłowy, produkcyjny lub magazynowy | 1870 r. | rejestr |
| [budynek przędzalni](/szukaj.md) | Żyrardów | przędzalnia | 1912 r. | rejestr |
| [budynek starej kotłowni](/szukaj.md) | Żyrardów | kotłownia | 1896 r. | rejestr |
| [budynek tkalni](/szukaj.md) | Żyrardów | tkalnia | 1929 r. | rejestr |
| [budynek tkalni](/szukaj.md) | Żyrardów | tkalnia | 1861 - 1870 | rejestr |
| [budynek tkalni](/szukaj.md) | Żyrardów | tkalnia | 1885 r. | rejestr |
| [budynek tkalni](/szukaj.md) | Żyrardów | tkalnia | data nieznana | rejestr |
| [budynek tkalni](/szukaj.md) | Żyrardów | tkalnia | 1929 r. | rejestr |
| [budynek tkalni II z wieżą tzw. Tkalnia Cebulowa](/szukaj.md) | Żyrardów | tkalnia | 1922 r. | rejestr |
| [budynek warsztatu wózków](/szukaj.md) | Żyrardów | warsztat | 1906 r. | rejestr |
| [chłodnia przędzy](/szukaj.md) | Żyrardów | budynek przemysłowy, produkcyjny lub magazynowy | 1870 - 1880 | rejestr |
| [cmentarz rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Żyrardów | cmentarz rzymskokatolicki | 1880 r. | rejestr |
| [cmentarz żydowski](/szukaj.md) | Żyrardów | cmentarz żydowski | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [d. areszt](/szukaj.md) | Żyrardów | areszt | 2. poł. XIX w. | rejestr |

### Powiaty o podobnej liczbie obiektów

- [sandomierski](/powiat/sandomierski.md) 712
- [sławieński](/powiat/slawienski.md) 707
- [lubaczowski](/powiat/lubaczowski.md) 706
- [prudnicki](/powiat/prudnicki.md) 706
- [lubański](/powiat/lubanski.md) 703
- [łańcucki](/powiat/lancucki.md) 703
- [hrubieszowski](/powiat/hrubieszowski.md) 701
- [sokólski](/powiat/sokolski.md) 698
- [mławski](/powiat/mlawski.md) 692
- [wielicki](/powiat/wielicki.md) 692
- [Suwałki](/powiat/suwalki.md) 689
- [bytowski](/powiat/bytowski.md) 687
- [grójecki](/powiat/grojecki.md) 683

Sąsiedztwo liczone wielkością zestawienia, nie rankingiem: lista przesuwa się wraz z powiatem, więc każdy z 309 powiatów jest osiągalny z pozostałych. [Wszystkie](/powiat.md).

---

Página: https://zabytki.pages.dev/powiat/zyrardowski/
Fonte: Rejestr zabytków nieruchomych + Ewidencja zabytków nieruchomych — Narodowy Instytut Dziedzictwa
Recolha: 2026-08-21