# Zabytki w powiecie Wałbrzych — rejestr i ewidencja, 542 obiektów

> 542 obiektów objętych ochroną w powiecie Wałbrzych (dolnośląskie): 245 w rejestrze zabytków. Sprawdź, czy budynek jest zabytkiem i co z tego wynika przy pozwoleniu na budowę.

## Zabytki w powiecie Wałbrzych

**542** obiektów objętych ochroną — 0,2% zestawienia krajowego. **245** z nich jest wpisanych do rejestru zabytków, co zmienia tryb pozwolenia na budowę.

### Rejestr czy ewidencja — powiat Wałbrzych

Z 542 obiektów **245** jest wpisanych do
**rejestru zabytków** (45,2%), a
**297** figuruje wyłącznie w **ewidencji**.
Różnica nie jest formalna — decyduje o tym, jak wygląda pozwolenie na
budowę.

- **Rejestr** : roboty budowlane wymagają
*przed* pozwoleniem na budowę osobnego **pozwolenia
wojewódzkiego konserwatora zabytków** (art. 39 ust. 1 Prawa
budowlanego).
- **Ewidencja** : pozwolenie wydaje organ
architektoniczno-budowlany **w uzgodnieniu** z konserwatorem,
który zajmuje stanowisko w ciągu **30 dni** — a brak
stanowiska w tym terminie uznaje się za brak zastrzeżeń (art. 39 ust. 3).

[Pełne porównanie obu trybów](/rejestr.md).

### Jakie to obiekty

| Rodzaj obiektu | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [kamienica](/funkcja/kamienica.md) | 150 | 27,7% |
| [budynek mieszkalny](/funkcja/budynek-mieszkalny.md) | 68 | 12,5% |
| [budynek przemysłowy, produkcyjny lub magazynowy](/funkcja/budynek-przemyslowy-produkcyjny-lub-magazynowy.md) | 20 | 3,7% |
| nadszybie | 20 | 3,7% |
| maszynownia | 18 | 3,3% |
| [budynek administracyjny](/funkcja/budynek-administracyjny.md) | 18 | 3,3% |
| [kościół](/funkcja/kosciol.md) | 16 | 3,0% |
| [stajnia](/funkcja/stajnia.md) | 13 | 2,4% |
| [willa](/funkcja/willa.md) | 13 | 2,4% |
| kotłownia | 10 | 1,8% |
| wieża wyciągowa | 10 | 1,8% |
| [oficyna mieszkalna](/funkcja/oficyna-mieszkalna.md) | 10 | 1,8% |
| siłownia | 7 | 1,3% |
| [ogród](/funkcja/ogrod.md) | 7 | 1,3% |

### Z czego są zbudowane

W powiecie Wałbrzych jest **2** obiektów drewnianych — 0,4%. To materiał najbardziej narażony: pożar, wilgoć i brak użytkowania niszczą go szybciej niż mur.

| Materiał | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [ceglane](/material/ceglane.md) | 374 | 69,0% |
| [kamienne](/material/kamienne.md) | 90 | 16,6% |
| metalowe | 9 | 1,7% |
| [nieznana](/material/nieznana.md) | 6 | 1,1% |
| [szachulcowe](/material/szachulcowe.md) | 3 | 0,6% |
| żelbetonowe | 2 | 0,4% |
| mur pruski | 2 | 0,4% |
| [drewniane](/material/drewniane.md) | 2 | 0,4% |

### Kiedy powstały

Wiek nie jest podany w źródle w postaci liczby — w rubryce
„czas powstania” stoi zapis słowny w rodzaju „2. poł. XIX
w.” albo „przełom XVIII/XIX w.”. Wyliczyliśmy z niego wiek
dla 96,7% obiektów w kraju; to kolumna, której w źródle nie ma.

| Wiek | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [XIX w.](/wiek/xix.md) | 285 | 52,6% |
| [XX w.](/wiek/xx.md) | 159 | 29,3% |
| [XVIII w.](/wiek/xviii.md) | 54 | 10,0% |
| [XVII w.](/wiek/xvii.md) | 9 | 1,7% |
| [XIII w.](/wiek/xiii.md) | 5 | 0,9% |
| [XVI w.](/wiek/xvi.md) | 5 | 0,9% |
| [XV w.](/wiek/xv.md) | 4 | 0,7% |
| [XIV w.](/wiek/xiv.md) | 3 | 0,6% |

#### Najstarsze w tym zestawieniu — powiat Wałbrzych

- [Zamek Książ](/szukaj.md) Wałbrzych — XIII w.
- [dzielnica Szczawienko](/szukaj.md) Wałbrzych — XIII w.
- [stare miasto](/szukaj.md) Wałbrzych — XIII w.
- [zamek Książ](/szukaj.md) Wałbrzych — 1288 - 1292
- [zespół rezydencjonalny Książ](/szukaj.md) Wałbrzych — XIII w.
- [dzielnica Stary Zdrój](/szukaj.md) Wałbrzych — XIV w.
- [ruiny zamku Nowy Dwór](/szukaj.md) Wałbrzych — XIV w.
- [ruiny zamku Nowy Dwór](/szukaj.md) Wałbrzych — do 1364 r.

### W których gminach

| Gmina | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| Wałbrzych | 542 | 100,0% |

Gminy nie mają tu własnych stron: strona gminy byłaby podzbiorem strony powiatu i opisywałaby te same obiekty drugi raz. Każdy obiekt można wyszukać po nazwie miejscowości.

### Remont albo zakup obiektu — powiecie Wałbrzych

W powiecie Wałbrzych jest 542 obiektów objętych ochroną, w tym 245 w rejestrze zabytków. Ten serwis mówi, co jest w rejestrze — nie projektuje, nie remontuje i nie wydaje zaświadczeń. Napisz, czego potrzebujesz, a przekażemy zapytanie architektom i firmom pracującym przy zabytkach.

Nikogo nie polecamy i nie jesteśmy niczyim przedstawicielem. Dziś nie mamy umowy z żadną firmą — zbieramy te zapytania po to, żeby takie firmy znaleźć. [Co z tym robimy](/prywatnosc.md).

### Obiekty w powiecie Wałbrzych

*Powiat Wałbrzych — adresu nie publikujemy na stronach; jest on widoczny dopiero na karcie obiektu*

| Nazwa | Miejscowość | Rodzaj | Czas powstania | Ochrona |
|---|---|---|---|---|
| [Lisia Sztolnia](/szukaj.md) | Wałbrzych | sztolnia | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| [Zamek Czettriztów](/szukaj.md) | Wałbrzych | zamek | XVII - XIX | rejestr |
| [Zamek Książ](/szukaj.md) | Wałbrzych | zamek | XIII w. | rejestr |
| [aleja lipowa](/szukaj.md) | Wałbrzych | aleja | 4. ćw. XIX w. | rejestr |
| [bank](/szukaj.md) | Wałbrzych | bank | 1903 r. | rejestr |
| [bank](/szukaj.md) | Wałbrzych | bank | 1904 r. | rejestr |
| [brama](/szukaj.md) | Wałbrzych | brama/furtka | data nieznana | rejestr |
| [brama](/szukaj.md) | Wałbrzych | brama/furtka | data nieznana | rejestr |
| [brama filarowa](/szukaj.md) | Wałbrzych | brama/furtka | data nieznana | rejestr |
| [brama parkowa](/szukaj.md) | Wałbrzych | brama | 1722 - 1724 | rejestr |
| [brama parkowa](/szukaj.md) | Wałbrzych | brama | 1722 - 1724 | rejestr |
| [brama parkowa](/szukaj.md) | Wałbrzych | brama | pocz. XX w. | rejestr |
| [budynek NOT](/szukaj.md) | Wałbrzych | dom kultury | pocz. XX w. | rejestr |
| [budynek administracyjny](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek administracyjny | 1905 r. | rejestr |
| [budynek administracyjny](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek administracyjny | 1907 - 1908 | rejestr |
| [budynek administracyjny kopalni](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek administracyjny | 1890 - 1914 | rejestr |
| [budynek bramny](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek bramny | 1718 - 1735 | rejestr |
| [budynek d. dworca towarowego](/szukaj.md) | Wałbrzych | dworzec | 1853 r. | rejestr |
| [budynek gospodarczy](/szukaj.md) | Wałbrzych | oficyna gospodarcza | 1911 - 1913 | rejestr |
| [budynek maszyny wyciągowej szybu Gabriel](/szukaj.md) | Wałbrzych | maszynownia | 1902 r. | rejestr |
| [budynek maszyny wyciągowej szybu Zbigniew](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek przemysłowy, produkcyjny lub magazynowy | data nieznana | rejestr |
| [budynek mieszkalno-gospodarczy I](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | 1912 r. | rejestr |
| [budynek mieszkalno-gospodarczy II](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | 1912 r. | rejestr |
| [budynek nadszybia](/szukaj.md) | Wałbrzych | nadszybie | 1864 r. | rejestr |
| [budynek przemysłowy w Fabryce Porcelany Wałbrzych](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek przemysłowy, produkcyjny lub magazynowy | 4. ćw. XIX w. | rejestr |
| [budynek płuczki i flotacji](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek przemysłowy, produkcyjny lub magazynowy | 1850 - 1925 | rejestr |
| [budynek siłowni elektrycznej, ob. warsztat elektryczny](/szukaj.md) | Wałbrzych | siłownia | 1900 r. | rejestr |
| [budynek stolarni](/szukaj.md) | Wałbrzych | stolarnia | 1904 r. | rejestr |
| [budynek użyteczności publicznej](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek administracyjny | 1876 - 1877 | rejestr |
| [budynek użyteczności publicznej](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek administracyjny | 1890 r. | rejestr |
| [budynek wentylatorni I](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek przemysłowy, produkcyjny lub magazynowy | 1905 r. | rejestr |
| [budynek wentylatorni II](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek przemysłowy, produkcyjny lub magazynowy | 1905 r. | rejestr |
| [budynek wieży nadszybowej](/szukaj.md) | Wałbrzych | nadszybie | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [budynek z bramą gospodarczą wschodnią](/szukaj.md) | Wałbrzych | oficyna mieszkalna | data nieznana | rejestr |
| [cmentarz żydowski](/szukaj.md) | Wałbrzych | cmentarz żydowski | 1902 r. | rejestr |
| [d. areszt, ob. hotel](/szukaj.md) | Wałbrzych | więzienie | data nieznana | rejestr |
| [d. fabryka Wunderlicha](/szukaj.md) | Wałbrzych | fabryka | 1896 r. | rejestr |
| [d. kuźnia](/szukaj.md) | Wałbrzych | kuźnia | data nieznana | rejestr |
| [d. pralnia, ob. hotel Mariówka](/szukaj.md) | Wałbrzych | pralnia | data nieznana | rejestr |
| [d. urząd podatkowy](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek administracyjny | data nieznana | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | 1897 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | 1905 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | 1910 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | 1905 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | 1927 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | pocz. XX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | koniec XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | koniec XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | 1915 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | koniec XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | 1880 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | 1890 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | 1867 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | 1907 - 1908 | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | 1900 - 1916 | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | 1902 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | 1900 - 1910 | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | 1875 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | 1901 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | 1896 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek administracyjny | pocz. XX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | czworak | 1880 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | czworak | 1880 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | czworak | 1880 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | czworak | 1880 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | koniec XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | XVII w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | poł. XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | poł. XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | XVIII w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | pocz. XX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | XVIII w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | 1793 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | XV w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | koniec XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | koniec XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | koniec XIX w. | rejestr |
| [dom I](/szukaj.md) | Wałbrzych | oficyna mieszkalna | 1900 - 1923 | rejestr |
| [dom II](/szukaj.md) | Wałbrzych | oficyna mieszkalna | 1923 r. | rejestr |
| [dom Pod Kotwicą](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | XVIII w. | rejestr |
| [dom Pod Trzema Różami](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | XVIII w. | rejestr |
| [dom mieszkalno-biurowy, d. hotel Plessischer Hof](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | 1906 - 1910 | rejestr |
| [dom mieszkalny](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | 1911 - 1913 | rejestr |
| [dom oficjalistów](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek administracyjny | data nieznana | rejestr |
| [dom przedpogrzebowy](/szukaj.md) | Wałbrzych | dom pogrzebowy | 1902 r. | rejestr |
| [dom zdrojowy "Pod Lwami"](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | XVIII w. | rejestr |
| [dworzec PKP Wałbrzych Miasto](/szukaj.md) | Wałbrzych | dworzec | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [dworzec kolejowy Wałbrzych Szczawienko](/szukaj.md) | Wałbrzych | dworzec | 1853 r. | rejestr |
| [dzielnica Biały Kamień](/szukaj.md) | Wałbrzych | osada | XVI w. | rejestr |
| [dzielnica Sobięcin](/szukaj.md) | Wałbrzych | osada | XVI w. | rejestr |
| [dzielnica Stary Zdrój](/szukaj.md) | Wałbrzych | dzielnica | XIV w. | rejestr |
| [dzielnica Szczawienko](/szukaj.md) | Wałbrzych | osada | XIII w. | rejestr |
| [hala maszynowni](/szukaj.md) | Wałbrzych | maszynownia | pocz. XX w. | rejestr |
| [hala wentylatora](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek przemysłowy, produkcyjny lub magazynowy | pocz. XX w. | rejestr |
| [hotel Pod Złotym Lwem](/szukaj.md) | Wałbrzych | dom kultury | 1900 r. | rejestr |
| [inne obiekty, ob. magazyny WPHW](/szukaj.md) | Wałbrzych | magazyn | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [kamienica](/szukaj.md) | Wałbrzych | budynek mieszkalny | 4. ćw. XVIII w. | rejestr |
| [kamienica](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | 1913 r. | rejestr |
| [kamienica](/szukaj.md) | Wałbrzych | kamienica | 1880 r. | rejestr |

### Powiaty o podobnej liczbie obiektów

- [lubartowski](/powiat/lubartowski.md) 566
- [głogowski](/powiat/glogowski.md) 560
- [kędzierzyńsko-kozielski](/powiat/kedzierzynsko-kozielski.md) 558
- [myślenicki](/powiat/myslenicki.md) 557
- [nakielski](/powiat/nakielski.md) 551
- [brzozowski](/powiat/brzozowski.md) 544
- [Jelenia Góra](/powiat/jelenia-gora.md) 543
- [radzyński](/powiat/radzynski.md) 541
- [pszczyński](/powiat/pszczynski.md) 537
- [Radom](/powiat/radom.md) 536
- [wysokomazowiecki](/powiat/wysokomazowiecki.md) 533
- [piotrkowski](/powiat/piotrkowski.md) 527
- [człuchowski](/powiat/czluchowski.md) 524

Sąsiedztwo liczone wielkością zestawienia, nie rankingiem: lista przesuwa się wraz z powiatem, więc każdy z 309 powiatów jest osiągalny z pozostałych. [Wszystkie](/powiat.md).

---

Página: https://zabytki.pages.dev/powiat/walbrzych/
Fonte: Rejestr zabytków nieruchomych + Ewidencja zabytków nieruchomych — Narodowy Instytut Dziedzictwa
Recolha: 2026-08-21