# Zabytki w powiecie suwalski — rejestr i ewidencja, 474 obiektów

> 474 obiektów objętych ochroną w powiecie suwalski (podlaskie): 107 w rejestrze zabytków. Sprawdź, czy budynek jest zabytkiem i co z tego wynika przy pozwoleniu na budowę.

## Zabytki w powiecie suwalski

**474** obiektów objętych ochroną — 0,2% zestawienia krajowego. **107** z nich jest wpisanych do rejestru zabytków, co zmienia tryb pozwolenia na budowę.

### Rejestr czy ewidencja — powiat suwalski

Z 474 obiektów **107** jest wpisanych do
**rejestru zabytków** (22,6%), a
**367** figuruje wyłącznie w **ewidencji**.
Różnica nie jest formalna — decyduje o tym, jak wygląda pozwolenie na
budowę.

- **Rejestr** : roboty budowlane wymagają
*przed* pozwoleniem na budowę osobnego **pozwolenia
wojewódzkiego konserwatora zabytków** (art. 39 ust. 1 Prawa
budowlanego).
- **Ewidencja** : pozwolenie wydaje organ
architektoniczno-budowlany **w uzgodnieniu** z konserwatorem,
który zajmuje stanowisko w ciągu **30 dni** — a brak
stanowiska w tym terminie uznaje się za brak zastrzeżeń (art. 39 ust. 3).

[Pełne porównanie obu trybów](/rejestr.md).

### Jakie to obiekty

| Rodzaj obiektu | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [chałupa](/funkcja/chalupa.md) | 53 | 11,2% |
| [budynek mieszkalny](/funkcja/budynek-mieszkalny.md) | 40 | 8,4% |
| [cmentarz protestancki](/funkcja/cmentarz-protestancki.md) | 39 | 8,2% |
| [cmentarz rzymskokatolicki](/funkcja/cmentarz-rzymskokatolicki.md) | 31 | 6,5% |
| [stodoła](/funkcja/stodola.md) | 26 | 5,5% |
| [kościół](/funkcja/kosciol.md) | 25 | 5,3% |
| [cmentarz I wojna światowa](/funkcja/cmentarz-i-wojna-swiatowa.md) | 24 | 5,1% |
| [obora](/funkcja/obora.md) | 22 | 4,6% |
| erem | 18 | 3,8% |
| zagroda | 16 | 3,4% |
| [spichlerz (folwarczny/chłopski)](/funkcja/spichlerz-folwarczny-chlopski.md) | 12 | 2,5% |
| [cmentarz żydowski](/funkcja/cmentarz-zydowski.md) | 11 | 2,3% |
| [dzwonnica](/funkcja/dzwonnica.md) | 11 | 2,3% |
| [dwór](/funkcja/dwor.md) | 11 | 2,3% |

### Z czego są zbudowane

W powiecie suwalski jest **155** obiektów drewnianych — 32,7%. To materiał najbardziej narażony: pożar, wilgoć i brak użytkowania niszczą go szybciej niż mur.

| Materiał | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [drewniane](/material/drewniane.md) | 155 | 32,7% |
| [ceglane](/material/ceglane.md) | 97 | 20,5% |
| [kamienne](/material/kamienne.md) | 40 | 8,4% |
| glinobitka | 6 | 1,3% |
| [nieznana](/material/nieznana.md) | 1 | 0,2% |

### Kiedy powstały

Wiek nie jest podany w źródle w postaci liczby — w rubryce
„czas powstania” stoi zapis słowny w rodzaju „2. poł. XIX
w.” albo „przełom XVIII/XIX w.”. Wyliczyliśmy z niego wiek
dla 96,7% obiektów w kraju; to kolumna, której w źródle nie ma.

| Wiek | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [XX w.](/wiek/xx.md) | 248 | 52,3% |
| [XIX w.](/wiek/xix.md) | 148 | 31,2% |
| [XVIII w.](/wiek/xviii.md) | 41 | 8,6% |
| [XVII w.](/wiek/xvii.md) | 8 | 1,7% |
| [XVI w.](/wiek/xvi.md) | 5 | 1,1% |

#### Najstarsze w tym zestawieniu — powiat suwalski

- [część dawnego miasta](/szukaj.md) Filipów — 1562 - 1870
- [część dawnego miasta](/szukaj.md) Przerośl — 1562 - 1870
- [park popałacowy](/szukaj.md) Dowspuda — XVI w.
- [układ dawnego miasta](/szukaj.md) Raczki — koniec XVI w.
- [układ urbanistyczny](/szukaj.md) Wiżajny — 1570 - 1870
- [cmentarz żydowski](/szukaj.md) Wiżajny — 2. poł. XVII w.
- [dom furtiana](/szukaj.md) Wigry — 1694 - 1745
- [mury oporowe](/szukaj.md) Wigry — XVII w.

### W których gminach

| Gmina | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| Jeleniewo | 141 | 29,7% |
| Suwałki | 82 | 17,3% |
| Raczki | 49 | 10,3% |
| Bakałarzewo | 44 | 9,3% |
| Szypliszki | 40 | 8,4% |
| Wiżajny | 34 | 7,2% |
| Filipów | 32 | 6,8% |
| Przerośl | 32 | 6,8% |
| Rutka-Tartak | 20 | 4,2% |

Gminy nie mają tu własnych stron: strona gminy byłaby podzbiorem strony powiatu i opisywałaby te same obiekty drugi raz. Każdy obiekt można wyszukać po nazwie miejscowości.

### Remont albo zakup obiektu — powiecie suwalski

W powiecie suwalski jest 474 obiektów objętych ochroną, w tym 107 w rejestrze zabytków. Ten serwis mówi, co jest w rejestrze — nie projektuje, nie remontuje i nie wydaje zaświadczeń. Napisz, czego potrzebujesz, a przekażemy zapytanie architektom i firmom pracującym przy zabytkach.

Nikogo nie polecamy i nie jesteśmy niczyim przedstawicielem. Dziś nie mamy umowy z żadną firmą — zbieramy te zapytania po to, żeby takie firmy znaleźć. [Co z tym robimy](/prywatnosc.md).

### Obiekty w powiecie suwalski

*Powiat suwalski — adresu nie publikujemy na stronach; jest on widoczny dopiero na karcie obiektu*

| Nazwa | Miejscowość | Rodzaj | Czas powstania | Ochrona |
|---|---|---|---|---|
| [cmentarz parafialny rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Bakałarzewo | cmentarz rzymskokatolicki | data nieznana | rejestr |
| [cmentarz żydowski](/szukaj.md) | Bakałarzewo | cmentarz żydowski | data nieznana | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Jakuba Apostoła](/szukaj.md) | Bakałarzewo | kościół | 1936 r. | rejestr |
| [cmentarz parafialny rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Becejły | cmentarz rzymskokatolicki | data nieznana | rejestr |
| [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) | Becejły | cmentarz rzymskokatolicki | 1908 r. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Matki Boskiej Częstochowskiej](/szukaj.md) | Becejły | kościół | 1929 - 1937 | rejestr |
| [ogrodzenie z bramą](/szukaj.md) | Becejły | mur/ogrodzenie | 1929 - 1937 | rejestr |
| [zespół kościoła parafialnego pw. Matki Boskiej Częstochowskiej](/szukaj.md) | Becejły | zespół - kościół | 1929 - 1937 | rejestr |
| [kordegarda](/szukaj.md) | Dowspuda | wartownia | 1. ćw. XIX w. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Dowspuda | park | 1. ćw. XIX w. | rejestr |
| [piwnica](/szukaj.md) | Dowspuda | piwnica | 1. ćw. XIX w. | rejestr |
| [portyk pałacu](/szukaj.md) | Dowspuda | pałac | 1. ćw. XIX w. | rejestr |
| [pozostałości zespołu pałacowego](/szukaj.md) | Dowspuda | zespół - pałac | 1. ćw. XIX w. | rejestr |
| [wieżyczka flankująca](/szukaj.md) | Dowspuda | wieża pałacowa | 1. ćw. XIX w. | rejestr |
| [zarys murów pałacu](/szukaj.md) | Dowspuda | fasada | 1. ćw. XIX w. | rejestr |
| [cmentarz rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Filipów | cmentarz rzymskokatolicki | 2. ćw. XIX w. | rejestr |
| [cmentarz żydowski](/szukaj.md) | Filipów | cmentarz żydowski | data nieznana | rejestr |
| [część dawnego miasta](/szukaj.md) | Filipów | miasto | 1562 - 1870 | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Najświętszej Marii Panny](/szukaj.md) | Filipów | kościół | 1841 r. | rejestr |
| [cmentarz ewangelicki rodzinny](/szukaj.md) | Folusz | cmentarz protestancki | data nieznana | rejestr |
| [brama wjazdowa](/szukaj.md) | Huta | brama | koniec XVIII w. | rejestr |
| [dwór](/szukaj.md) | Huta | dwór | poł. XIX w. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Huta | park | data nieznana | rejestr |
| [zespół dworski](/szukaj.md) | Huta | zespół - dwór | poł. XIX w. | rejestr |
| [cmentarz rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Jeleniewo | cmentarz rzymskokatolicki | data nieznana | rejestr |
| [cmentarz żydowski](/szukaj.md) | Jeleniewo | cmentarz żydowski | koniec XVIII w. | rejestr |
| [dzwonnica](/szukaj.md) | Jeleniewo | dzwonnica | poł. XIX w. | rejestr |
| [kapliczka I](/szukaj.md) | Jeleniewo | kapliczka | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Najświętszego Serca Jezusowego](/szukaj.md) | Jeleniewo | kościół | 1878 r. | rejestr |
| [mur kamienny](/szukaj.md) | Jeleniewo | mur/ogrodzenie | XIX w. | rejestr |
| [zespół kościoła parafialnego pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa](/szukaj.md) | Jeleniewo | zespół - kościół | 1878 r. | rejestr |
| [cmentarz parafialny rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Kaletnik | cmentarz rzymskokatolicki | data nieznana | rejestr |
| [park dworski](/szukaj.md) | Koniecbór | park | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| [cmentarz wojenny z I wojny światowej](/szukaj.md) | Leszczewek | cmentarz I wojna światowa | 1914 - 1918 | rejestr |
| [cmentarz parafialny rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Magdalenowo | cmentarz rzymskokatolicki | data nieznana | rejestr |
| [cmentarz wojenny z I wojny światowej](/szukaj.md) | Maryna | cmentarz I wojna światowa | 1914 - 1918 | rejestr |
| [cmentarz ewangelicki](/szukaj.md) | Mieruniszki | cmentarz protestancki | data nieznana | rejestr |
| [cmentarz ewangelicki](/szukaj.md) | Mieruniszki | cmentarz protestancki | data nieznana | rejestr |
| [park dworski](/szukaj.md) | Mieruniszki | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [ruina kościoła ewangelickiego](/szukaj.md) | Mieruniszki | kościół | przełom XVII/XVIII w. | rejestr |
| [cmentarz żydowski](/szukaj.md) | Moczydły | cmentarz żydowski | 1800 r. | rejestr |
| [cmentarz parafialny rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Nowa Pawłówka | cmentarz rzymskokatolicki | data nieznana | rejestr |
| [dzwonnica](/szukaj.md) | Nowa Pawłówka | dzwonnica | 1923 r. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Świętej Trójcy](/szukaj.md) | Nowa Pawłówka | kościół | 1923 r. | rejestr |
| [zespół kościoła parafialnego pw. Świętej Trójcy](/szukaj.md) | Nowa Pawłówka | zespół - kościół | 1923 r. | rejestr |
| [cmentarz ewangelicki](/szukaj.md) | Przerośl | cmentarz protestancki | data nieznana | rejestr |
| [cmentarz parafialny rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Przerośl | cmentarz rzymskokatolicki | data nieznana | rejestr |
| [cmentarz żydowski](/szukaj.md) | Przerośl | cmentarz żydowski | data nieznana | rejestr |
| [część dawnego miasta](/szukaj.md) | Przerośl | miasto | 1562 - 1870 | rejestr |
| [dzwonnica](/szukaj.md) | Przerośl | dzwonnica | pocz. XIX w. | rejestr |
| [plebania](/szukaj.md) | Przerośl | plebania | 1885 r. | rejestr |
| [cmentarz wojenny z I wojny światowej](/szukaj.md) | Płociczno | cmentarz I wojna światowa | 1915 r. | rejestr |
| [dyspozytornia, ob. muzeum](/szukaj.md) | Płociczno-Tartak | nastawnia | 1918 r. | rejestr |
| [parowozownia i zakład naprawczy](/szukaj.md) | Płociczno-Tartak | lokomotywownia | 1916 r. | rejestr |
| [torowisko z mostami i przepustami](/szukaj.md) | Płociczno-Tartak | torowisko | 1923 - 1926 | rejestr |
| [zespół leśnej kolei wąskotorowej](/szukaj.md) | Płociczno-Tartak | zespół - linia kolejowa | 1923 - 1926 | rejestr |
| [cmentarz parafialny rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Raczki | cmentarz rzymskokatolicki | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [kościół parafialny rzymskokatolicki pw. Świętej Trójcy](/szukaj.md) | Raczki | kościół | 4. ćw. XVIII w. | rejestr |
| [układ dawnego miasta](/szukaj.md) | Raczki | miasto | koniec XVI w. | rejestr |
| [cmentarz ewangelicki](/szukaj.md) | Rakówek | cmentarz protestancki | XIX w. | rejestr |
| [cmentarz wojenny z I wojny światowej](/szukaj.md) | Rutka | cmentarz I wojna światowa | 1914 - 1918 | rejestr |
| [cmentarz parafialny rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Rutka-Tartak | cmentarz rzymskokatolicki | data nieznana | rejestr |
| [cmentarz rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Smolniki | cmentarz rzymskokatolicki | data nieznana | rejestr |
| [kaplica](/szukaj.md) | Smolniki | kaplica | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| [cmentarz ewangelicki](/szukaj.md) | Soliny | cmentarz protestancki | data nieznana | rejestr |
| [park dworski](/szukaj.md) | Stara Hańcza | park | XIX w. | rejestr |
| [schronisko turystyczne](/szukaj.md) | Stary Folwark | schronisko turystyczne | 1928 - 1929 | rejestr |
| [cmentarz wojenny z I wojny światowej](/szukaj.md) | Szypliszki | cmentarz I wojna światowa | 1914 - 1918 | rejestr |
| [cmentarz wojenny z I wojny światowej](/szukaj.md) | Wierzbiszki | cmentarz I wojna światowa | 1914 - 1918 | rejestr |
| [dom furtiana](/szukaj.md) | Wigry | budynek mieszkalny | 1694 - 1745 | rejestr |
| [dom królewski](/szukaj.md) | Wigry | budynek mieszkalny | 2. poł. XVIII w. | rejestr |
| [domek eremicki I](/szukaj.md) | Wigry | erem | 1. poł. XVIII w. | rejestr |
| [domek eremicki II](/szukaj.md) | Wigry | erem | 1. poł. XVIII w. | rejestr |
| [domek eremicki III](/szukaj.md) | Wigry | erem | 1. poł. XVIII w. | rejestr |
| [domek eremicki IV](/szukaj.md) | Wigry | erem | 1. poł. XVIII w. | rejestr |
| [domek eremicki IX](/szukaj.md) | Wigry | erem | 1. poł. XVIII w. | rejestr |
| [domek eremicki V](/szukaj.md) | Wigry | erem | 1. poł. XVIII w. | rejestr |
| [domek eremicki VI](/szukaj.md) | Wigry | erem | 1. poł. XVIII w. | rejestr |
| [domek eremicki VII](/szukaj.md) | Wigry | erem | 1. poł. XVIII w. | rejestr |
| [domek eremicki VIII](/szukaj.md) | Wigry | erem | 1. poł. XVIII w. | rejestr |
| [domek eremicki X](/szukaj.md) | Wigry | erem | 1. poł. XVIII w. | rejestr |
| [domek eremicki XI](/szukaj.md) | Wigry | erem | 1. poł. XVIII w. | rejestr |
| [domek eremicki XII](/szukaj.md) | Wigry | erem | 1. poł. XVIII w. | rejestr |
| [domek eremicki XIII](/szukaj.md) | Wigry | erem | 1. poł. XVIII w. | rejestr |
| [domek eremicki XIV](/szukaj.md) | Wigry | erem | 1. poł. XVIII w. | rejestr |
| [domek eremicki XV](/szukaj.md) | Wigry | erem | 1. poł. XVIII w. | rejestr |
| [domek eremicki XVI](/szukaj.md) | Wigry | erem | 1. poł. XVIII w. | rejestr |
| [domek eremicki XVII](/szukaj.md) | Wigry | erem | 1. poł. XVIII w. | rejestr |
| [kaplica kanclerska](/szukaj.md) | Wigry | kaplica | 1. poł. XVIII w. | rejestr |
| [kościół, ob. parafialny pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny](/szukaj.md) | Wigry | kościół | 1704 - 1745 | rejestr |
| [mury oporowe](/szukaj.md) | Wigry | mur obronny | XVII w. | rejestr |
| [plebania i budynek gospodarczy](/szukaj.md) | Wigry | plebania | data nieznana | rejestr |
| [wieża schodowa](/szukaj.md) | Wigry | wieża obronna | 1694 - 1745 | rejestr |
| [wieża zegarowa](/szukaj.md) | Wigry | wieża zegarowa | 1678 - 1693 | rejestr |
| [zespół klasztorny Kamedułów](/szukaj.md) | Wigry | zespół - klasztor | 1. poł. XVIII w. | rejestr |
| [cmentarz ewangelicki](/szukaj.md) | Wiżajny | cmentarz protestancki | data nieznana | rejestr |
| [cmentarz parafialny rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Wiżajny | cmentarz rzymskokatolicki | data nieznana | rejestr |
| [dzwonnica](/szukaj.md) | Wiżajny | dzwonnica | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Teresy](/szukaj.md) | Wiżajny | kościół | 1825 r. | rejestr |
| [układ urbanistyczny](/szukaj.md) | Wiżajny | miasto | 1570 - 1870 | rejestr |
| [zespół kościoła parafialnego pw. św. Teresy](/szukaj.md) | Wiżajny | zespół - kościół | 1825 r. | rejestr |
| [molenna staroobrzędowców](/szukaj.md) | Wodziłki | dom modlitwy | 1921 - 1928 | rejestr |
| [cmentarz wojenny z I wojny światowej](/szukaj.md) | Wólka | cmentarz I wojna światowa | 1914 - 1918 | rejestr |
| [cmentarz wojenny z I wojny światowej](/szukaj.md) | Zajączkowo | cmentarz I wojna światowa | 1914 - 1918 | rejestr |
| [dzwonnica](/szukaj.md) | Żyliny | dzwonnica | 1926 r. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Matki Boskiej Częstochowskiej](/szukaj.md) | Żyliny | kościół | 1926 r. | rejestr |
| [zespół kościoła parafialnego pw. Matki Boskiej Częstochowskiej](/szukaj.md) | Żyliny | zespół - kościół | 1926 r. | rejestr |
| [dom (chałupa)](/szukaj.md) | Adamowizna | chałupa | do 1845 r. | ewidencja |
| [obora](/szukaj.md) | Adamowizna | obora | od 1854 r. | ewidencja |
| [spichlerz (świreń)](/szukaj.md) | Adamowizna | spichlerz (folwarczny/chłopski) | od 1854 r. | ewidencja |

### Powiaty o podobnej liczbie obiektów

- [białogardzki](/powiat/bialogardzki.md) 486
- [miechowski](/powiat/miechowski.md) 485
- [Konin](/powiat/konin.md) 481
- [Bytom](/powiat/bytom.md) 480
- [Płock](/powiat/plock.md) 479
- [słubicki](/powiat/slubicki.md) 478
- [rycki](/powiat/rycki.md) 476
- [Elbląg](/powiat/elblag.md) 472
- [częstochowski](/powiat/czestochowski.md) 471
- [Leszno](/powiat/leszno.md) 470
- [węgrowski](/powiat/wegrowski.md) 467
- [łęczycki](/powiat/leczycki.md) 466
- [Kalisz](/powiat/kalisz.md) 462

Sąsiedztwo liczone wielkością zestawienia, nie rankingiem: lista przesuwa się wraz z powiatem, więc każdy z 309 powiatów jest osiągalny z pozostałych. [Wszystkie](/powiat.md).

---

Página: https://zabytki.pages.dev/powiat/suwalski/
Fonte: Rejestr zabytków nieruchomych + Ewidencja zabytków nieruchomych — Narodowy Instytut Dziedzictwa
Recolha: 2026-08-21