# Zabytki w powiecie średzki — rejestr i ewidencja, 1 654 obiektów

> 1 654 obiektów objętych ochroną w powiecie średzki (dolnośląskie): 460 w rejestrze zabytków. Sprawdź, czy budynek jest zabytkiem i co z tego wynika przy pozwoleniu na budowę.

## Zabytki w powiecie średzki

**1 654** obiektów objętych ochroną — 0,6% zestawienia krajowego. **460** z nich jest wpisanych do rejestru zabytków, co zmienia tryb pozwolenia na budowę.

### Rejestr czy ewidencja — powiat średzki

Z 1 654 obiektów **460** jest wpisanych do
**rejestru zabytków** (27,8%), a
**1 194** figuruje wyłącznie w **ewidencji**.
Różnica nie jest formalna — decyduje o tym, jak wygląda pozwolenie na
budowę.

- **Rejestr** : roboty budowlane wymagają
*przed* pozwoleniem na budowę osobnego **pozwolenia
wojewódzkiego konserwatora zabytków** (art. 39 ust. 1 Prawa
budowlanego).
- **Ewidencja** : pozwolenie wydaje organ
architektoniczno-budowlany **w uzgodnieniu** z konserwatorem,
który zajmuje stanowisko w ciągu **30 dni** — a brak
stanowiska w tym terminie uznaje się za brak zastrzeżeń (art. 39 ust. 3).

[Pełne porównanie obu trybów](/rejestr.md).

### Jakie to obiekty

| Rodzaj obiektu | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [kościół](/powiat/sredzki/kosciol.md) | 154 | 9,3% |
| [budynek mieszkalny](/powiat/sredzki/budynek-mieszkalny.md) | 134 | 8,1% |
| [ogród](/powiat/sredzki/ogrod.md) | 119 | 7,2% |
| [pałac](/powiat/sredzki/palac.md) | 116 | 7,0% |
| [cmentarz rzymskokatolicki](/powiat/sredzki/cmentarz-rzymskokatolicki.md) | 107 | 6,5% |
| [dwór](/funkcja/dwor.md) | 90 | 5,4% |
| [kamienica](/funkcja/kamienica.md) | 83 | 5,0% |
| [obora](/funkcja/obora.md) | 80 | 4,8% |
| [park](/funkcja/park.md) | 76 | 4,6% |
| wieś | 73 | 4,4% |
| [cmentarz protestancki](/funkcja/cmentarz-protestancki.md) | 66 | 4,0% |
| [folwark](/funkcja/folwark.md) | 61 | 3,7% |
| [stajnia](/funkcja/stajnia.md) | 48 | 2,9% |
| [oficyna mieszkalna](/funkcja/oficyna-mieszkalna.md) | 44 | 2,7% |

### Z czego są zbudowane

W powiecie średzki jest **41** obiektów drewnianych — 2,5%. To materiał najbardziej narażony: pożar, wilgoć i brak użytkowania niszczą go szybciej niż mur.

| Materiał | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [ceglane](/material/ceglane.md) | 888 | 53,7% |
| [kamienne](/material/kamienne.md) | 50 | 3,0% |
| [drewniane](/material/drewniane.md) | 41 | 2,5% |
| [nieznana](/material/nieznana.md) | 13 | 0,8% |
| [szachulcowe](/material/szachulcowe.md) | 8 | 0,5% |
| [betonowe](/material/betonowe.md) | 8 | 0,5% |
| żelbetonowe | 1 | 0,1% |
| mur pruski | 1 | 0,1% |

### Kiedy powstały

Wiek nie jest podany w źródle w postaci liczby — w rubryce
„czas powstania” stoi zapis słowny w rodzaju „2. poł. XIX
w.” albo „przełom XVIII/XIX w.”. Wyliczyliśmy z niego wiek
dla 96,7% obiektów w kraju; to kolumna, której w źródle nie ma.

| Wiek | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [XIX w.](/wiek/xix.md) | 957 | 57,9% |
| [XX w.](/wiek/xx.md) | 194 | 11,7% |
| [XVIII w.](/wiek/xviii.md) | 158 | 9,6% |
| [XIV w.](/wiek/xiv.md) | 80 | 4,8% |
| [XIII w.](/wiek/xiii.md) | 60 | 3,6% |
| [XV w.](/wiek/xv.md) | 42 | 2,5% |
| [XVII w.](/wiek/xvii.md) | 39 | 2,4% |
| [XVI w.](/wiek/xvi.md) | 35 | 2,1% |
| [XII w.](/wiek/xii.md) | 11 | 0,7% |
| XI w. | 1 | 0,1% |

#### Najstarsze w tym zestawieniu — powiat średzki

- [fundamenty palatium i kaplicy](/szukaj.md) Giecz — XI w.
- [cmentarz rzymskokatolicki przykościelny](/szukaj.md) Giecz — XII w.
- [kościół fil. pw. Najśw. Marii Panny i św, Mikołaja](/szukaj.md) Giecz — 2. poł. XII w.
- [kościół filialny pw. Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej](/szukaj.md) Giecz — XII - XIII
- [układ ruralistyczny wsi](/szukaj.md) Rusko — XII w.
- [układ ruralistyczny wsi](/szukaj.md) Chomiąża — XII w.
- [układ ruralistyczny wsi](/szukaj.md) Wilkszyn — XII w.
- [układ ruralistyczny wsi](/szukaj.md) Pielaszkowice — XII w.

### W których gminach

| Gmina | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| Miękinia - obszar wiejski | 239 | 14,4% |
| Środa Śląska - obszar wiejski | 205 | 12,4% |
| Kostomłoty | 184 | 11,1% |
| Udanin | 165 | 10,0% |
| Środa Śląska - miasto | 132 | 8,0% |
| Środa Wielkopolska - miasto | 130 | 7,9% |
| Środa Wielkopolska - obszar wiejski | 130 | 7,9% |
| Nowe Miasto nad Wartą | 121 | 7,3% |
| Malczyce | 113 | 6,8% |
| Zaniemyśl - obszar wiejski | 84 | 5,1% |
| Dominowo | 67 | 4,1% |
| Krzykosy | 45 | 2,7% |
| Miękinia - miasto | 21 | 1,3% |
| Zaniemyśl - miasto | 18 | 1,1% |

Gminy nie mają tu własnych stron: strona gminy byłaby podzbiorem strony powiatu i opisywałaby te same obiekty drugi raz. Każdy obiekt można wyszukać po nazwie miejscowości.

### Remont albo zakup obiektu — powiecie średzki

W powiecie średzki jest 1 654 obiektów objętych ochroną, w tym 460 w rejestrze zabytków. Ten serwis mówi, co jest w rejestrze — nie projektuje, nie remontuje i nie wydaje zaświadczeń. Napisz, czego potrzebujesz, a przekażemy zapytanie architektom i firmom pracującym przy zabytkach.

Nikogo nie polecamy i nie jesteśmy niczyim przedstawicielem. Dziś nie mamy umowy z żadną firmą — zbieramy te zapytania po to, żeby takie firmy znaleźć. [Co z tym robimy](/prywatnosc.md).

### Obiekty w powiecie średzki

*Powiat średzki — adresu nie publikujemy na stronach; jest on widoczny dopiero na karcie obiektu*

| Nazwa | Miejscowość | Rodzaj | Czas powstania | Ochrona |
|---|---|---|---|---|
| [park dworski](/szukaj.md) | Babin | park | poł. XIX w. | rejestr |
| [dwór](/szukaj.md) | Bagrowo | dwór | pocz. XX w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Katarzyny](/szukaj.md) | Bagrowo | kościół | 1751 r. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Bagrowo | park | pocz. XX w. | rejestr |
| [zespół dworsko-parkowy](/szukaj.md) | Bagrowo | zespół - dwór | pocz. XX w. | rejestr |
| [kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski](/szukaj.md) | Białków | kościół | 1859 r. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Białków | ogród | XVII w. | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Białków | pałac | XVII w. | rejestr |
| [dwór](/szukaj.md) | Biskupice | dwór | koniec XVIII w. | rejestr |
| [kościół filialny pw. Matki Boskiej Anielskiej](/szukaj.md) | Bogdanów | kościół | 1867 r. | rejestr |
| [brama wjazdowa](/szukaj.md) | Boguszyn | brama | 1840 r. | rejestr |
| [dwór](/szukaj.md) | Boguszyn | dwór | lata 30. XIX w. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Boguszyn | park | XIX w. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Brodowo | park | 1880 - 1890 | rejestr |
| [aneks mieszkalny](/szukaj.md) | Brzezina | budynek mieszkalny | koniec XIX w. | rejestr |
| [dawne ogrody gospodarcze](/szukaj.md) | Brzezina | ogród | data nieznana | rejestr |
| [dwór obronny, ob. dom ogrodnika](/szukaj.md) | Brzezina | dwór | data nieznana | rejestr |
| [fragmenty muru z bramą](/szukaj.md) | Brzezina | mur/ogrodzenie | data nieznana | rejestr |
| [kościół filialny pw. Matki Boskiej Różańcowej](/szukaj.md) | Brzezina | kościół | XV w. | rejestr |
| [oficyna mieszkalna-spichlerz](/szukaj.md) | Brzezina | oficyna mieszkalna | pocz. XIX w. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Brzezina | ogród | XVIII w. | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Brzezina | pałac | 1905 r. | rejestr |
| [taras](/szukaj.md) | Brzezina | taras | 1905 r. | rejestr |
| [zespół pałacowo-parkowy z folwarkiem](/szukaj.md) | Brzezina | zespół - pałac | 2. poł. XVIII w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Matki Boskiej Królowej Polski](/szukaj.md) | Brzezinka Średzka | kościół | 1863 r. | rejestr |
| [park dworski](/szukaj.md) | Brzezinka Średzka | park | XIX w. | rejestr |
| [dom mieszkalny](/szukaj.md) | Budziszów | budynek mieszkalny | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [dom zarządcy](/szukaj.md) | Budziszów | dwór | XVIII w. | rejestr |
| [obora](/szukaj.md) | Budziszów | obora | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [ogród użykowy](/szukaj.md) | Budziszów | ogród | data nieznana | rejestr |
| [spichlerz](/szukaj.md) | Budziszów | spichlerz (folwarczny/chłopski) | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [stodoła I](/szukaj.md) | Budziszów | stodoła | pocz. XX w. | rejestr |
| [stodoła II](/szukaj.md) | Budziszów | stodoła | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [zespół folwarczny](/szukaj.md) | Budziszów | zespół - folwark | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [kościół ewangelicki pw. Świętej Trójcy](/szukaj.md) | Bukówek | kościół | 1871 r. | rejestr |
| [kościół pw. św. Jerzego](/szukaj.md) | Bukówek | kościół | XV w. | rejestr |
| [przykościelny cmentarz ewangelicki](/szukaj.md) | Bukówek | cmentarz protestancki | 1871 r. | rejestr |
| [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) | Cesarzowice | cmentarz rzymskokatolicki | data nieznana | rejestr |
| [kościół filialny pw. św. Marcina](/szukaj.md) | Cesarzowice | kościół | 3. ćw. XIII w. | rejestr |
| [mur obronny](/szukaj.md) | Cesarzowice | mur/ogrodzenie | 1. poł. XVII w. | rejestr |
| [obora](/szukaj.md) | Chełm | obora | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [oficyna](/szukaj.md) | Chełm | oficyna mieszkalna | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Chełm | park | data nieznana | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Chełm | pałac | 1820 - 1822 | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Marcina](/szukaj.md) | Chmielów | kościół | 1500 r. | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Chmielów | pałac | koniec XVIII w. | rejestr |
| [park dworski](/szukaj.md) | Chocicza | ogród | XVIII w. | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Chocicza | pałac | 1900 r. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła](/szukaj.md) | Chomiąża | kościół | XIV w. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Chudzice | park | XIX w. | rejestr |
| [dom zarządcy](/szukaj.md) | Chwalimierz | rządcówka | pocz. XX w. | rejestr |
| [kuźnia](/szukaj.md) | Chwalimierz | kuźnia | 1890 - 1900 | rejestr |
| [obora I](/szukaj.md) | Chwalimierz | obora | 1890 - 1900 | rejestr |
| [obora II](/szukaj.md) | Chwalimierz | obora | 1890 - 1900 | rejestr |
| [obora III](/szukaj.md) | Chwalimierz | obora | 1890 - 1900 | rejestr |
| [ogród](/szukaj.md) | Chwalimierz | ogród | 1890 - 1900 | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Chwalimierz | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [relikty fosy](/szukaj.md) | Chwalimierz | fosa | data nieznana | rejestr |
| [relikty muru](/szukaj.md) | Chwalimierz | mur/ogrodzenie | 1890 - 1900 | rejestr |
| [ruina pałacu](/szukaj.md) | Chwalimierz | pałac | 1884 - 1885 | rejestr |
| [spichlerz](/szukaj.md) | Chwalimierz | spichlerz (folwarczny/chłopski) | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [stajnia](/szukaj.md) | Chwalimierz | stajnia | 1880 - 1890 | rejestr |
| [stajnia](/szukaj.md) | Chwalimierz | stajnia | 1884 - 1885 | rejestr |
| [stodoła](/szukaj.md) | Chwalimierz | stodoła | 4. ćw. XIX w. | rejestr |
| [stodoła I](/szukaj.md) | Chwalimierz | stodoła | 4. ćw. XIX w. | rejestr |
| [stodoła II](/szukaj.md) | Chwalimierz | stodoła | 1890 - 1900 | rejestr |
| [zespół folwarczny](/szukaj.md) | Chwalimierz | zespół - folwark | 1890 - 1900 | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Chwałkowo | park | koniec XIX w. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Chłapowo | park | XIX w. | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Chłapowo | pałac | 1865 - 1866 | rejestr |
| [kościół filialny pw. Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych](/szukaj.md) | Ciechów | kościół | XIV w. | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Ciechów | pałac | 1840 r. | rejestr |
| [dwór](/szukaj.md) | Czarnotki | dwór | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [oficyna](/szukaj.md) | Czarnotki | oficyna mieszkalna | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [park dworski](/szukaj.md) | Czarnotki | ogród | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| [cmentarz parafialny](/szukaj.md) | Damianowo | cmentarz rzymskokatolicki | 1888 r. | rejestr |
| [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) | Damianowo | cmentarz rzymskokatolicki | XIII w. | rejestr |
| [kościół pw. św. Michała Archanioła](/szukaj.md) | Damianowo | kościół | XV w. | rejestr |
| [owczarnia, ob. obora](/szukaj.md) | Damianowo | owczarnia | 1823 r. | rejestr |
| [park podworski](/szukaj.md) | Damianowo | park | pocz. XIX w. | rejestr |
| [ruina dworu](/szukaj.md) | Damianowo | dwór | XVIII w. | rejestr |
| [zadrzewienie dębowe](/szukaj.md) | Damianowo | zieleń towarzysząca | 2. poł. XVIII w. | rejestr |
| [kościół filialny pw. św. Jerzego](/szukaj.md) | Drogomiłowice | kościół | XV w. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Drogomiłowice | park | poł. XIX w. | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Drogomiłowice | pałac | 1840 - 1850 | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Dzierżnica | park | XIX w. | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Dzierżnica | pałac | 1889 r. | rejestr |
| [kościół filialny pw. św. Jadwigi](/szukaj.md) | Dębice | kościół | XV w. | rejestr |
| [kuźnia](/szukaj.md) | Dębice | kuźnia | 1906 - 1910 | rejestr |
| [obora I](/szukaj.md) | Dębice | obora | 1910 r. | rejestr |
| [obora II](/szukaj.md) | Dębice | obora | 1910 r. | rejestr |
| [oficyna](/szukaj.md) | Dębice | oficyna mieszkalna | 1906 - 1910 | rejestr |
| [ogrodzenie z bramą wjazdową](/szukaj.md) | Dębice | mur/ogrodzenie | 1906 - 1910 | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Dębice | park | data nieznana | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Dębice | pałac | 1906 - 1907 | rejestr |
| [rządcówka](/szukaj.md) | Dębice | rządcówka | 1906 - 1910 | rejestr |
| [spichlerz I](/szukaj.md) | Dębice | spichlerz (folwarczny/chłopski) | 1795 r. | rejestr |
| [spichlerz II](/szukaj.md) | Dębice | spichlerz (folwarczny/chłopski) | XIX w. | rejestr |
| [spichlerz III](/szukaj.md) | Dębice | spichlerz (folwarczny/chłopski) | XX w. | rejestr |
| [stodoła i wozownia](/szukaj.md) | Dębice | stodoła | 1906 - 1910 | rejestr |
| [stolarnia](/szukaj.md) | Dębice | stolarnia | 1906 - 1910 | rejestr |
| [wozownia](/szukaj.md) | Dębice | wozownia | 1910 r. | rejestr |
| [zespół pałacowo-parkowo-folwarczny](/szukaj.md) | Dębice | zespół - pałac | 1906 - 1907 | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Dębicz | pałac | poł. XIX w. | rejestr |
| [dzwonnica](/szukaj.md) | Dębno | dzwonnica | 1829 r. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny](/szukaj.md) | Dębno | kościół | 1447 r. | rejestr |
| [mauzoleum Cohnów](/szukaj.md) | Dębno | mauzoleum | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [park pałacowy](/szukaj.md) | Dębno | ogród | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Dębno | pałac | 1877 r. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Garby | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |

### Według rodzaju — powiat średzki

- [budynek mieszkalny — powiat średzki](/powiat/sredzki/budynek-mieszkalny.md) 134
- [cmentarz rzymskokatolicki — powiat średzki](/powiat/sredzki/cmentarz-rzymskokatolicki.md) 107
- [kościół — powiat średzki](/powiat/sredzki/kosciol.md) 154
- [ogród — powiat średzki](/powiat/sredzki/ogrod.md) 119
- [pałac — powiat średzki](/powiat/sredzki/palac.md) 116

### Powiaty o podobnej liczbie obiektów

- [gryfiński](/powiat/gryfinski.md) 1 742
- [opolski](/powiat/opolski.md) 1 721
- [świdnicki](/powiat/swidnicki.md) 1 680
- [nyski](/powiat/nyski.md) 1 663
- [rzeszowski](/powiat/rzeszowski.md) 1 661
- [nowosądecki](/powiat/nowosadecki.md) 1 657
- [Łódź](/powiat/lodz.md) 1 654
- [żarski](/powiat/zarski.md) 1 653
- [gnieźnieński](/powiat/gnieznienski.md) 1 616
- [ostródzki](/powiat/ostrodzki.md) 1 601
- [kętrzyński](/powiat/ketrzynski.md) 1 585
- [elbląski](/powiat/elblaski.md) 1 569
- [wągrowiecki](/powiat/wagrowiecki.md) 1 509

Sąsiedztwo liczone wielkością zestawienia, nie rankingiem: lista przesuwa się wraz z powiatem, więc każdy z 309 powiatów jest osiągalny z pozostałych. [Wszystkie](/powiat.md).

---

Página: https://zabytki.pages.dev/powiat/sredzki/
Fonte: Rejestr zabytków nieruchomych + Ewidencja zabytków nieruchomych — Narodowy Instytut Dziedzictwa
Recolha: 2026-08-21