# Zabytki w powiecie nowomiejski — rejestr i ewidencja, 460 obiektów

> 460 obiektów objętych ochroną w powiecie nowomiejski (warmińsko-mazurskie): 127 w rejestrze zabytków. Sprawdź, czy budynek jest zabytkiem i co z tego wynika przy pozwoleniu na budowę.

## Zabytki w powiecie nowomiejski

**460** obiektów objętych ochroną — 0,2% zestawienia krajowego. **127** z nich jest wpisanych do rejestru zabytków, co zmienia tryb pozwolenia na budowę.

### Rejestr czy ewidencja — powiat nowomiejski

Z 460 obiektów **127** jest wpisanych do
**rejestru zabytków** (27,6%), a
**333** figuruje wyłącznie w **ewidencji**.
Różnica nie jest formalna — decyduje o tym, jak wygląda pozwolenie na
budowę.

- **Rejestr** : roboty budowlane wymagają
*przed* pozwoleniem na budowę osobnego **pozwolenia
wojewódzkiego konserwatora zabytków** (art. 39 ust. 1 Prawa
budowlanego).
- **Ewidencja** : pozwolenie wydaje organ
architektoniczno-budowlany **w uzgodnieniu** z konserwatorem,
który zajmuje stanowisko w ciągu **30 dni** — a brak
stanowiska w tym terminie uznaje się za brak zastrzeżeń (art. 39 ust. 3).

[Pełne porównanie obu trybów](/rejestr.md).

### Jakie to obiekty

| Rodzaj obiektu | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [budynek mieszkalny](/powiat/nowomiejski/budynek-mieszkalny.md) | 110 | 23,9% |
| [cmentarz rzymskokatolicki](/funkcja/cmentarz-rzymskokatolicki.md) | 45 | 9,8% |
| [kościół](/funkcja/kosciol.md) | 39 | 8,5% |
| [cmentarz protestancki](/funkcja/cmentarz-protestancki.md) | 27 | 5,9% |
| [dwór](/funkcja/dwor.md) | 24 | 5,2% |
| [chałupa](/funkcja/chalupa.md) | 18 | 3,9% |
| [park](/funkcja/park.md) | 14 | 3,0% |
| [ogród](/funkcja/ogrod.md) | 14 | 3,0% |
| [pałac](/funkcja/palac.md) | 12 | 2,6% |
| [spichlerz (folwarczny/chłopski)](/funkcja/spichlerz-folwarczny-chlopski.md) | 10 | 2,2% |
| [kamienica](/funkcja/kamienica.md) | 9 | 2,0% |
| [kaplica](/funkcja/kaplica.md) | 7 | 1,5% |
| [młyn](/funkcja/mlyn.md) | 7 | 1,5% |
| [stodoła](/funkcja/stodola.md) | 6 | 1,3% |

### Z czego są zbudowane

W powiecie nowomiejski jest **70** obiektów drewnianych — 15,2%. To materiał najbardziej narażony: pożar, wilgoć i brak użytkowania niszczą go szybciej niż mur.

| Materiał | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [ceglane](/material/ceglane.md) | 206 | 44,8% |
| [drewniane](/material/drewniane.md) | 70 | 15,2% |
| [kamienne](/material/kamienne.md) | 17 | 3,7% |
| [szachulcowe](/material/szachulcowe.md) | 2 | 0,4% |
| mur pruski | 2 | 0,4% |
| [betonowe](/material/betonowe.md) | 1 | 0,2% |

### Kiedy powstały

Wiek nie jest podany w źródle w postaci liczby — w rubryce
„czas powstania” stoi zapis słowny w rodzaju „2. poł. XIX
w.” albo „przełom XVIII/XIX w.”. Wyliczyliśmy z niego wiek
dla 96,7% obiektów w kraju; to kolumna, której w źródle nie ma.

| Wiek | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [XIX w.](/wiek/xix.md) | 278 | 60,4% |
| [XX w.](/wiek/xx.md) | 83 | 18,0% |
| [XIV w.](/wiek/xiv.md) | 45 | 9,8% |
| [XVIII w.](/wiek/xviii.md) | 32 | 7,0% |
| [XVII w.](/wiek/xvii.md) | 9 | 2,0% |
| [XV w.](/wiek/xv.md) | 1 | 0,2% |
| [XIII w.](/wiek/xiii.md) | 1 | 0,2% |

#### Najstarsze w tym zestawieniu — powiat nowomiejski

- [ruiny zamku biskupiego](/szukaj.md) Kurzętnik — 1300 r.
- [Brama Brodnicka](/szukaj.md) Nowe Miasto Lubawskie — przełom XIV/XV w.
- [Brama Lubawska](/szukaj.md) Nowe Miasto Lubawskie — XIV w.
- [baszta bramna Brodnicka, ob. muzeum](/szukaj.md) Nowe Miasto Lubawskie — 1335 r.
- [baszta bramna Lubawska, ob. Harcówka](/szukaj.md) Nowe Miasto Lubawskie — 1335 r.
- [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) Lipinki — 1330 r.
- [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) Łąkorz — XIV w.
- [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) Skarlin — 1330 r.

### W których gminach

| Gmina | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| Biskupiec | 186 | 40,4% |
| Kurzętnik | 80 | 17,4% |
| Bratian | 74 | 16,1% |
| Nowe Miasto Lubawskie | 63 | 13,7% |
| Grodziczno | 57 | 12,4% |

Gminy nie mają tu własnych stron: strona gminy byłaby podzbiorem strony powiatu i opisywałaby te same obiekty drugi raz. Każdy obiekt można wyszukać po nazwie miejscowości.

### Remont albo zakup obiektu — powiecie nowomiejski

W powiecie nowomiejski jest 460 obiektów objętych ochroną, w tym 127 w rejestrze zabytków. Ten serwis mówi, co jest w rejestrze — nie projektuje, nie remontuje i nie wydaje zaświadczeń. Napisz, czego potrzebujesz, a przekażemy zapytanie architektom i firmom pracującym przy zabytkach.

Nikogo nie polecamy i nie jesteśmy niczyim przedstawicielem. Dziś nie mamy umowy z żadną firmą — zbieramy te zapytania po to, żeby takie firmy znaleźć. [Co z tym robimy](/prywatnosc.md).

### Obiekty w powiecie nowomiejski

*Powiat nowomiejski — adresu nie publikujemy na stronach; jest on widoczny dopiero na karcie obiektu*

| Nazwa | Miejscowość | Rodzaj | Czas powstania | Ochrona |
|---|---|---|---|---|
| [park krajobrazowy](/szukaj.md) | Babalice | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [park dworski](/szukaj.md) | Bielice | park | poł. XIX w. | rejestr |
| [kościół ewangelicki](/szukaj.md) | Biskupiec | kościół | 1. poł. XIV w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Jana Nepomucena i Matki Boskiej Różańcowej](/szukaj.md) | Biskupiec | kościół | 1892 - 1894 | rejestr |
| [pozostałości miejskich murów obronnych](/szukaj.md) | Biskupiec | mur obronny | 1. poł. XIV w. | rejestr |
| [ratusz](/szukaj.md) | Biskupiec | ratusz | 1927 r. | rejestr |
| [układ dawnego miasta](/szukaj.md) | Biskupiec | miasto | 1325 r. | rejestr |
| [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) | Boleszyn | cmentarz rzymskokatolicki | 1739 r. | rejestr |
| [kaplica pw. św. Huberta](/szukaj.md) | Boleszyn | kaplica | XVIII w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Marcina](/szukaj.md) | Boleszyn | kościół | 1739 r. | rejestr |
| [dwór, ob. dom](/szukaj.md) | Bratian | dwór | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| [fragmenty murów zamku zakonnego](/szukaj.md) | Bratian | zamek | 1343 - 1359 | rejestr |
| [młyn wodny](/szukaj.md) | Bratian | młyn | 1914 r. | rejestr |
| [układ hydrotechniczny](/szukaj.md) | Bratian | inne urządzenie hydrotechniczne | pocz. XX w. | rejestr |
| [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) | Brzozie Lubawskie | cmentarz rzymskokatolicki | XIV w. | rejestr |
| [kostnica](/szukaj.md) | Brzozie Lubawskie | kostnica | XIV w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela](/szukaj.md) | Brzozie Lubawskie | kościół | 1872 - 1874 | rejestr |
| [chlewnia](/szukaj.md) | Czachówki | chlew | 1860 r. | rejestr |
| [elektrownia](/szukaj.md) | Czachówki | elektrownia | 1900 r. | rejestr |
| [obora](/szukaj.md) | Czachówki | obora | 1860 r. | rejestr |
| [park krajobrazowy](/szukaj.md) | Czachówki | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Czachówki | pałac | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [podwórze gospodarcze](/szukaj.md) | Czachówki | podwórze gospodarcze |   | rejestr |
| [rządcówka](/szukaj.md) | Czachówki | rządcówka | pocz. XX w. | rejestr |
| [spichlerz](/szukaj.md) | Czachówki | spichlerz (folwarczny/chłopski) | 1860 r. | rejestr |
| [stodoła](/szukaj.md) | Czachówki | stodoła | 1860 r. | rejestr |
| [zespół pałacowo-parkowy](/szukaj.md) | Czachówki | zespół - pałac | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [zieleń parkowa](/szukaj.md) | Czachówki | park | data nieznana | rejestr |
| [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) | Grodziczno | cmentarz rzymskokatolicki | data nieznana | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św.św. Piotra i Pawła](/szukaj.md) | Grodziczno | kościół | 1340 r. | rejestr |
| [kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. św. Kazimierza Królewicza](/szukaj.md) | Gryźliny | kościół | 1896 - 1897 | rejestr |
| [brama wjazdowa](/szukaj.md) | Gwiździny | brama | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [dwór](/szukaj.md) | Gwiździny | dwór | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [gorzelnia](/szukaj.md) | Gwiździny | gorzelnia | 1902 r. | rejestr |
| [otoczenie](/szukaj.md) | Gwiździny | Otoczenie zabytku |   | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Gwiździny | park | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [spichlerz-stajnia koni cugowych](/szukaj.md) | Gwiździny | spichlerz (folwarczny/chłopski) | 1912 r. | rejestr |
| [zespół dworsko-parkowo-folwarczny](/szukaj.md) | Gwiździny | zespół - dwór | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [część parku dworskiego](/szukaj.md) | Jakubkowo | park | 1. ćw. XX w. | rejestr |
| [obora](/szukaj.md) | Jakubkowo | obora | pocz. XX w. | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Jakubkowo | pałac | koniec XIX w. | rejestr |
| [zespół pałacowo-parkowy](/szukaj.md) | Jakubkowo | zespół - pałac | koniec XIX w. | rejestr |
| [park dworski](/szukaj.md) | Jamielnik | park | XIX w. | rejestr |
| [kaplica baptystów](/szukaj.md) | Kuligi | kaplica | 1904 - 1905 | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Marii Magdaleny](/szukaj.md) | Kurzętnik | kościół | pocz. XIV w. | rejestr |
| [ruiny zamku biskupów chełmińskich](/szukaj.md) | Kurzętnik | zamek | 1. poł. XIV w. | rejestr |
| [założenie urbanistyczne](/szukaj.md) | Kurzętnik | miasto | pocz. XIV w. | rejestr |
| [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) | Lipinki | cmentarz rzymskokatolicki | 1330 r. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św.św. Piotra i Pawła](/szukaj.md) | Lipinki | kościół | 1330 r. | rejestr |
| [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) | Mikołajki | cmentarz rzymskokatolicki | 1780 - 1785 | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Jakuba](/szukaj.md) | Mikołajki | kościół | 1780 - 1785 | rejestr |
| [d. założenie gospodarcze](/szukaj.md) | Montowo | zespół - folwark | XIX w. | rejestr |
| [dwór z oficyną](/szukaj.md) | Montowo | dwór | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [park krajobrazowy](/szukaj.md) | Montowo | park | XIX w. | rejestr |
| [spichlerz](/szukaj.md) | Montowo | spichlerz (folwarczny/chłopski) | 1868 r. | rejestr |
| [zespół dworsko-parkowy](/szukaj.md) | Montowo | zespół - dwór | XIX w. | rejestr |
| [Brama Brodnicka](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | baszta | przełom XIV/XV w. | rejestr |
| [Brama Lubawska](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | baszta | XIV w. | rejestr |
| [Urząd Miasta](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | budynek administracyjny | pocz. XIX w. | rejestr |
| [cmentarz](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | cmentarz rzymskokatolicki | przełom XVII/XVIII w. | rejestr |
| [cmentarz parafialny](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | cmentarz rzymskokatolicki | poł. XIX w. | rejestr |
| [d. kościół ewangelicki](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | kościół | 1911 - 1912 | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | budynek mieszkalny | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | budynek mieszkalny | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [fragmenty miejskich murów obronnych](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | mur miejski | XIV w. | rejestr |
| [kamienica](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | kamienica | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [kaplica grobowa](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | kaplica | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [kaplica pw. św. Józefa](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | kapliczka | 1920 - 1930 | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Tomasza](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | kościół | pocz. XIV w. | rejestr |
| [ogrodzenie z bramą główną](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | mur/ogrodzenie | poł. XIX w. | rejestr |
| [otoczenie](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | Otoczenie zabytku |   | rejestr |
| [otoczenie](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | Otoczenie zabytku |   | rejestr |
| [poczta](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | poczta | 1909 r. | rejestr |
| [ruiny klasztoru](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | klasztor | XVII - XVIII | rejestr |
| [ruiny kościoła](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | kościół | XVII - XVIII | rejestr |
| [spichlerz, ob. magazyn, sklep](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | spichlerz (komercyjny/miejski) | 1880 r. | rejestr |
| [założenie i relikty murów d. klasztoru Reformatów](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | zespół - klasztor | przełom XVII/XVIII w. | rejestr |
| [założenie urbanistyczne starego miasta](/szukaj.md) | Nowe Miasto Lubawskie | miasto | 1320 r. | rejestr |
| [dom ogrodnika](/szukaj.md) | Ostrowite | domek dozorcy | pocz. XX w. | rejestr |
| [gorzelnia](/szukaj.md) | Ostrowite | gorzelnia | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Jakuba Apostoła](/szukaj.md) | Ostrowite | kościół | poł. XIV w. | rejestr |
| [kuźnia](/szukaj.md) | Ostrowite | kuźnia | 1927 r. | rejestr |
| [lodownia](/szukaj.md) | Ostrowite | lodownia | pocz. XX w. | rejestr |
| [park krajobrazowy](/szukaj.md) | Ostrowite | park | poł. XIX w. | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Ostrowite | pałac | koniec XIX w. | rejestr |
| [podwórze gospodarcze](/szukaj.md) | Ostrowite | podwórze gospodarcze |   | rejestr |
| [spichlerz](/szukaj.md) | Ostrowite | spichlerz (folwarczny/chłopski) | 1910 - 1915 | rejestr |
| [stelmacharnia](/szukaj.md) | Ostrowite | budynek przemysłowy, produkcyjny lub magazynowy | 1921 r. | rejestr |
| [stodoła](/szukaj.md) | Ostrowite | stodoła | 1927 r. | rejestr |
| [warsztat ślusarski](/szukaj.md) | Ostrowite | warsztat | 1927 r. | rejestr |
| [zespół pałacowo-parkowy z folwarkiem](/szukaj.md) | Ostrowite | zespół - dwór | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [park krajobrazowy](/szukaj.md) | Osówko | park | pocz. XX w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego](/szukaj.md) | Piotrowice | kościół | 1938 r. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Piotrowice | park | data nieznana | rejestr |
| [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) | Radomno | cmentarz rzymskokatolicki | 1903 - 1906 | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Najświętszego Serca Jezusa](/szukaj.md) | Radomno | kościół | 1903 - 1906 | rejestr |
| [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) | Skarlin | cmentarz rzymskokatolicki | 1330 r. | rejestr |
| [kościół pw. św. Bartłomieja](/szukaj.md) | Skarlin | kościół | 1330 r. | rejestr |
| [aleja lipowa](/szukaj.md) | Szafarnia | aleja | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [otoczenie](/szukaj.md) | Szafarnia | Otoczenie zabytku |   | rejestr |
| [plebania ewangelicka, ob. dom](/szukaj.md) | Szafarnia | plebania | 1906 r. | rejestr |
| [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) | Szwarcenowo | cmentarz rzymskokatolicki | 1721 r. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Mikołaja](/szukaj.md) | Szwarcenowo | kościół | 1721 r. | rejestr |
| [park krajobrazowy](/szukaj.md) | Sędzice | park | poł. XIX w. | rejestr |
| [cmentarz przykościelny](/szukaj.md) | Tylice | cmentarz rzymskokatolicki | 1700 - 1702 | rejestr |
| [kościół pw. św. Michała Archanioła](/szukaj.md) | Tylice | kościół | 1700 - 1702 | rejestr |
| [dwór](/szukaj.md) | Wardęgowo | dwór | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [kaplica pw. Najświętszej Marii Panny](/szukaj.md) | Wardęgowo | kaplica | 1711 r. | rejestr |
| [park krajobrazowy](/szukaj.md) | Wardęgowo | park | poł. XIX w. | rejestr |
| [kościół pw. Świętego Mikołaja Biskupa](/szukaj.md) | Zwiniarz | kościół | 1913 r. | rejestr |

### Według rodzaju — powiat nowomiejski

- [budynek mieszkalny — powiat nowomiejski](/powiat/nowomiejski/budynek-mieszkalny.md) 110

### Powiaty o podobnej liczbie obiektów

- [suwalski](/powiat/suwalski.md) 474
- [Elbląg](/powiat/elblag.md) 472
- [częstochowski](/powiat/czestochowski.md) 471
- [Leszno](/powiat/leszno.md) 470
- [węgrowski](/powiat/wegrowski.md) 467
- [łęczycki](/powiat/leczycki.md) 466
- [Kalisz](/powiat/kalisz.md) 462
- [kołobrzeski](/powiat/kolobrzeski.md) 459
- [pruszkowski](/powiat/pruszkowski.md) 458
- [Sopot](/powiat/sopot.md) 456
- [lipnowski](/powiat/lipnowski.md) 455
- [oświęcimski](/powiat/oswiecimski.md) 451
- [kartuski](/powiat/kartuski.md) 446

Sąsiedztwo liczone wielkością zestawienia, nie rankingiem: lista przesuwa się wraz z powiatem, więc każdy z 309 powiatów jest osiągalny z pozostałych. [Wszystkie](/powiat.md).

---

Página: https://zabytki.pages.dev/powiat/nowomiejski/
Fonte: Rejestr zabytków nieruchomych + Ewidencja zabytków nieruchomych — Narodowy Instytut Dziedzictwa
Recolha: 2026-08-21