# Zabytki w powiecie chełmiński — rejestr i ewidencja, 1 438 obiektów

> 1 438 obiektów objętych ochroną w powiecie chełmiński (kujawsko-pomorskie): 169 w rejestrze zabytków. Sprawdź, czy budynek jest zabytkiem i co z tego wynika przy pozwoleniu na budowę.

## Zabytki w powiecie chełmiński

**1 438** obiektów objętych ochroną — 0,5% zestawienia krajowego. **169** z nich jest wpisanych do rejestru zabytków, co zmienia tryb pozwolenia na budowę.

### Rejestr czy ewidencja — powiat chełmiński

Z 1 438 obiektów **169** jest wpisanych do
**rejestru zabytków** (11,8%), a
**1 269** figuruje wyłącznie w **ewidencji**.
Różnica nie jest formalna — decyduje o tym, jak wygląda pozwolenie na
budowę.

- **Rejestr** : roboty budowlane wymagają
*przed* pozwoleniem na budowę osobnego **pozwolenia
wojewódzkiego konserwatora zabytków** (art. 39 ust. 1 Prawa
budowlanego).
- **Ewidencja** : pozwolenie wydaje organ
architektoniczno-budowlany **w uzgodnieniu** z konserwatorem,
który zajmuje stanowisko w ciągu **30 dni** — a brak
stanowiska w tym terminie uznaje się za brak zastrzeżeń (art. 39 ust. 3).

[Pełne porównanie obu trybów](/rejestr.md).

### Jakie to obiekty

| Rodzaj obiektu | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [budynek mieszkalny](/powiat/chelminski/budynek-mieszkalny.md) | 400 | 27,8% |
| [kamienica](/funkcja/kamienica.md) | 240 | 16,7% |
| [budynek gospodarczy](/funkcja/budynek-gospodarczy.md) | 63 | 4,4% |
| [ogród](/funkcja/ogrod.md) | 52 | 3,6% |
| [dwór](/funkcja/dwor.md) | 50 | 3,5% |
| [cmentarz protestancki](/funkcja/cmentarz-protestancki.md) | 48 | 3,3% |
| [szkoła](/funkcja/szkola.md) | 41 | 2,9% |
| schron | 40 | 2,8% |
| [kościół](/funkcja/kosciol.md) | 38 | 2,6% |
| [park](/funkcja/park.md) | 29 | 2,0% |
| [pałac](/funkcja/palac.md) | 25 | 1,7% |
| [spichlerz (folwarczny/chłopski)](/funkcja/spichlerz-folwarczny-chlopski.md) | 24 | 1,7% |
| [mur/ogrodzenie](/funkcja/mur-ogrodzenie.md) | 21 | 1,5% |
| [cmentarz rzymskokatolicki](/funkcja/cmentarz-rzymskokatolicki.md) | 19 | 1,3% |

### Z czego są zbudowane

W powiecie chełmiński jest **28** obiektów drewnianych — 1,9%. To materiał najbardziej narażony: pożar, wilgoć i brak użytkowania niszczą go szybciej niż mur.

| Materiał | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [ceglane](/material/ceglane.md) | 1 075 | 74,8% |
| [betonowe](/material/betonowe.md) | 52 | 3,6% |
| [drewniane](/material/drewniane.md) | 28 | 1,9% |
| [kamienne](/material/kamienne.md) | 21 | 1,5% |
| mur pruski | 11 | 0,8% |
| glinobitka | 10 | 0,7% |
| metalowe | 9 | 0,6% |
| [szachulcowe](/material/szachulcowe.md) | 2 | 0,1% |

### Kiedy powstały

Wiek nie jest podany w źródle w postaci liczby — w rubryce
„czas powstania” stoi zapis słowny w rodzaju „2. poł. XIX
w.” albo „przełom XVIII/XIX w.”. Wyliczyliśmy z niego wiek
dla 96,7% obiektów w kraju; to kolumna, której w źródle nie ma.

| Wiek | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [XIX w.](/wiek/xix.md) | 793 | 55,1% |
| [XX w.](/wiek/xx.md) | 443 | 30,8% |
| [XVIII w.](/wiek/xviii.md) | 102 | 7,1% |
| [XIII w.](/wiek/xiii.md) | 63 | 4,4% |
| [XIV w.](/wiek/xiv.md) | 12 | 0,8% |
| [XVI w.](/wiek/xvi.md) | 6 | 0,4% |
| [XVII w.](/wiek/xvii.md) | 6 | 0,4% |
| [XV w.](/wiek/xv.md) | 5 | 0,3% |
| XXI w. | 1 | 0,1% |

#### Najstarsze w tym zestawieniu — powiat chełmiński

- [Brama Grudziądzka](/szukaj.md) Chełmno — XIII - XIV
- [Brama Grudziądzka](/szukaj.md) Chełmno — 4. ćw. XIII w.
- [Góra Zamkowa z ruinami starych murów](/szukaj.md) Starogród — XIII - XVII
- [cmentarz rzymskokatolicki przykościelny](/szukaj.md) Chełmno — przełom XIII/XIV w.
- [d. zespół klasztorny Benedyktynek](/szukaj.md) Chełmno — 1250 - 2000
- [dom (kamienica)](/szukaj.md) Chełmno — przełom XIII/XIV w.
- [dom (kamienica)](/szukaj.md) Chełmno — przełom XIII/XIV w.
- [dom (kamienica)](/szukaj.md) Chełmno — przełom XIII/XIV w.

### W których gminach

| Gmina | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| Chełmno (gm. miejska) | 637 | 44,3% |
| Chełmno | 202 | 14,0% |
| Stolno | 184 | 12,8% |
| Kijewo Królewskie | 153 | 10,6% |
| Lisewo | 149 | 10,4% |
| Papowo Biskupie | 75 | 5,2% |
| Unisław | 38 | 2,6% |

Gminy nie mają tu własnych stron: strona gminy byłaby podzbiorem strony powiatu i opisywałaby te same obiekty drugi raz. Każdy obiekt można wyszukać po nazwie miejscowości.

### Remont albo zakup obiektu — powiecie chełmiński

W powiecie chełmiński jest 1 438 obiektów objętych ochroną, w tym 169 w rejestrze zabytków. Ten serwis mówi, co jest w rejestrze — nie projektuje, nie remontuje i nie wydaje zaświadczeń. Napisz, czego potrzebujesz, a przekażemy zapytanie architektom i firmom pracującym przy zabytkach.

Nikogo nie polecamy i nie jesteśmy niczyim przedstawicielem. Dziś nie mamy umowy z żadną firmą — zbieramy te zapytania po to, żeby takie firmy znaleźć. [Co z tym robimy](/prywatnosc.md).

### Obiekty w powiecie chełmiński

*Powiat chełmiński — adresu nie publikujemy na stronach; jest on widoczny dopiero na karcie obiektu*

| Nazwa | Miejscowość | Rodzaj | Czas powstania | Ochrona |
|---|---|---|---|---|
| [park](/szukaj.md) | Bajerze | park | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Bajerze | pałac | koniec XIX w. | rejestr |
| [park dworski](/szukaj.md) | Bartlewo | park | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [schron amunicyjny M3 Brzozowo](/szukaj.md) | Brzozowo | schron | 1915 r. | rejestr |
| [schron amunicyjny M4 Brzozowo](/szukaj.md) | Brzozowo | schron | 1915 r. | rejestr |
| [schron amunicyjny M5 Małe Czyste](/szukaj.md) | Brzozowo | schron | 1915 r. | rejestr |
| [Brama Grudziądzka](/szukaj.md) | Chełmno | brama miejska | XIII - XIV | rejestr |
| [brama z furtkami](/szukaj.md) | Chełmno | brama | 1890 r. | rejestr |
| [budynek gospodarczy z piekarnią, ob, mieszkalny](/szukaj.md) | Chełmno | budynek gospodarczy | 1872 r. | rejestr |
| [budynek oddziału chirurgicznego szpitala tzw. dom św. Wincentego, ob. dom pomocy społecznej](/szukaj.md) | Chełmno | pawilon szpitalny | 1905 r. | rejestr |
| [budynek oddziału zakaźnego szpitala tzw. dom ogrodowy, ob. dom pomocy społecznej](/szukaj.md) | Chełmno | pawilon szpitalny | 1914 r. | rejestr |
| [budynek toalet szkolnych](/szukaj.md) | Chełmno | sanitariaty | 1907 - 1909 | rejestr |
| [cmentarz parafialny rzymskokatolicki](/szukaj.md) | Chełmno | cmentarz rzymskokatolicki | 1914 r. | rejestr |
| [d. Akademia Chełmińska](/szukaj.md) | Chełmno | szkoła | 1692 r. | rejestr |
| [d. kaplica św. Marcina, ob. kościół filialny](/szukaj.md) | Chełmno | kaplica | poł. XIV w. | rejestr |
| [d. koszary Fryderykowskie, ob. budynek mieszkalny](/szukaj.md) | Chełmno | koszary | XVIII w. | rejestr |
| [d. zespół klasztorny Benedyktynek](/szukaj.md) | Chełmno | zespół - klasztor | 1250 - 2000 | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Chełmno | kamienica | 3. ćw. XVIII w. | rejestr |
| [dom dyrektora](/szukaj.md) | Chełmno | budynek mieszkalny | 1907 - 1909 | rejestr |
| [dom ogrodowy z cieplarnią](/szukaj.md) | Chełmno | budynek gospodarczy | 1897 r. | rejestr |
| [dom z oficyną](/szukaj.md) | Chełmno | kamienica | 1902 r. | rejestr |
| [dom z oficyną](/szukaj.md) | Chełmno | kamienica | 1902 r. | rejestr |
| [dom z oficyną](/szukaj.md) | Chełmno | kamienica | 1756 r. | rejestr |
| [dom, tzw. kamienica Cywińskich](/szukaj.md) | Chełmno | kamienica | 1570 r. | rejestr |
| [dzielnica Starego Miasta](/szukaj.md) | Chełmno | miasto | 1232 - 1233 | rejestr |
| [elewacja frontowa kuźni](/szukaj.md) | Chełmno | fasada | 1906 r. | rejestr |
| [elewacje frontowe d. konwiktu](/szukaj.md) | Chełmno | fasada | 1865 - 1869 | rejestr |
| [fortyfikacje Twierdzy Chełmno](/szukaj.md) | Chełmno | zespół - twierdza | 1903 - 1918 | rejestr |
| [hotel, tzw. Dwór Chełmiński](/szukaj.md) | Chełmno | hotel | 1915 r. | rejestr |
| [kamienica](/szukaj.md) | Chełmno | kamienica | 1909 r. | rejestr |
| [kamienica](/szukaj.md) | Chełmno | kamienica | 1900 r. | rejestr |
| [kamienica](/szukaj.md) | Chełmno | kamienica | XV - XVII | rejestr |
| [kamienica z oficyną](/szukaj.md) | Chełmno | kamienica | XV w. | rejestr |
| [klasztor](/szukaj.md) | Chełmno | klasztor | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [kostnica](/szukaj.md) | Chełmno | kostnica | 1927 r. | rejestr |
| [kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki garnizonowy pw. Matki Boskiej Częstochowskiej](/szukaj.md) | Chełmno | kościół | 1874 - 1875 | rejestr |
| [kościół farny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny](/szukaj.md) | Chełmno | kościół | 1290 - 1331 | rejestr |
| [kościół filialny pw. św. Ducha](/szukaj.md) | Chełmno | kościół | pocz. XIV w. | rejestr |
| [kościół klasztorny dominikanów, ob. filialny pw. św.św. Piotra i Pawła](/szukaj.md) | Chełmno | kościół | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [kościół klasztorny franciszkanów, ob. filialny pw. św.św. Jakuba i Mikołaja](/szukaj.md) | Chełmno | kościół | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [kościół pw. św.św. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty](/szukaj.md) | Chełmno | kościół | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [kuźnia i warsztat kowalski](/szukaj.md) | Chełmno | kuźnia | 1883 r. | rejestr |
| [mury miejskie](/szukaj.md) | Chełmno | mur miejski | XIII - XIV | rejestr |
| [mykwa](/szukaj.md) | Chełmno | mykwa | 1865 r. | rejestr |
| [ogrodzenie](/szukaj.md) | Chełmno | mur/ogrodzenie | 1907 - 1909 | rejestr |
| [ogrodzenie](/szukaj.md) | Chełmno | mur/ogrodzenie | 1865 - 1866 | rejestr |
| [ogrodzenie zewnętrzne](/szukaj.md) | Chełmno | mur/ogrodzenie | 1898 r. | rejestr |
| [pastorówka](/szukaj.md) | Chełmno | plebania | 1900 r. | rejestr |
| [piwnice budynku d. konwiktu](/szukaj.md) | Chełmno | piwnica | 1400 - 1501 | rejestr |
| [pralnia](/szukaj.md) | Chełmno | pralnia | 1910 r. | rejestr |
| [prochownia](/szukaj.md) | Chełmno | arsenał | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [ratusz, ob. Muzeum Ziemi Chełmińskiej](/szukaj.md) | Chełmno | ratusz | 1567 - 1597 | rejestr |
| [sala gimnastyczna](/szukaj.md) | Chełmno | sala gimnastyczna | 1865 - 1866 | rejestr |
| [sala ćwiczeń Korpusu Kadetów, tzw. arsenał](/szukaj.md) | Chełmno | arsenał | 1811 r. | rejestr |
| [seminarium misjonarzy, ob. Sąd Powiatowy](/szukaj.md) | Chełmno | seminarium duchowne | 2. poł. XVI w. | rejestr |
| [skrzydło klasztoru tzw. dom św. Józefa](/szukaj.md) | Chełmno | klasztor | 1897 - 1898 | rejestr |
| [spichlerz](/szukaj.md) | Chełmno | spichlerz (komercyjny/miejski) | pocz. XIX w. | rejestr |
| [symultanna szkoła dla chłopców, ob. Zespół Szkół nr 2](/szukaj.md) | Chełmno | szkoła | 1890 r. | rejestr |
| [szkoła](/szukaj.md) | Chełmno | szkoła | 1862 - 1866 | rejestr |
| [szkoła realna, ob. gimnazjum](/szukaj.md) | Chełmno | szkoła | 1907 - 1909 | rejestr |
| [wieża](/szukaj.md) | Chełmno | wieża obronna | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [wieża](/szukaj.md) | Chełmno | baszta | 1276 - 1325 | rejestr |
| [wieża](/szukaj.md) | Chełmno | baszta | 1276 - 1325 | rejestr |
| [wieża okrągła](/szukaj.md) | Chełmno | baszta | 1276 - 1325 | rejestr |
| [zespół d. Królewskiego Katolickiego Gimnazjum](/szukaj.md) | Chełmno | zespół - szkoła | 1862 - 1865 | rejestr |
| [zespół d. Państwowej Szkoły Realnej](/szukaj.md) | Chełmno | zespół - szkoła | 1907 - 1909 | rejestr |
| [łącznik](/szukaj.md) | Chełmno | łącznik | 1910 r. | rejestr |
| [cmentarz ewangelicki](/szukaj.md) | Dolne Wymiary | cmentarz protestancki | koniec XIX w. | rejestr |
| [fort I w zespole Twierdzy Chełmno](/szukaj.md) | Dorposz Szlachecki | zespół - fort | 1903 - 1914 | rejestr |
| [fort II w zespole Twierdzy Chełmno](/szukaj.md) | Dorposz Szlachecki | zespół - fort | 1903 - 1914 | rejestr |
| [cmentarz ewangelicki](/szukaj.md) | Dołki | cmentarz protestancki | 1900 r. | rejestr |
| [park dworski](/szukaj.md) | Falęcin | park | koniec XVIII w. | rejestr |
| [park dworski](/szukaj.md) | Gorzuchowo | park | poł. XIX w. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Grubno | park | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Grubno | pałac | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| [zespół pałacowo-parkowy](/szukaj.md) | Grubno | zespół - pałac | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła](/szukaj.md) | Grzybno | kościół | przełom XIII/XIV w. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Jeleniec | park | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Jeleniec | pałac | 3. ćw. XIX w. | rejestr |
| [park dworski](/szukaj.md) | Kamlarki | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [schron piechoty IR-1 Kiełp](/szukaj.md) | Kiełp | schron | 1914 r. | rejestr |
| [schron piechoty IR-2 Kiełp](/szukaj.md) | Kiełp | schron | 1914 r. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Wawrzyńca](/szukaj.md) | Kijewo Królewskie | kościół | XIV w. | rejestr |
| [młyn](/szukaj.md) | Kijewo Szlacheckie | młyn | pocz. XX w. | rejestr |
| [park](/szukaj.md) | Kijewo Szlacheckie | park | pocz. XX w. | rejestr |
| [pałac](/szukaj.md) | Kijewo Szlacheckie | pałac | 1908 r. | rejestr |
| [zespół pałacowo-parkowy](/szukaj.md) | Kijewo Szlacheckie | zespół - pałac | pocz. XX w. | rejestr |
| [cmentarz ewangelicki tzw. nowy](/szukaj.md) | Klamry | cmentarz protestancki | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [cmentarz ewangelicki tzw. stary](/szukaj.md) | Klamry | cmentarz protestancki | XIX w. | rejestr |
| [cmentarz ofiar hitleryzmu z II wojny światowej](/szukaj.md) | Klamry | cmentarz II wojna światowa | 1939 r. | rejestr |
| [park dworski](/szukaj.md) | Klęczkowo | park | poł. XIX w. | rejestr |
| [park dworski](/szukaj.md) | Kobyły | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [cmentarz ewangelicki](/szukaj.md) | Kokocko | cmentarz protestancki | XIX w. | rejestr |
| [zbór ewangelicki, ob. kościół filialny pw. Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny](/szukaj.md) | Kokocko | kościół | 1829 r. | rejestr |
| [cmentarz ewangelicki](/szukaj.md) | Kolno | cmentarz protestancki | XIX w. | rejestr |
| [park dworski](/szukaj.md) | Kornatowo | park | pocz. XX w. | rejestr |
| [park dworski](/szukaj.md) | Kosowizna | park | koniec XIX w. | rejestr |
| [park dworski](/szukaj.md) | Linowiec | park | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [ruiny zamku](/szukaj.md) | Lipienek | zamek | pocz. XIV w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Podwyższenia Krzyża](/szukaj.md) | Lisewo | kościół | koniec XIII w. | rejestr |
| [bateria altyleryjska B1 Małe Czyste](/szukaj.md) | Małe Czyste | działobitnia | 1908 - 1909 | rejestr |
| [fort III w zespole Twierdzy Chełmno](/szukaj.md) | Małe Czyste | zespół - fort | 1903 - 1914 | rejestr |
| [fort IV w zespole Twierdzy Chełmno](/szukaj.md) | Małe Czyste | zespół - fort | 1901 - 1902 | rejestr |
| [fort V w zespole Twierdzy Chełmno](/szukaj.md) | Małe Czyste | zespół - fort | 1901 - 1902 | rejestr |
| [schron amunicyjny M6 Małe Czyste](/szukaj.md) | Małe Czyste | schron | 1914 r. | rejestr |
| [schron amunicyjny M7 Małe Czyste](/szukaj.md) | Małe Czyste | schron | 1909 r. | rejestr |
| [schron amunicyjny M8 Małe Czyste](/szukaj.md) | Małe Czyste | schron | 1914 r. | rejestr |
| [schron piechoty IR-3 Małe Czyste](/szukaj.md) | Małe Czyste | schron | 1914 r. | rejestr |
| [schron piechoty IR-4 Małe Czyste](/szukaj.md) | Małe Czyste | schron | 1913 r. | rejestr |
| [schron piechoty UR-2 Małe Czyste](/szukaj.md) | Małe Czyste | schron | 1904 r. | rejestr |

### Według rodzaju — powiat chełmiński

- [budynek mieszkalny — powiat chełmiński](/powiat/chelminski/budynek-mieszkalny.md) 400

### Powiaty o podobnej liczbie obiektów

- [elbląski](/powiat/elblaski.md) 1 569
- [wągrowiecki](/powiat/wagrowiecki.md) 1 509
- [rawicki](/powiat/rawicki.md) 1 490
- [grodziski](/powiat/grodziski.md) 1 474
- [międzyrzecki](/powiat/miedzyrzecki.md) 1 472
- [chełmski](/powiat/chelmski.md) 1 466
- [Przemyśl](/powiat/przemysl.md) 1 443
- [stargardzki](/powiat/stargardzki.md) 1 427
- [gostyński](/powiat/gostynski.md) 1 408
- [tarnowski](/powiat/tarnowski.md) 1 405
- [ostrowski](/powiat/ostrowski.md) 1 367
- [jarosławski](/powiat/jaroslawski.md) 1 354
- [puławski](/powiat/pulawski.md) 1 339

Sąsiedztwo liczone wielkością zestawienia, nie rankingiem: lista przesuwa się wraz z powiatem, więc każdy z 309 powiatów jest osiągalny z pozostałych. [Wszystkie](/powiat.md).

---

Página: https://zabytki.pages.dev/powiat/chelminski/
Fonte: Rejestr zabytków nieruchomych + Ewidencja zabytków nieruchomych — Narodowy Instytut Dziedzictwa
Recolha: 2026-08-21