# Zabytki szachulcowe w Polsce — 4 473 obiektów

> 4 473 chronionych obiektów o konstrukcji szachulcowe: gdzie są, jakie to budynki i ile z nich jest w rejestrze.

## Obiekty szachulcowe

**4 473** obiektów — 1,6% zestawienia.

### Co to znaczy

mur pruski — konstrukcja szkieletowa wypełniona gliną lub cegłą, charakterystyczna dla północnego i zachodniego pogranicza.

Materiał jest podany dla 76% obiektów. Puste pole nie znaczy
„inny materiał” — znaczy, że karta go nie podaje.

### Rejestr czy ewidencja — obiekty szachulcowe

Z 4 473 obiektów **833** jest wpisanych do
**rejestru zabytków** (18,6%), a
**3 640** figuruje wyłącznie w **ewidencji**.
Różnica nie jest formalna — decyduje o tym, jak wygląda pozwolenie na
budowę.

- **Rejestr** : roboty budowlane wymagają
*przed* pozwoleniem na budowę osobnego **pozwolenia
wojewódzkiego konserwatora zabytków** (art. 39 ust. 1 Prawa
budowlanego).
- **Ewidencja** : pozwolenie wydaje organ
architektoniczno-budowlany **w uzgodnieniu** z konserwatorem,
który zajmuje stanowisko w ciągu **30 dni** — a brak
stanowiska w tym terminie uznaje się za brak zastrzeżeń (art. 39 ust. 3).

[Pełne porównanie obu trybów](/rejestr.md).

### Jakie to obiekty

| Rodzaj | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [budynek mieszkalny](/funkcja/budynek-mieszkalny.md) | 1 557 | 34,8% |
| [chałupa](/funkcja/chalupa.md) | 1 075 | 24,0% |
| [stodoła](/funkcja/stodola.md) | 686 | 15,3% |
| [budynek gospodarczy](/funkcja/budynek-gospodarczy.md) | 289 | 6,5% |
| [kościół](/funkcja/kosciol.md) | 220 | 4,9% |
| [kamienica](/funkcja/kamienica.md) | 62 | 1,4% |
| [spichlerz (folwarczny/chłopski)](/funkcja/spichlerz-folwarczny-chlopski.md) | 60 | 1,3% |
| [dwór](/funkcja/dwor.md) | 41 | 0,9% |
| [młyn](/funkcja/mlyn.md) | 36 | 0,8% |
| [magazyn](/funkcja/magazyn.md) | 31 | 0,7% |
| [czworak](/funkcja/czworak.md) | 26 | 0,6% |
| chlew | 26 | 0,6% |
| [obora](/funkcja/obora.md) | 25 | 0,6% |
| [plebania](/funkcja/plebania.md) | 24 | 0,5% |

### Kiedy powstały

Wiek nie jest podany w źródle w postaci liczby — w rubryce
„czas powstania” stoi zapis słowny w rodzaju „2. poł. XIX
w.” albo „przełom XVIII/XIX w.”. Wyliczyliśmy z niego wiek
dla 96,7% obiektów w kraju; to kolumna, której w źródle nie ma.

| Wiek | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [XIX w.](/wiek/xix.md) | 3 208 | 71,7% |
| [XVIII w.](/wiek/xviii.md) | 940 | 21,0% |
| [XX w.](/wiek/xx.md) | 173 | 3,9% |
| [XVII w.](/wiek/xvii.md) | 97 | 2,2% |
| [XVI w.](/wiek/xvi.md) | 18 | 0,4% |
| [XIV w.](/wiek/xiv.md) | 6 | 0,1% |
| [XV w.](/wiek/xv.md) | 3 | 0,1% |

#### Najstarsze w tym zestawieniu — obiekty szachulcowe

- [kaplica św. Jerzego przy szpitalu dla obłąkanych, ob. kościół par. pw. św. Jerzego](/szukaj.md) Elbląg — 1. poł. XIV w.
- [kościół filialny pw. św. Brata Alberta](/szukaj.md) Leszkowy — 2. poł. XIV w.
- [kościół pw. św. Mikołaja, ob. greckokatolicki](/szukaj.md) Żelichowo — 1352 r.
- [kościół pw. śś Szymona i Judy Tadeusza, ruina](/szukaj.md) Gnojewo — 1340 r.
- [magazyn ziarna i czyszczarni](/szukaj.md) Lębork — XIV w.
- [młyn - budynek produkcyjny](/szukaj.md) Lębork — XIV w.
- [kościół ewangelicki, ob. rzym.-kat. fil. pw. Narodzenia Matki Boskiej](/szukaj.md) Marszowice — XV w.
- [kościół fil. pw. św. Anny](/szukaj.md) Naborów — XV w.

### Gdzie ich najwięcej

| Powiat | Obiekty | Udział |
|---|---|---|
| [słupski](/powiat/slupski.md) | 480 | 10,7% |
| [strzelecko-drezdenecki](/powiat/strzelecko-drezdenecki.md) | 327 | 7,3% |
| [gorzowski](/powiat/gorzowski.md) | 219 | 4,9% |
| [sławieński](/powiat/slawienski.md) | 184 | 4,1% |
| [gryfiński](/powiat/gryfinski.md) | 183 | 4,1% |
| [goleniowski](/powiat/goleniowski.md) | 159 | 3,6% |
| [stargardzki](/powiat/stargardzki.md) | 141 | 3,2% |
| [sulęciński](/powiat/sulecinski.md) | 136 | 3,0% |
| [choszczeński](/powiat/choszczenski.md) | 124 | 2,8% |
| [gryficki](/powiat/gryficki.md) | 106 | 2,4% |
| [międzyrzecki](/powiat/miedzyrzecki.md) | 105 | 2,3% |
| [wolsztyński](/powiat/wolsztynski.md) | 100 | 2,2% |
| [łobeski](/powiat/lobeski.md) | 98 | 2,2% |
| [pyrzycki](/powiat/pyrzycki.md) | 79 | 1,8% |
| [poznański](/powiat/poznanski.md) | 73 | 1,6% |
| [koszaliński](/powiat/koszalinski.md) | 72 | 1,6% |
| [pilski](/powiat/pilski.md) | 71 | 1,6% |
| [gostyński](/powiat/gostynski.md) | 69 | 1,5% |
| [kamieński](/powiat/kamienski.md) | 65 | 1,5% |
| [złotowski](/powiat/zlotowski.md) | 64 | 1,4% |
| [rawicki](/powiat/rawicki.md) | 62 | 1,4% |
| [myśliborski](/powiat/mysliborski.md) | 61 | 1,4% |
| [słubicki](/powiat/slubicki.md) | 56 | 1,3% |
| [drawski](/powiat/drawski.md) | 55 | 1,2% |
| [bytowski](/powiat/bytowski.md) | 47 | 1,1% |
| [policki](/powiat/policki.md) | 47 | 1,1% |

### Remont albo zakup obiektu — Polsce

W Polsce jest 4 473 obiektów objętych ochroną, w tym 833 w rejestrze zabytków. Ten serwis mówi, co jest w rejestrze — nie projektuje, nie remontuje i nie wydaje zaświadczeń. Napisz, czego potrzebujesz, a przekażemy zapytanie architektom i firmom pracującym przy zabytkach.

Nikogo nie polecamy i nie jesteśmy niczyim przedstawicielem. Dziś nie mamy umowy z żadną firmą — zbieramy te zapytania po to, żeby takie firmy znaleźć. [Co z tym robimy](/prywatnosc.md).

### Obiekty szachulcowe

*Obiekty szachulcowe — adresu nie publikujemy na stronach; jest on widoczny dopiero na karcie obiektu*

| Nazwa | Miejscowość | Rodzaj | Czas powstania | Ochrona |
|---|---|---|---|---|
| [chałupa](/szukaj.md) | Arentowo | chałupa | 2. ćw. XIX w. | rejestr |
| [młyn wodny, ob. zajazd](/szukaj.md) | Babigoszcz | młyn | pocz. XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Barlinek | kamienica | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [kościół filialny pw. Serca Jezusowego](/szukaj.md) | Barnimie | kościół | XV w. | rejestr |
| [karczma](/szukaj.md) | Baszków | karczma | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Białcz | budynek mieszkalny | koniec XIX w. | rejestr |
| [kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. bł. Teresy Ledóchowskiej](/szukaj.md) | Białowąs | kościół | XVII w. | rejestr |
| [gajówka, ob. stanica myśliwska](/szukaj.md) | Biebrówek | gajówka/leśniczówka | 1857 r. | rejestr |
| [dwór](/szukaj.md) | Bielany Wrocławskie | dwór | przełom XVI/XVII w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Bieniów | budynek mieszkalny | XVIII w. | rejestr |
| [chałupa](/szukaj.md) | Bierkowo | chałupa | 1857 r. | rejestr |
| [kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny](/szukaj.md) | Biernatowo | kościół | 1843 r. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny](/szukaj.md) | Biestrzykowice | kościół | 1639 r. | rejestr |
| [dom podcieniowy](/szukaj.md) | Bięcino | budynek mieszkalny | pocz. XIX w. | rejestr |
| [młyn wodny cysterski](/szukaj.md) | Bledzew | młyn | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [dzwonnica](/szukaj.md) | Bobrówko | dzwonnica | 1814 r. | rejestr |
| [młyn wodny, ob. Muzeum Okręgowe](/szukaj.md) | Bogdaniec | młyn | koniec XVII w. | rejestr |
| [kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki pw. św.św. Piotra i Pawła](/szukaj.md) | Bolemin | kościół | 1790 r. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Mikołaja](/szukaj.md) | Bonikowo | kościół | 1785 r. | rejestr |
| [kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki pw. św. Wojciecha](/szukaj.md) | Boruja Kościelna | kościół | 1775 - 1777 | rejestr |
| [kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. św. Piotra](/szukaj.md) | Bożepole Wielkie | kościół | 1743 r. | rejestr |
| [spichlerz Mariacki](/szukaj.md) | Braniewo | budynek przemysłowy, produkcyjny lub magazynowy | 1831 - 1832 | rejestr |
| [kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. Matki Boskiej Częstochowskiej](/szukaj.md) | Broczyno | kościół | 1793 r. | rejestr |
| [oficyna pałacyku Marianny](/szukaj.md) | Brody | oficyna mieszkalna | 1808 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Broniszów | budynek mieszkalny | XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Bronowice | chałupa | XVIII w. | rejestr |
| [kościół ewangelicki, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Matki Boskiej Szkaplerznej](/szukaj.md) | Brzeg Dolny | kościół | 1742 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Brzozowiec | chałupa | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej](/szukaj.md) | Brzyskorzystew | kościół | 1826 - 1828 | rejestr |
| [kościół parafialny pw. św. Barbary](/szukaj.md) | Bucz | kościół | 1762 r. | rejestr |
| [kościół filialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny](/szukaj.md) | Bukowina | kościół | 1728 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Bydgoszcz | budynek mieszkalny | poł. XIX w. | rejestr |
| [kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki parafialny pw. Matki Boskiej Anielskiej](/szukaj.md) | Bystrzyca | kościół | 1772 r. | rejestr |
| [spichlerz](/szukaj.md) | Bytów | magazyn | poł. XIX w. | rejestr |
| [kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. Najświętszego Zbawiciela](/szukaj.md) | Cetyń | kościół | 1696 r. | rejestr |
| [kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. Przemienienia Pańskiego](/szukaj.md) | Chartów | kościół | 1828 r. | rejestr |
| [kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. Matki Boskiej Królowej Polski](/szukaj.md) | Chełst | kościół | 1765 r. | rejestr |
| [kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. św. Stanisława Kostki](/szukaj.md) | Chlebowo | kościół | XVIII w. | rejestr |
| [chata](/szukaj.md) | Chmielno | chałupa | 2. poł. XIX w. | rejestr |
| [budynek gospodarczy](/szukaj.md) | Chobielin | budynek gospodarczy | XIX w. | rejestr |
| [kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki pw. św. Teresy od Dzieciątka Jezus](/szukaj.md) | Chocimino | kościół | XVIII w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Chodzież | budynek mieszkalny | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Chodzież | budynek mieszkalny | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Chodzież | budynek mieszkalny | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Chodzież | budynek mieszkalny | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Chodzież | budynek mieszkalny | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Chodzież | budynek mieszkalny | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Chodzież | budynek mieszkalny | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Chodzież | budynek mieszkalny | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Chodzież | budynek mieszkalny | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Chodzież | budynek mieszkalny | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Chodzież | budynek mieszkalny | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Chwaliszów | budynek mieszkalny | XVI w. | rejestr |
| [kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. św. Antoniego Padewskiego](/szukaj.md) | Chwałowice | kościół | 1790 r. | rejestr |
| [kościół filialny pw. św. Marcina](/szukaj.md) | Ciechocin | kościół | 2. poł. XVII w. | rejestr |
| [spichlerz, ob. kaplica](/szukaj.md) | Cieszymowo | spichlerz (folwarczny/chłopski) | 1728 r. | rejestr |
| [kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. Matki Boskiej Częstochowskiej](/szukaj.md) | Cieszyno | kościół | XIX w. | rejestr |
| [kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. Świętego Krzyża](/szukaj.md) | Cieszyno | kościół | przełom XVII/XVIII w. | rejestr |
| [kościół pw. Zwiastowania Najświętszej Marii Panny](/szukaj.md) | Ciećmierz | kaplica | 1604 r. | rejestr |
| [spichlerz](/szukaj.md) | Ciszkowo | spichlerz (folwarczny/chłopski) | koniec XVIII w. | rejestr |
| [stodoła](/szukaj.md) | Czachówki | stodoła | 1860 r. | rejestr |
| [budynek warsztatowo-mieszkalny](/szukaj.md) | Czaplinek | budynek mieszkalny | 1841 r. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny](/szukaj.md) | Czarne | kościół | 1756 r. | rejestr |
| [młyn](/szukaj.md) | Czarny Bryńsk | młyn | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [chałupa](/szukaj.md) | Czysta | chałupa | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. św. Stanisława Kostki](/szukaj.md) | Dalewo | kościół | koniec XVIII w. | rejestr |
| [domek myśliwski](/szukaj.md) | Dargomyśl | dworek myśliwski | 1910 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Darłowo | zajazd | poł. XVIII w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Dobra | budynek mieszkalny | 1. ćw. XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Dobra | budynek mieszkalny | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Dobra | budynek mieszkalny | przełom XVII/XVIII w. | rejestr |
| [dworzec kolejki wąskotorowej](/szukaj.md) | Dobra | dworzec | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [magazyn towarowy I](/szukaj.md) | Dobra | magazyn | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [magazyn towarowy II](/szukaj.md) | Dobra | magazyn | przełom XIX/XX w. | rejestr |
| [stodoła Maryluka](/szukaj.md) | Dobre | stodoła | XVIII w. | rejestr |
| [dwór](/szukaj.md) | Dobropole | dwór | 2. poł. XVIII w. | rejestr |
| [kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki pw. św. Jana Kantego](/szukaj.md) | Dobrowo | kościół | poł. XIX w. | rejestr |
| [kuźnia](/szukaj.md) | Dolsk | kuźnia | 1781 r. | rejestr |
| [młyn dworski](/szukaj.md) | Dolsk | młyn | 1. poł. XIX w. | rejestr |
| [kościół filialny pw. Przemienienia Pańskiego](/szukaj.md) | Domaradzice | kościół | poł. XIX w. | rejestr |
| [budynek administracyjny](/szukaj.md) | Drawsko | budynek administracyjny | 1941 r. | rejestr |
| [budynek techniczno-magazynowy](/szukaj.md) | Drawsko | magazyn | 1941 r. | rejestr |
| [magazyn soli, ob. dom](/szukaj.md) | Drawsko Pomorskie | magazyn | pocz. XVIII w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Drezdenko | budynek mieszkalny | poł. XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Drezdenko | budynek mieszkalny | XVIII w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Drezdenko | kamienica | 1760 r. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Drezdenko | kamienica | 4. ćw. XVIII w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Drezdenko | kamienica | 4. ćw. XVIII w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Drezdenko | budynek mieszkalny | XIX w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Drezdenko | kamienica | 4. ćw. XVIII w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Drożków | budynek mieszkalny | XVIII w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Drożków | budynek mieszkalny | XVIII w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Drożków | budynek mieszkalny | XVIII w. | rejestr |
| [dom](/szukaj.md) | Drożków | budynek mieszkalny | XVIII w. | rejestr |
| [stodoła z bramą](/szukaj.md) | Drożków | stodoła | XVIII w. | rejestr |
| [stodoła](/szukaj.md) | Dryżyna | stodoła | XIX w. | rejestr |
| [kościół parafialny pw. Matki Boskiej Wniebowziętej i św. Andrzeja](/szukaj.md) | Drzeczkowo | kościół | 1775 r. | rejestr |
| [stodoła](/szukaj.md) | Dubasiewskie Kolonie | stodoła | przełom XVIII/XIX w. | rejestr |
| [stodoła I](/szukaj.md) | Dubin | stodoła | koniec XIX w. | rejestr |
| [stodoła III](/szukaj.md) | Dubin | stodoła | koniec XIX w. | rejestr |
| [stodoła IV](/szukaj.md) | Dubin | stodoła | koniec XIX w. | rejestr |
| [stodoła V](/szukaj.md) | Dubin | stodoła | koniec XIX w. | rejestr |
| [stodoła VI](/szukaj.md) | Dubin | stodoła | koniec XIX w. | rejestr |
| [stodoła XI](/szukaj.md) | Dubin | stodoła | koniec XIX w. | rejestr |
| [stodoła XII](/szukaj.md) | Dubin | stodoła | koniec XIX w. | rejestr |
| [stodoła XIII](/szukaj.md) | Dubin | stodoła | koniec XIX w. | rejestr |
| [stodoła XIV](/szukaj.md) | Dubin | stodoła | koniec XIX w. | rejestr |
| [stodoła XIX](/szukaj.md) | Dubin | stodoła | koniec XIX w. | rejestr |
| [stodoła XV](/szukaj.md) | Dubin | stodoła | data nieznana | rejestr |
| [stodoła XVII](/szukaj.md) | Dubin | stodoła | koniec XIX w. | rejestr |

### Inne materiały

- [ceglane](/material/ceglane.md) 139 674
- [drewniane](/material/drewniane.md) 41 502
- [kamienne](/material/kamienne.md) 16 771
- [nieznana](/material/nieznana.md) 2 521
- [betonowe](/material/betonowe.md) 2 190

---

Página: https://zabytki.pages.dev/material/szachulcowe/
Fonte: Rejestr zabytków nieruchomych + Ewidencja zabytków nieruchomych — Narodowy Instytut Dziedzictwa
Recolha: 2026-08-21